Zamislite dva čovjeka kako slušaju muziku.
Koje su šanse
da obojica slušaju
baš istu muziku?
Vjerovatno vrlo male.
Kako god, svako ima vrlo različit okus u muzici.
Sada, koje su šanse
da će Vaše tijelo
trebati u potpunosti istu medicinsku njegu i tretman
kao i tijelo druge osobe?
Čak niže.
Tokom života,
svako od nas imat će vrlo raličite potrebe
za našu zdravstvenu njegu.
Naučnici i doktori konstantno istražuju načine
kako napraviti medicinu što više personaliziranom.
Jedan od načina jeste
istraživanjem matičnih ćelija.
Matične ćelije su ćelije koje nisu diferencirane,
što znači da nemaju određen posao i funkciju.
Dok ćelije kože štite Vaše tijelo,
mišićne ćelije kontraktiraju,
i nervne ćelije šalju signale,
matične ćelije nemaju određenu strukturu ili funkciju.
Matične ćelije imaju potencijal
da postanu bilo koja ćelija u tijelu.
Vaše tijelo koristi matične ćelije
da zamijeni istrošene ćelije kada umru.
Naprimjer, unutrašnjost tankog crijeva
se kompletno promijeni svaka 4 dana.
Matične ćelije ispod površinskog sloja tankog crijeva
zamijene ove ćelije kada se potroše.
Naučnici se nadaju da bi se matične ćelije
mogle koristiti da se kreira specijalna vrsta personalizirane medicine
pomoću koje bismo mogli zamijeniti vlastite dijelove tijela sa
pa, vlastitim dijelovima tijela.
Istraživači matičnih ćelija naporno rade
na pronalasku načina korištenja matičnih ćelija
da bi kreirali nova tkiva koja bi zamijenila
dijelove organa koja su oštećeni povredom ili bolešću.
Korištenje matičnih ćelija za zamjenu oštećenog tjelesnog tkiva
naziva se regenerativnom medicinom.
Naprimjer, naučnici trenutno koriste matične ćelije
da liječe pacijente sa bolestima krvi
kao što je leukemija.
Leukemija je oblik raka
koji zahvata koštanu srž.
Koštana srž je spužvasto tkivo unutar kosti
gdje se krvne ćelije proizvode.
Kod leukemije, neke od ćelija unutar koštane srži
nekontrolisano rastu, preokupljajući zdrave matične ćelije
koje formiraju krvne ćelije.
Neki pacijenti oboljeli od leukemije
mogu primiti transplataciju matičnih ćelija.
Ove nove matične ćelije će proizvesti
krvne ćelije koje su potrebne pacijentu.
Postoji nekoliko vrsta
matičnih ćelija koje naučnici mogu
koristiti za medicinski tretman i istraživanje.
Odrasle matične ćelije ili tkivno specifične matične ćelije
su pronađene u malim količinama
u večini tkiva u tijelu.
Tkivno specifične matične ćelije zamjenjuju
već postojeće ćelije u organima
kada se one potroše i umru.
Embrionske matične ćelije su formirane
od ostatka embrija koji se dobrovoljno donira
od strane pacijenata iz fertilnih klinika.
Za razliku od tkivno specifičnih matičnih ćelija,
embrionske matične ćelije su pluripotentne.
To znači da mogu biti uzgojene
u bilo koje tkivo iz našeg tijela.
Treća vrsta matičnih ćelija
se naziva induciranim pluripotentnim matičnim ćelijama.
Ovo su regularne ćelije kože, masti, jetre i drugih organa
koje naučnici promijene
da bi se one mogle ponašati kao embrionske matične ćelije.
Kao embrionske matične ćelije,
one također mogu postati bilo koja vrsta ćelija iz tijela.
Dok se naučnici i doktori nadaju
korištenju svih ovih vrsta matičnih ćelija
kako bi napravili nova tkiva koja bi zaliječila tijelo,
oni također mogu koristiti matične ćelije
da bi razumjeli kako naše tijelo funkcionira.
Naučnici mogu gledati matične ćelije kako
se razvijaju u tkiva da bi razumjeli mehanizme
koje tijelo koristi da formira novo tkivo
na kontroliran i reguliran način.
Naučnici se nadaju da će naredna istraživanja
ne samo razviti specijaliziranu medicinu
koja je specifična za svaku osobu,
već i pružiti bolje razumijevanje
fiziologije tijela
i kada je zdravo
i kada nije.