Sử dụng thời gian hợp lý nghĩa là gì?
Tôi dành rất nhiều thời gian
nghĩ về việc sử dụng thời gian của mình như thế nào.
Có lẽ là quá nhiều -- Như là tôi bị ám ảnh về điều đó vậy.
Bạn bè nghĩ tôi như vậy đấy.
Nhưng tôi cảm thấy mình phải như vậy, bởi vì gần đây,
tôi cảm thấy chút ít thời gian của tôi đang trôi qua,
và khi điều đó xảy ra, giống như là một phần cuộc sống của tôi đang trôi qua.
Cụ thể là,
giống như là chút ít thời gian của tôi thấm thoát trôi đi
vào nhiều việc khác nhau,
như công nghệ chẳng hạn
Đây là một ví dụ,
Nếu thông báo này xuất hiện --
bao nhiêu người trong số các bạn từng nhận thông báo như này?
Tôi được gắn thẻ trong một bức ảnh.
Khi nó hiện lên,
tôi không thể không ấn vào nó ngay lập tức.
Đúng chứ? Biết đâu đó là bức ảnh xấu?
Nên tôi phải ấn vào nó ngay.
Nhưng tôi không chỉ ấn "Xem ảnh",
mà thực tế là tôi tiêu tốn vào đó 20 phút.
(Cười)
Nhưng tệ nhất là tôi biết mọi chuyện sẽ diễn ra như thế,
và mặc dù biết trước
mà tôi cũng không tránh khỏi lặp lại việc đó lần sau.
Hay tôi thấy bản thân mình trong một tình huống như này,
tôi kiểm tra email và kéo xuống để tải thư mới,
Nhưng vấn đề là 60 giây sau,
tôi lại kéo xuống một lần nữa.
Tại sao tôi lại làm thế nhỉ?
Nó chẳng có ý nghĩa gì cả.
Tôi sẽ gợi ý cho bạn lý do tại sao.
Bạn nghĩ cái gì tạo ra nhiều tiền ở nước Mỹ
hơn cả phim ảnh, công viên trò chơi và bóng chày cộng lại?
Máy đánh bạc.
Làm sao máy đánh bạc có thể mang lại nhiều tiền như vậy
khi mà chúng ta chỉ dùng ít tiền để chơi?
Chúng ta chơi bằng tiền xu.
Làm sao có thể vậy được?
Thực ra thì...
điện thoại của tôi cũng là máy đánh bạc.
Mỗi lần tôi sử dụng điện thoại,
Giống như tôi đang đánh bạc để xem,
mình sẽ nhận được gì?
Mình sẽ nhận được gì?
Mỗi lần tôi kiểm tra hòm thư,
cũng giống như tôi đang đánh bạc,
để xem mình sẽ nhận được gì.
Mỗi lần tôi cuộn xuống để xem tin tức,
là tôi đang đánh bạc để xem,
mình sẽ nhận được gì mới?
Và vấn đề nằm ở chỗ,
một lần nữa, biết được cách thức hoạt động, và là một nhà thiết kế,
tôi biết rõ về mặt tâm lý học của vấn đề,
tôi biết chính xác điều gì đang diễn ra
nhưng điều đó không giúp tôi có thêm bất kỳ lựa chọn nào,
tôi vẫn bị mắc kẹt ở đó.
Vậy chúng ta sẽ làm gì?
Vì nó đặt chúng ta vào mối quan hệ "tất cả hoặc không gì cả"
với công nghệ, đúng chứ?
Khi bạn để chế độ "mở",
bạn luôn được kết nối và cũng luôn bị phân tâm,
hoặc khi bạn để chế độ "tắt",
nhưng rồi bạn băn khoăn,
liệu mình có bỏ lỡ điều gì quan trọng?
Nói cách khác, bạn bị phân tâm
hoặc bạn sợ bỏ lỡ điều gì đó.
Phải không?
Vậy nên chúng ta cần khôi phục lại quyền lựa chọn.
Chúng ta muốn có một mối liên hệ với công nghệ
cho chúng ta tự lựa chọn về cách dành thời gian với nó,
và sẽ cần có sự giúp đỡ của những nhà thiết kế,
vì biết về vấn đề này không giúp được gì.
Chúng ta cần sự giúp đỡ về mặt thiết kế.
Vậy điều đó sẽ như thế nào?
Tôi sẽ lấy một ví dụ mà tất cả chúng ta đều gặp phải:
trò chuyện bằng tin nhắn văn bản.
Giả sử có hai người.
Bên trái là Nancy, đang làm việc với một tài liệu nào đó,
và bên phải là John,
Đột nhiên John nhớ ra,
"Mình cần hỏi Nancy về tài liệu đó trước khi quên mất"
Khi John gửi tin nhắn đó cho Nancy,
nó làm cô ấy mất tập trung,
Đó là điều mà chúng ta vẫn hay làm, gây mất tập trung lẫn nhau,
cả bên trái và bên phải.
Và điều này phải trả giá,
vì mỗi khi chúng ta làm gián đoạn lẫn nhau,
sẽ mất trung bình khoảng 23 phút,
để chúng ta tập trung trở lại.
Trên thực tế, chúng tôi tập trung vào hai dự án khác nhau
trước khi quay trở lại dự án ban đầu mà ta đang làm dở.
Nghiên cứu của Gloria Mark kết hợp với Microsoft,
đã chỉ ra điều này.
Và nghiên cứu của bà cũng cho thấy nó thực sự tạo ra những thói quen xấu.
Càng bị gián đoạn bởi tác động bên ngoài,
càng tạo điều kiện và rèn luyện chúng ta tự làm gián đoạn bản thân.
Trên thực tế, cứ ba phút rưỡi chúng ta lại tự làm gián đoạn bản thân.
Điều này thật điên rồ.
Vậy giải pháp là gì?
Vì Nancy và John ở trong mối quan hệ "tất cả hoặc không gì cả"
Có thể Nancy muốn ngắt kết nối,
nhưng rồi cô ấy lại lo lắng:
Lỡ đâu mình bỏ lỡ thông tin gì quan trọng?
Thiết kế có thể khắc phục vấn đề này.
Giả sử ở bên trái vẫn là Nancy,
bên phải là John.
Và John nhớ ra cần phải gửi tài liệu cho Nancy
Khác biệt ở chỗ,
Nancy có thể ghi chú là đang tập trung.
Giả sử cô ấy kéo thanh trượt và nói rằng,
"Mình muốn tập trung trong 30 phút"
Và rồi cô ấy tập trung.
Khi John muốn gửi tin nhắn cho cô ấy,
anh ấy có thể không để ý đến điều đó
vì John đang có nhu cầu và có suy nghĩ này,
và anh ấy cần làm ngay trước khi quên mất.
Ngoại trừ lần này,
nó giữ lại những tin nhắn này để Nancy vẫn có thể tập trung được,
nhưng John có thể gạt bỏ điều này ra khỏi suy nghĩ.
Nhưng điều này chỉ hiệu quả nếu có thêm một điều kiện nữa,
đó là Nancy cần biết rằng nếu có điều gì thực sự quan trọng,
thì John vẫn có thể làm gián đoạn cô ấy.
Nhưng thay vì liên tục gây ra những gián đoạn ngẫu nhiên hay thiếu cân nhắc,
chúng ta hãy tạo ra những sự gián đoạn có cân nhắc.
Vậy chúng ta đang làm hai việc sau.
Chúng ta tạo ra sự lựa chọn mới cho cả Nancy và John,
Nhưng cũng có một điều khó nhận thấy mà chúng ta đang làm.
Đó là thay đổi câu hỏi mà chúng ta vẫn đang cố gắng trả lời.
Mục đích của nhắn tin thay vì:
thiết kế để có thể dễ dàng gửi tin nhắn --
đó là mục đích của nhắn tin,
phải thực sự dễ dàng để gửi tin nhắn cho ai đó --
chúng ta thay đổi thành điều gì đó sâu sắc hơn và giàu giá trị nhân văn,
đó là tạo ra sự giao tiếp hiệu quả nhất có thể
trong mối quan hệ giữa hai người.
Vậy là chúng ta đã nâng cấp mục tiêu.
Vậy thì, những nhà thiết kế có thực sự quan tâm đến vấn đề này?
Liệu họ có muốn thảo luận về những giá trị nhân văn hơn của con người không?
Để tôi kể cho các bạn một câu chuyện.
Mới khoảng hơn một năm trước đây,
tôi có hỗ trợ tổ chức một cuộc gặp mặt
giữa một số nhà thiết kế hàng đầu về công nghệ và Thích Nhất Hạnh.
Thích Nhất Hạnh là người phát ngôn quốc tế của phương pháp Thiền Chánh Niệm.
Và đó là cuộc gặp rất thú vị.
Bạn hãy tưởng tượng, hình dung về một căn phòng --
mà ở một bên là rất nhiều chuyên gia công nghệ,
và bên kia căn phòng là
rất nhiều nhà sư Phật giáo, cạo đầu, trong những bộ áo chùng dài màu nâu
Và các câu hỏi về các giá trị nhân văn sâu sắc nhất của con người,
như là tương lai của công nghệ sẽ ra sao
khi bạn đang thiết kế cho những câu hỏi
và những giá trị nhân văn sâu sắc nhất?
Và cuộc trò chuyện tập trung vào lắng nghe một cách sâu sắc hơn
về việc những giá trị này có thể là gì.
Ông ấy đã đùa trong buổi nói chuyện
nếu như, thay vì kiểm tra chính tả,
bạn hãy kiểm tra lòng trắc ẩn,
nghĩa là, bạn có thể đánh dấu một từ mà có thể vô tình làm tổn thương --
là làm người khác tổn thương.
Vậy, liệu cuộc trò chuyện kiểu này có thể xảy ra trong thực tế,
chứ không chỉ trong những cuộc gặp được sắp xếp trước hay không?
Câu trả lời là có,
và một trong số đó là Couchsurfing.
Nếu bạn chưa biết, Couchsurfing là một trang web
kết nối những người đang tìm chỗ ở
với những chỗ ở miễn phí từ những người khác.
Một dịch vụ rất tuyệt vời
Mục đích thiết kế của họ là gì?
Mục đích thiết kế của bạn là gì nếu bạn làm việc cho Couchsurfing?
Có thể bạn sẽ nghĩ đó là làm sao để kết nối khách và chủ nhà.
Đúng không?
Đó là một mục đích khá hay.
Nhưng giống như mục đích của việc nhắn tin trước đó,
chúng ta đang cố gắng truyền tải một thông điệp.
Vậy mục tiêu nhân văn, sâu sắc hơn là gì?
Họ thiết lập mục tiêu
là cần phải tạo ra những mối quan hệ và những trải nghiệm tích cực và dài lâu
giữa những người chưa từng gặp nhau trước đó.
Và điều tuyệt vời nhất là vào năm 2007,
họ đã giới thiệu một cách để đo lường việc này,
điều này thật đáng kinh ngạc.
Và đây là cách nó hoạt động.
Với mỗi mục tiêu thiết kế,
bạn phải có thước đo tương ứng
để biết bạn đang thực hiện ra sao --
một cách đo lường thành công.
Vậy những gì họ làm là,
giả sử có hai người gặp gỡ nhau,
họ lấy số ngày hai người đó ở bên nhau,
sau đó ước tính có bao nhiêu giờ trong những ngày đó --
mà hai người đã dành cho nhau?
Và sau khoảng thời gian hai người bên nhau,
họ hỏi cả hai:
Trải nghiệm của hai bạn thú vị chứ?
Hai bạn đã có những trải nghiệm đẹp với đối phương phải không?
Và trong khoảng thời gian tích cực này họ trừ ra
khoảng thời gian hai người dành ra trên mạng,
vì đó là phí tổn trong cuộc sống của mọi người.
Tại sao nên coi đó là thành công?
Và những gì còn lại
được mọi người coi là "thời gian vui vẻ dành cho nhau",
hoặc chỉ là "thời gian tuyệt vời" được tạo ra.
Khoảng thời gian này sẽ không tồn tại nếu Couchsurfing không tồn tại.
Bạn có thể tưởng tượng nó sẽ truyền cảm hứng thế nào khi đi làm mỗi ngày
và đánh giá thành công của bạn
trong khoảng thời gian thuần thực tế đóng góp vào cuộc sống của mọi người
điều này rất tích cực, mà sẽ không bao giờ tồn tại
nếu bạn không làm điều nên làm tại nơi làm việc hôm nay?
Liệu bạn có thể tưởng tượng được cả thế giới làm theo cách này hay không?
Bạn có thể tưởng tượng một mạng xã hội --
giả sử bạn thích nấu ăn,
và nó đo lường thành công dựa trên số buổi nấu ăn được tổ chức
và những bài báo về nấu ăn bạn thích đọc,
trừ đi những bài báo bạn không thích đọc
hay thời gian mà bạn dành cho những thứ mình không thích?
Hãy hình dung về mạng xã hội chuyên nghiệp
thay vì đo lường thành công dựa trên những kết nối được tạo ra
hay những tin nhắn gửi đi,
thì thành công được đánh giá dựa trên số việc làm mọi người nhận được
hoặc họ hài lòng khi được nhận
Và trừ đi thời gian mọi người lên mạng.
Hay tưởng tượng về các dịch vụ hẹn hò,
như Tinder hoặc các công ty tương tự,
thay vì tính số lần trượt qua trái hoặc phải mà mọi người vẫn làm,
như cách mà họ đang dùng để đánh giá ngày nay,
thì hãy đánh giá những mối quan hệ sâu sắc lãng mạn, trọn vẹn mà mọi người tạo ra
bất kể điều đó là gì đối với họ
Nhưng bạn có thể hình dung về một thế giới làm việc theo cách đó,
nó giúp bạn sử dụng thời gian hợp lý chứ?
Để làm được điều này cần một hệ thống mới,
bởi vì có thể bạn đang nghĩ rằng,
nền kinh tế internet hiện nay --
hay kinh tế hiện nay nói chung
được đo bằng thời gian.
Càng nhiều tài khoản bạn có,
bạn càng có thể sử dụng nhiều hơn
càng dành nhiều thời gian hơn,
đó là cách chúng ta đánh giá thành công.
Nhưng chúng ta đã giải quyết vấn đề này từ trước đó.
Chúng ta giải quyết vấn đề này với thực phẩm hữu cơ,
khi nói rằng chúng ta cần đánh giá mọi thứ theo cách khác.
Chúng ta đã nói rằng đây là một loại thực phẩm khác.
Vì vậy không thể chỉ dựa vào giá cả để so sánh;
đây là một loại thực phẩm khác.
Hay với chứng chỉ về kiến trúc xanh (Leed),
chúng ta cho rằng đây là một kiểu kiến trúc tòa nhà khác
biểu trưng cho những giá trị khác nhau về bảo vệ môi trường bền vững.
Nếu chúng ta cũng có điều tương tự như thế trong công nghệ thì sao?
Nếu chúng ta có những điều mà các mục tiêu và mục đích của nó
là nhằm tạo ra những đóng góp tích cực cho cuộc sống con người?
Và nếu chúng ta có thể đánh giá điều đó theo một cách khác,
thì nó sẽ thực sự hiệu quả?
Hãy tưởng tượng bạn đưa gian trưng bày cao cấp này lên cửa hàng ứng dụng.
Tưởng tượng bạn có các trình duyệt web giúp bạn
tiếp cận các loại sản phẩm thiết kế này.
Bạn có thể hình dung sẽ thú vị thế nào khi sống và tạo ra thế giới như vậy chứ?
Chúng ta có thể tạo ra thế giới đó ngay hôm nay.
Với các lãnh đạo doanh nghiệp, tất cả những việc cần làm --
là dành ưu tiên cho một cách đánh giá mới,
đó là hệ thống đánh giá sự đóng góp tích cực cho cuộc sống con người.
Và hãy thảo luận chân thành về điều đó
Có thể sẽ có chút khó khăn khi bắt đầu,
Nhưng hãy bắt đầu thảo luận.
Với các nhà thiết kế, có thể đánh giá lại thành công, xác định lại về mặt thiết kế.
Có thể nói rằng, các bạn có nhiều khả năng hơn so với nhiều người trong cùng tổ chức
trong việc tạo ra những lựa chọn cho tất cả chúng ta.
Có thể giống như trong y học,
chúng ta có lời thề Hippocrate
để thừa nhận trách nhiệm và giá trị cao hơn
cho việc chữa trị cho bệnh nhân.
Nếu các nhà thiết kế có điều gì đó tương tự,
đối với loại thiết kế mới này thì sao?
Và những người dùng, tất cả chúng ta --
chúng ta có thể yêu cầu công nghệ hoạt động theo cách này.
Hiện tại có vẻ khó khăn,
nhưng McDonald's đã không có món salad cho đến khi khách hàng của họ yêu cầu.
Và cũng chỉ đến khi khách hàng đòi hỏi thì Walmart mới bày bán thực phẩm hữu cơ.
Chúng ta phải yêu cầu loại công nghệ mới này.
Và chúng ta có thể làm được.
Và thực hiện việc đó
rốt cuộc sẽ thay đổi một thế giới được thúc đẩy và hoạt động
hoàn toàn dựa trên thời gian được sử dụng,
sang thế giới được thúc đẩy bằng việc sử dụng thời gian một cách ý nghĩa.
Tôi muốn sống trong thế giới này,
và muốn có cuộc thảo luận này.
Hãy bắt đầu thảo luận ngay từ bây giờ.
Cảm ơn.
(Vỗ tay)