Most people agree that we need to improve our economic system somehow. Yet we’re also
often keen to dismiss the ideas of capitalism’s most famous and ambitious critic, Karl Marx.
This isn’t very surprising. In practice,
his political and economic ideas have been used to design disastrously planned economies
and nasty dictatorships.
Nevertheless, we shouldn’t reject Marx too quickly. We ought to see him as a guide whose
diagnosis of Capitalism’s ills helps us navigate towards a more promising future.
Capitalism is going to have be reformed - and Marx’s analyse are going to be part of any
answer. Marx was born in 1818 in Trier, Germany.
Soon he became involved with the Communist
party, a tiny group of intellectuals advocating for the overthrow of the class system and
the abolition of private property. He worked as a journalist and had to flee Germany, eventually
settling in London.
Marx wrote an enormous number of books and articles, sometimes with his friend Friedrich Engels
Mostly, Marx wrote about Capitalism, the type of economy that dominates the western world.
It was, in his day, still getting going, and Marx was one of its most intelligent and perceptive critics.
These were some of the problems he identified with it:
Modern work is “alienated” One of Marx’s greatest insights is that
work can be one of the sources of our greatest joys.
But in order to be fulfilled at work, Marx wrote that workers need ‘to see themselves
in the objects they have created’. Think of the person who built this chair:
it is straightforward, strong, honest and elegant
It’s an example of how, at its best, labour offers us a chance to externalise
what’s good inside us. But this is increasingly rare in the modern world.
Part of the problem is that modern work is incredibly specialised. Specialised jobs make
the modern economy highly efficient, but they also mean that it is seldom possible for any
one worker to derive a sense of the genuine contribution they might be making to the real
needs of humanity. Marx argued that modern work leads to
alienation = Entfremdung
in other words, a feeling of disconnection between what you do all day and who you feel
you really are and would ideally be able to contribute to existence.
Modern work is insecure Capitalism makes the human being utterly expendable;
just one factor among others in the forces of production that can ruthlessly be let go
the minute that costs rise or savings can be made through technology. And yet, as Marx
knew, deep inside of us, we don’t want to be arbitrarily let go, we are terrified of
being abandoned. Communism isn’t just an economic theory.
Understood emotionally, it expresses a deep-seated longing that we always have a place in the
world’s heart, that we will not be cast out.
Workers get paid little while capitalists get rich
This is perhaps the most obvious qualm Marx had with Capitalism. In particular, he believed
that capitalists shrunk the wages of the labourers as much as possible in order to skim off a
wide profit margin.
He called this primitive accumulation = ursprüngliche Akkumulation
Whereas capitalists see profit as a reward for ingenuity and technological talent, Marx
was far more damning. Profit is simply theft, and what you are stealing is the talent and
hard work of your work force.
However much one dresses up the fundamentals, Marx insists that at its crudest, capitalism
means paying a worker one price for doing something that can be sold for another, much
higher one. Profit is a fancy term for exploitation.
Capitalism is very unstable
Marx proposed that capitalist systems are characterised by series of crises. Every crisis
is dressed up by capitalists as being somehow freakish and rare and soon to be the last one. Far from it, argued Marx,
crises are endemic to capitalism - and they’re caused by something very odd. The fact that
we’re able to produce too much - far more than anyone needs to consume.
Capitalist crises are crises of abundance, rather than - as in the past - crises of shortage.
Our factories and systems are so efficient, we could give everyone on this planet a car,
a house, access to a decent school and hospital.
That’s what so enraged Marx and made him hopeful too. Few of us need to work, because
the modern economy is so productive.
But rather than seeing this need not to work as the freedom it is, we complain about it
masochistically and describe it by a pejorative word “unemployment.” We should call it freedom.
There’s so much unemployment for a good and deeply admirable reason: because we’re
so good at making things efficiently. We’re not all needed at the coal face.
But in that case, we should - thought Marx - make leisure admirable. We should redistribute
the wealth of the massive corporations that make so much surplus money and give it to
everyone.
This is, in its own way, as beautiful a dream as Jesus’s promise of heaven; but a good
deal more realistic sounding.
Capitalism is bad for capitalists
Marx did not think capitalists were evil. For example, he was acutely aware of the sorrows
and secret agonies that lay behind bourgeois marriage.
idealized family: http://thephilosophersmail.com/wp-content/uploads/2014/10/730px-Lily_Martin_Spencer_-_Domestic_Happiness.jpeg
Marx argued that marriage was actually an extension of business, and that the bourgeois
family was fraught with tension, oppression, and resentment, with people staying together
not for love but for financial reasons.
Marx believed that the capitalist system forces everyone to put economic interests at the
heart of their lives, so that they can no longer know deep, honest relationships. He
called this psychological tendency
commodity fetishism = Warenfetischismus
because it makes us value things that have no objective value.
He wanted people to be freed from financial constraint so that they could - at last - start
to make sensible, healthy choices in their relationships.
The 20th century feminist answer to the oppression of women has been to argue that women should
be able to go out to work. Marx’s answer was more subtle. This feminist insistence
merely perpetuates human slavery. The point isn’t that women should imitate the sufferings
of their male colleagues,it’s that men and women should have the permanent option to
enjoy leisure.
Why don’t we all think a bit more like marx?
An important aspect of Marx’s work is that he proposes that there is an insidious, subtle
way in which the economic system colours the sort of ideas that we ending up having.
The economy generates what Marx termed an “ideology”.
A capitalist society is one where most people, rich and poor, believe all sorts of things
that are really just value judgements that relate back to the economic system: that a
person who doesn’t work is worthless, that leisure (beyond a few weeks a year) is sinful,
that more belongings will make us happier and that worthwhile things (and people) will
invariably make money.
In short, one of the biggest evils of Capitalism is not that there are corrupt people at the
top—this is true in any human hierarchy—but that capitalist ideas teach all of us to be
anxious, competitive, conformist, and politically complacent.
Marx didn’t only outline what was wrong capitalism: we also get glimpses of what Marx
wanted the ideal utopian future to be like.
In his Communist Manifesto he describes a world without private property or inherited wealth,
with a steeply graduated income tax, centralised control of the banking, communication, and
transport industries, and free public education. Marx also expected that communist society
would allow people to develop lots of different sides of their natures:
“in communist society…it is possible for me to do one thing today and another tomorrow,
to hunt in the morning, fish in the afternoon, rear cattle in the evening, criticise after
dinner, just as I have a mind, without ever becoming hunter, fisherman, herdsman or critic.”
After Marx moved to London he was supported by his friend and intellectual partner Friedrich
Engels, a wealthy man whose father owned a cotton plant in Manchester. Engels covered
Marx’s debts and made sure his works were published. Capitalism paid for Communism.
The two men even wrote each other adoring poetry.
Marx was not a well-regarded or popular intellectual in his day.
Respectable, conventional people of Marx’s
day would have laughed at the idea that his ideas could remake the world. Yet just a few
decades later they did: his writings became the keystone for some of the most important
ideological movements of the 20th century.
But Marx was like a brilliant doctor in the early days of medicine. He could recognise
the nature of the disease, although he had no idea how to go about curing it.
At this point in history, we should all be Marxists in the sense of agreeing with his
diagnosis of our troubles. But we need to go out and find the cures that will really
work. As Marx himself declared, and we deeply agree:
Philosophers until now have only interpreted
the world in various ways. The point, however, is to change it.
نظريات سياسية كارل ماركس
معظم الناس تتفق على اننا بحاجة الى تطوير نظامنا الاقتصادي بطريقةٍ ما
و مع ذلك غالباً ما نميل الى رفض أفكار أحد أكثر الأشخاص المشهورة لنقدها للرأسمالية، كارل ماركس
ان هذا ليس مفاجئاً للغاية،
عملياً إن افكاره السياسية و الاقتصادية كانت تستخدم لتصميم اقتصاديات مخططة كارثية
و حكومات ديكتاتورية رديئة
و مع ذلك، يجب ان لا نرفض ماركس بسرعة بل يجب ان نراه كالمرشد الذي
شخّص الرأسمالية و عيوبها التي ستساعدنا للانتقال نحو مستقبلٍ واعد
الرأسمالية ستحتاج الى تغيير، و تحليلات ماركس سوف تكون جزء من أي جواب
ولد ماركس في 1818 في تراير المانيا
و سريعاً أصبح منخرطاً مع الحزب الشيوعي
مجموعة صغيرة من المثقفين الداعين الى الانقلاب على الحكم الطبقي
و الغاء الملكية الخاصة، لقد عمل كصحفي و كان عليه الهرب من المانيا
و أخيراً حل في لندن
كتب ماركس عدداً كبيراً من الكتب و المقالات أحياناً مع صديقه فريدريك انجلز
غالباً، كتب ماركس عن الرأسمالية، و هو الطابع الاقتصادي المهيمن العالم الغربي
لقد كانت في ايامه في طور نشوءها، و ماركس كان واحداً من أكثر الناقدين لها علماً وإدراكاً
هذه بعض المشاكل التي استطاع ان يوجدها في الرأسمالية
العمل الحديث يؤدي الى الاغتراب واحدة من أفضل رؤى ماركس
هي أن العمل قد يكون أحد أكبر مصادر الفرح للانسان
ولكن من أجل العمل بوفاء ماركس كتب أن على العمال أن يروا أنفسهم
في الأشياء التي يصنعونها، فكّر في الانسان الذي صنع هذا الكرسي
انه بسيط، قوي، صادق و راقي
انه مثال في أفضل الاحوال عن كيفية العمل الذي يعطينا فرصةً لتجسيد
الجيد في داخلنا، ولكن هذا يصبح يوماً بعد يوم أكثر ندرة في العالم الحديث
جزء من هذه المشكلة أن أن العمل الحديث متخصص بشكل هائل. العمل المتخصص يجعل
الاقتصاد الحديث فعّال للغاية، ولكن هذا يعني ايضاً انه نادراً ما ممكن لأي
عامل أن يشتق شعوراً بالإسهام الحقيقي الذين هم ربما يقومون به للحاجات
الحقيقية للانسان. ماركس جادل أن العمل الحديث يؤدي الى
الاغتراب
بمعنى اخر، هو الشعور بعدم الاتصال بين ما تقوم به طول اليوم و كيف تشعر
بمن أنت في الحقيقة و من الممكن أن يساهم في الحياة من الناحية المثالية
العمل الحديث غير آمن الرأسمالية تجعل الانسان مستَهلك بالكامل
فقط جزء واحد في خضم باقي الاجزاء في قوى الانتاج الذي من الممكن ازالته بلا رحمة
في اللحظة التي ترتفع فيها التكلفة يمكن أن توفير التكلفة اذا تم استخدام التكنلوجيا.
و بعد ان استنتج ماركس، انه في اعماقنا، اننا لا نريد أن يتم ازالتنا اعتباطياً،
اننا خائفون من أن يتم هجرنا. الشيوعية ليست فقط نظرية إقتصادية
يفهمها نفسياً، تبيين في جذورها الرغبة اننا دائماً لنا مكان في
قلب العالم، و اننا لن يتم نفينا
العمال يقبضون أجراً قليلاً بينما الرأسماليين يزدادون ثراءً
لعل هذه أكثر صفات الرأسمالية اشمئزازاً لدى ماركس
بشكل خاص اعتقد ماركس أن الرأسمالية قللت من أجور العاملين قدر الامكان
من اجل الحصول على أقصى ربح
لقد اسماها بالتراكم الأولي
في حين يرى الرأسماليون الربح كجائزة لبراعتهم و قدرتهم التكنلوجية
ماركس كان أكثر سخطاً، الربح ببساطة سرقة و ما يتم سرقته هو الموهبة
و العمل الدؤوب للقوى العاملة
مهما تغيرت البنية الشكلية لرأس المال ماركس مُصر على رأيه الانتقادي
رأس المال يعني اعطاء المال للعامل لقيامه بشيء يمكن بيعه لعامل اخر بسعر أكبر
الربح هو المصطلح المزوّق لكلمة الاستغلال
الرأسمالية ليست مستقرة على الاطلاق
ماركس اوضح أن النظام الرأسمالي يصاحبه الازمات الاقتصادية العميقة و المستمرة
كل أزمة يتم إلباسها من الرأسماليين لتبدو و كأنها احداث نادرة وعلى أنها اخر أزمة.
بعيدا عن هذه الادعاءات جادل ماركس، الأزمات بانها مزمنة متجذّرة في الراسمالية
في الحقيقة نحن قادرين على إنتاج الكثير، أكثر بكثير مما نحتاج لأستهلاكه
الأزمات الرأسمالية هي أزمات الوفرة، على عكس ما كان سابقاً أزمات الندرة
إن مصانعنا و أنظمتنا تعمل بكفائة قادرة على إعطاء كل فرد على هذا الكوكب سيارة
منزل، الوصول الى مدرسة جيدة و مستشفى
هذا ما أغضب ماركس و جعله مفعما بالأمل ايضاً
قليل منا بحاجة الى العمل لأن النمط الحديث للاقتصاد منتج للغاية
و لكن عوضا عن رؤية عدم الحاجة للعمل كحرية، نحن نشكو منها بطريقة ماسوشيّة
و نصف هذه الحالة بكلمة إزدرائية "البطالة" بينما يجب أن نسميها حرية .
إن البطالة منتشرة بكثرة لسبب وجيه وعميق يستحق الإعجاب
فنحن قادرون على صناعة الأشياء بكفائة . إنهم ليسوا بحاجة لنا جميعا في سوق العمل .
ولكن بهذه الحالة، يجب علينا بإعتقاد ماركس أن نجعل وقت فراغنا محط إعجاب .
علينا إعادة توزيع ثروات الشركات الكبرى التي تكسب الكثير من الأموال وتوزيعه
على جميع الناس.
هذا، بحد ذاته، كحلم جميل كوعد يسوع لنا بالجنة
لكنها صفقة جيدة وأكثر واقعية .
إن الرأسمالية سيئة للرأسماليين .
ماركس لم يظن أن الرأسماليين كانوا أشراراً. على سبيل المثال، كان يدرك تماما الأحزان
والعذابات السرية التي تكمن وراء الزواج البرجوازي.
ناقش ماركس بأن الزواج كان في الواقع إمتداداً للأعمال، وأن العائلة البرجوازية
كانت مشحونة بالتوتر والقهر، والإستياء، لأن ما يجمع أفراد الأسرة
لم يكن حباً... بل مصالح مالية .
كان ماركس مؤمنا بأن النظام الرأسمالي أرغم الجميع على وضع المصالح الإقتصادية في صميم حياتهم،
بحيث لن يتمكنوا من إقامة علاقات عميقة و صادقة.
وقد أسمى هذه الميول النفسية
الشهوات الجنسية السلعية
لأنها تدفعنا لإعطاء قيمة للأشياء التي لا تمتلك أي قيمة معنوية.
أراد أن يكون الناس أحراراً من القيود المالية لكي يتمكنوا - في النهاية - البدء
بإتخاذ قرارات راشدة و صحية في علاقتهم الشخصية.
حركات القرن العشرين النسوية ردت على قمع الذي يطال المرأة
بالقول بأن للنساء الحق في الذهاب إلى العمل. لكن رد ماركس كان أكثر دهاءاً .
هذا الأصرار النسوي ليس إلا تخليداً للعبودية.
الفكرة ليست أن على النساء أن يجارين معاناة الرجال بل على الرجال و النساء أن يملكوا خياراً دائماً
للتمتع بأوقات الفراغ.
لما لا نفكر جميعنا قليلاً كما فكر ماركس ؟
من أهم جوانب أعمال ماركس أنه إقترح أن هناك طرق غدارة و خفية
يستخدمها النظام الإقتصادي لتلوين بعض الأفكار المنتشرة حولنا.
إن الاقتصاد يولد ما يسميه ماركس "أيديولوجية".
إن المجتمع الرأسمالي هو واحد من المجتمعات حيث معظم الناس، الأغنياء والفقراء، يصدقون
جميع أنواع الأشياء التي هي في الحقيقة أحكام قيمية مرتبطة بالنظام الاقتصادي
على سبيل المثال أن الإنسان الذي لا يعمل لا قيمة له أن الراحة (عدة أسابيع في السنة ) هي خطيئة
أن العلاقات الكثيرة ستجعلنا أسعد أن الأشياء (و الناس ) الجديرة بالإهتمام
هي تلك التي تدر علينا بالأموال.
بإختصار، واحدة من أكبر شرور الرأسمالية ليست أنها جعلت الفاسدين في القمة
هذا صحيح في أي تسلسل هرمي بشري ولكن الأفكار الرأسمالية تعلم كل واحد منا
أن يكون قلق، قادر على المنافسة، ملتزم، ومنخرط بالسياسية.
لم يشر ماركس فقط إلى أخطاء الرأسمالية بالخطوط العريضة، بل أيضا حصلنا على لمحات
مما أراده ماركس لمستقبلنا " اليوتوبي " المثالي أن يكون عليه .
في بيانه الشيوعي يصف ماركس ان عالم بدون الملكية الخاصة أو الثروة الموروثة،
مع تغيير كبير في ضريبة الدخل، سيطرة مركزية على الخدمات المصرفية، والاتصالات
و صناعات النقل، والتعليم العام المجاني. توقع ماركس ايضا أن المجتمع الشيوعي
سوف يسمح للناس بتطوير الكثير من الجوانب المختلفة من طبيعتهم:
"في المجتمع الشيوعي ... من الممكن لي أن أفعل شيئ واحد اليوم وشيئ آخرغداً،
الصيد في الصباح وصيد الأسماك في فترة ما بعد الظهر، تربية الماشية في المساء،
الإنتقاد بعد العشاء، أن أفعل ما يخطر في بالي، دون أن أصبح صياداً، راعياً، أو ناقداً.
بعد أن إنتقل ماركس إلى لندن، قام بدعمه صديقه و شريكه الفكري فريدريك انجلز
رجل ثري كان والده يملك مزرعة لزراعة القطن في مانشستر.
غطى إنغلس ديون ماركس و عمل على نشر أعماله الفكرية. الرأسمالية دفعت للشيوعية.
حتى أن الرجلين كتبا لبعضهما أشعاراً.
لم يعتبر ماركس رجلا مرموقاً أو مثقفاً مشهوراً في أيامه.
الناس المحترمين و التقليديين في أيامه
كانوا يضحكون من أن أفكاره و بأن افكاره يمكنها أن تغير العالم.
ولكن فقط بعد عقود من ذلك غيرت بالفعل أصبحت كتاباته الحجر الأساس
لأهم الحركات الإيديولوجية في القرن 20.
ولكن ماركس كان كالطبيب اللامع في بدايات الطب. كان بإمكانه تشخيص طبيعة المرض،
رغم أنه لا يملك أي فكرة عن كيفية علاجه.
في هذه المرحلة من التاريخ، يجب أن نكون جميعا ماركسيين بمعنى أن نكون على وفاق
بتشخيصه لمشاكلنا. ولكننا بحاجة للخروج وإيجاد العلاج الذي يعمل بالفعل.
كما أعلن ماركس بنفسه، وعلينا أن نوافق بعمق
أن الفلاسفة حتى الآن قد فسروا العالم فقط بطرق مختلفة.
المغزى، مع ذلك، هو أن نغيره.
فريق الترجمة العربية في حركة زايتجايست ترجمة : تيتو اسدر / لارا العرب
تابعونا على اليوتوب TVParabicTZM او على موقع الحركة www.tzm-arabic.com
Повечето хора са съгласни, че някак трябва да подобрим икономическата си система.
И все пак, сме много склонни да игнорираме идеите на най-известния и амбициозен критик на капитализма - Карл Маркс.
Това не е прекалено изненадващо.
На практика, неговите политически и икономически идеи, са били използвани за създаването на катастрофално планирани икономики, и ужасни диктатури.
Въпреки това не трябва да отхвърляме Маркс прекалено бързо,
а по-скоро да погледнем на него като на навигатор, чийто диагнози за заболяванията на капитализма ще ни насочат към едно по-обещаващо бъдеще.
Капитализма ще трябва да бъде реформиран, и анализите на Маркс ще са неизбежно част от тази реформа.
Маркс е бил роден през 1818 г. в Триер, Германия.
Не след дълго се присъединил към Комунистическата партия - миниатюрна група от интелектуалци, които поддържали свалянето на класовата система и премахването на частната собственост.
Работил като журналист, но след време, трябвало да напусне Германия, като впоследствие се установил в Лондон.
Маркс е написал огромно количество книги и статии, част от тях с помощта на своя приятел - Фридрих Енгелс.
Най-често, Маркс писал за Капитализма, типът икономика, която доминира западния свят.
По негово време, капитализма все още навлизал, а Маркс бил един от неговите най-интелигентни и проницателни критици.
Това са някои от проблемите, които идентифицирал:
1) Модерната работа е "отчуждаваща".
Едно от най-великите прозрения на Маркс, е че работата може да бъде източник на огромна радост за нас.
Но за да се чувстват удовлетворени на работното място, Маркс настоява, че работниците трябва да могат да видят себе си в обектите, които са създали.
Представете си човека, които е направил този стол: той е простичък, издръжлив, непретенциозен и елегантен.
Той е пример за това, как труда в най-добрата си форма, ни дава възможността да изразим и пренесем всичко най-хубаво в нас.
Това се среща все по-рядко в модерния свят.
Част от проблема е, че модерната работа и изключително специализирана.
Специализираните дейности правят модерната икономика много по-ефикасна, но също така лишават работника от възможността да получи усещане за истинско и искрено допринасяне към света и неговите нужди.
Маркс твърдял, че модерната работа води до "отчуждаване".
С други думи: усещане за липса на връзка между това, което правиш цял ден, и това, което чувстваш, че си като човек и можеш, при идеални условия, да допринесеш към съществуването на света.
2) Модерната работа е несигурна.
Капитализмът прави човешкото същество крайно заменимо;
просто още един фактор в производствения процес, които може безжалостно да бъде премахнат на секундата, в която разходите се покачат или са възможни спестявания посредством нова технология.
Въпреки това, Маркс знаел, че дълбоко в нас, не искаме да ни съкратят на случаен принцип, защото сме ужасени от това да бъдем изоставени.
Комунизмът не е просто икономическа теория.
Тълкуван емоционално, той изразява дълбоко заровената ни нужда - винаги да имаме място в сърцето на света, и никога да не бъдем отвергнати или прокудени.
3) Работницити получават малко пари, докато капиталистите забогатяват.
Това е може би най-очевидния проблем, който Маркс имал с Капитализма.
И по-конкретно, той вярвал, че капиталистити понижавали заплатите на работницте колкото е възможно повече, за да могат да изцедът по-висок марж на печалба.
Наричал това: "Примитивно акумулиране".
Докато капиталистите виждали печалбата като награда за изобретателност и технологически талант, Маркс имал много по-порицателно виждане за нещата.
Печалбата е просто кражба, кражба от таланта и усърдния труд на работната сила.
Маркс настоявал, че колкото и да се разкрасяват основите на Капитализмът, в най-грубата си форма, той е това да плащаш една цена на работник за да извърши дадено нещо, като после го продадеш на друга, много по-висока.
"Печалба" е красивата дума за експлоатация.
4) Капитализмът е много нестабилен.
Маркс вярвал, че капиталистическите системи са характеризирани от серии на кризи.
Всяка криза е представяна от капиталистите, като крайно странна и рядка, и най-вероятно последна.
Съвсем не, смятал Маркс, кризите били ендемични за Капитализмът и били причинявани от нещо много необичайно.
Фактът, че можем да произвеждаме прекалено много, много повече от колкото някой някога ще има нужда да консумира.
Капиталистическите кризи, са кризи на изобилието, наместо както са били в миналото, кризи на недостиг.
Заводите и системите ни са толкова ефикасни, че можем да дадем на всеки човек на планетата кола, къща, достъп до хубаво училище и болница.
Това е нещото, което вбесявало Маркс, но същевременно му давало и надежда.
Заради това, че модерната икономика е толкова продуктивна, само някои от нас, трябвало да работят.
И вместо да видим тази нужда да не работим, като свободата която е, ние се оплакваме мазохистично и я описваме с пренебрежителната дума "безработица".
Трябва да я наричаме "Свобода".
Има толкова безработица по света заради една добра и възхитителна причина: станали сме много добри в ефикасното производство на неща. Няма нужда всички да сме на поточната линия.
В такъв случай, смята Маркс, трябва да направим незаетостта и отдиха нещо достойно за възхищение.
Трябва да преразпределим богатството на големите корпорации, които създават излишък от пари и да ги дадем на всички.
Това е, по свой собствен начин, толкова красива мечта, колкото обещанието на Исус за Рая, но звучаща доста по-реалистично.
5) Капитализмът се отразява лошо на капиталистите.
Маркс не смятал, че капиталистите са зли.
Например, той бил много наясно с тъгите и скритите агонии, които стояли зад буржоазните бракове.
Маркс смятал, че бракът бил удължение на бизнеса им, и че буржоазните семейста били изпълнени с напрежение, подтисничество и огорчение, в които хората оставали заедно, не заради любов, а поради финансови причини.
Маркс силно вярвал, че капиталистическата система принуждава всички да поставят икономическите си интереси в центара на своите животи, като така повече не могат да познаят дълбоки и искрени човешки взаимоотношения.
Наричал тази психологическа тенденция "стоков фетишизъм".
Тя ни кара да ценим неща, които нямат обективна стойност.
Искал хората да са свободни от финансовите ограничения, за да могат, най-накрая, да започнат да правят разумни и здравословни избори в своито взаимоотношения.
Отговорът, на феминисткото движение през 20ти век, към опресията на жените, бил, че жените просто трябвало да могато да работят, ако решат. Отговорът на Маркс бил много умел:
Исканията на феминистките, просто утвърждавали човешкото робство. Смисълът не е в това, жените да имитират страданието на колегите им мъже, а в това и мъже и жени да имат постоянната опция да се наслаждават на незаетост и свободно време.
Защо всички не помислим малко като Маркс?
Важен аспект от работата на Маркс е вярването му, че икономическата система, по таен и коварен начин, оцветява идеите, които от време на време ни хрумват.
Икономиката генерира, както Маркс я кръщава, "идеология".
Капиталистическото общество, е общество в което повечето хора, бедни или богати, вярват в определени неща, които всъщност са просто оценки на стойност обвързани с икономическата система.
Например, че човек, който не работи е безполезен, че незаетостта (повече то 2-3 седмици годишно) e греховна, че повечето принадлежностти ще ни направят по-щастливи и, че стойностните неща и хора ще създадът безусловно пари.
На кратко, една от най-гоемите злини на Капитализмът, не е това че има бездушни хора по-върховетe (важащо за всяка една човешка йерархия), а това, че идеите му ни учат да бъдем тревожни, конкуриращи се, политичеси незаинтересовани комформисти.
Маркс не е писал само какво не е наред с капитализма. Позволява ни бегъл поглед в това, коете за него е идеалното утопиино бъдеще.
В неговия Комунистически Манифест, той описва свят без частна собственост и наследени богатства, със стръмен прогресивен данък върху доходите, с централизиран контрол върху банковата, комуникационната и транспортната индустрия, и с безплатно публично образование.
Маркс също така очаквал, че комунистическото общество ще позволи на хората да развият различни свои страни и таланти.
"...в комунистическото общество ...ще ми е възможно да правя едно нещо днес и друго утре, да ловувам сутринта, да риболовствам на обяд, да пася добитък вечерта, и да дебатирам и критикувам след вечеря, без някога да ставам ловец, рибар, пастир или критик."
След като Маркс се преместил в Лондон, той бил издържан от приятеля му и интелектуален партньор - Фридрих Енгелс, богат мъж, чийто баща притежавал памучна плантация в Манчестър.
Енгелс изплатил дълговете на Маркс и се погрижил трудовете му да бъдет публикувани. Капитализмът платил за Комунизма.
Двамата мъже дори писали един на друг поезия.
Маркс не бил почитан или популярен интелектуалец в своето време. Уважаемите и конвенционални хора, тогава, биха се смяли на идеята, че неговите идеи могато да променят и пренаправят света.
Въпректи това, само няколко десетилетия по-късно те го направили.
Писанията му станали основният елемент за някои от най-важните идеологически движения на 20ти век.
За съжаление Маркс бил като брилиянтен доктор в ранните дни на медицината. Можел да разпознае естеството на заболяването, но нямал идея как точно да го излекува.
В този момент на нашата история, всички трябва да сме Марксисти, в смисъла на съгласие с неговата диагноза за проблемите ни.
Но трябва да излезем и открием лековет, които наистина ще подействат.
Както самият Маркс казва, и ние сме напълно съгласни: "Философите до сега, само са интерпретирали света по различни начини. Въпреки това, смисълът е в това да го променим."
Většina lidí souhlasí, že musíme nějak zlepšit náš ekonomický systém.
Přesto většinou důrazně odmítáme nejslavnějšího a ambiciozního kritika kapitalismu,
Karla Marxe.
To není velice překvapivé.
V praxi byly jeho politické a ekonomické nápady užity
k sestrojení katastrofálních ekonomik a diktátorských režimů.
Nicméně bychom Marxe neměli příliš rychle zavrhnout.
Měli bychom ho vidět jako průvodce, jehož diagnóza kapitalismu nám pomůže
k lepší budoucnosti.
Kapitalismus si projde reformami a Marxovy analýzy budou součástí každé odpovědi.
Marx se narodil v roce 1818 v Trevíru v Německu.
Brzy vstoupil do komunistické strany. malé skupiny intelektuálů,
kteří se zamýšleli zbavit třídní společnosti a zamýšleli opustit soukromé vlastnictví.
Pracoval jako novinář, ale později musel Německo opustit.
Nakonec se usadil v Londýně.
Marx napsal obrovské množství knih a článků,
některé se svým kamarádem Friedrichem Engelsem.
Marx psal převážně o kapitalismu, typu ekonomiky,
která dominuje západnímu světu.
Ta v jeho době vzkvétala a Marx byl jedním
z jejich nejinteligentnějších a nejvnímavějších kritiků.
Tady jsou některé problémy, na které poukázal.
Moderní práce je odcizená.
Jedním z Marxových největších postřehů
bylo, že práce může být zdrojem naší největší radosti.
Ale aby nás práce naplňovala, napsal Marx, pracovníci musí vidět
výsledky své práce. Zamyslete se nad člověkem, který vyrobil toto křeslo.
Je jednoduché, robustní, poctivé a elegantní.
Toto je nejlepší příklad, jak nám práce umožňuje
objevit, co nám skutečně jde. Ale to je v dnešním světě velice vzácné.
Součástí problému je, že dnešní práce je neuvěřitelně specializovaná.
Specializované práce dělají moderní ekonomiku velice efektivní,
ale také to znamená, že jen zřídka může pracovník vidět
svůj přínos ve výrobě věcí, které lidstvo potřebuje.
Marx tvrdil, že moderní práce vede k odcizení = Entfremdung,
jinými slovy neexistuje spojení mezi tím, co celý den děláte a tím,
kdo skutečně jste a čím byste skutečně mohl světu přispět.
Moderní práce je nestálá.
Kapitalismus dělá lidské bytosti postradatelnými.
Jediný článek v procesu výroby může být nemilosrdně propuštěn
ve chvíli, kdy vzrostou náklady nebo jde pomocí technologie ušetřit na výdajích.
A přesto, jak Marx věděl, hluboko v nás nechceme,
aby nás někdo náhodně nechával jít, děsí nás být opuštěni.
Komunismus není jen ekonomická teorie.
Rozumí našim potřebám a vyjadřuje naši touhu mít místo v srdci světa,
ze kterého nás nikdo nevykáže.
Pracovníci dostávají peněz málo, zatímco kapitalisté bohatnou.
A to možná Marxovi na kapitalismu vadilo nejvíce. Věřil, že kapitalisté záměrně
platí pracovníkům málo, aby vydělali co nejvíce peněz.
Nazval to primitivní akumulací, ursprüngliche Akkumulation.
Zatímco kapitalisté vidí zisk jako odměnu za důmyslnost a technologický talent,
Marx byl mnohem více odsuzující. Zisk je jednoduše krádež
a kradete talent a těžkou práci vykonanou vašimi pracovníky.
Marx na tomto postavil svoji kritiku, trval na tom, že kapitalismus
znamená platit pracovníkovi málo za něco, co může být prodáno mnohem dráž.
Zisk je jen líbivý pojem pro vykořisťování.
Kapitalismus je velice nestabilní.
Marx řekl, že kapitalismus je charakteristický svými krizemi.
Každá krize je kapitalisty podávána jako něco zcela nového a určitě ta poslední.
Marx řekl, že krize jsou pro kapitalismus endemické a jsou způsobeny
něčím zcela zvláštním. Skutečností, že jsme schopni vyprodukovat více,
než kdokoliv z nás potřebuje.
Kapitalistické krize jsou krizemi nadbytku, než, jak tomu bylo dříve, krizemi nedostatku.
Naše továrny a systémy jsou tak výkonné, že by každý na planetě mohl dostat
auto, dům, přístup ke slušnému vzdělání a zdravotní péči.
To Marxe rozzuřilo a zároveň v něm zachovalo naději.
Někteří z nás musí pracovat, protože moderní ekonomika je příliš produktivní.
Ale než abychom toto viděli jako možnost nepracovat, jako svobodu, kterou nám to dává,
masochisticky si stěžujeme a nazýváme to pejorativním pojmem "nezaměstnanost".
Měli bychom to nazývat svobodou.
Je zde tolik nezaměstnanosti z dobrého a hluboce obdivuhodného důvodu.
Jsme příliš dobří ve výrobě věcí. Nejsme na to potřeba všichni.
A v tomto případě bychom měli podle Marxe udělat něco obdivuhodného.
Měli bychom přerozdělit jmění obrovských korporací, kteří mají takový přebytek peněz,
a věnovat jej všem.
Toto je překrásný sen, jako Ježíšův příslib nebe.
Ale ve skutečnosti to zní mnohem lépe.
Kapitalismus je špatný pro kapitalisty.
Marx si nemyslel, že kapitalisté jsou zlo. Například si byl vědom slz a tajného utrpení
skrývajícími se za buržoázním manželstvím.
Marx říkal, že manželství je jen prohloubením obchodu, a že buržoazní rodina
byla plna napětí, útlaku a odporu. Lidé spolu nezůstali z lásky, ale pro peníze.
Marx věřil, že kapitalismus nutí každého zařadit ekonomické zájmy na první místo,
takže nemohou poznat oddané, upřímné vztahy.
Nazval tuto psychologickou tendenci produktovým fetišem = Warenfetischismus.
Protože nás nutí vážit si věcí, které ve skutečnosti žádnou hodnotu nemají.
Chtěl, aby lidé byli osvobozeni od finančního nátlaku,
aby mohli přinejmenším začít činit rozumné, zdravé volby ve svých vztazích.
Ve dvacátém století feministky odpověděly na utlačování žen slovy, že ženy by měly
mít možnost chodit do práce. Marxova odpověď byla více rafinovaná.
Feministické naléhání pouze zachování otroctví.
Nejde o to, že by ženy měly sdílet utrpení mužů, ale o to,
že muži i ženy by měly mít stálou možnost užít si volného času.
Proč všichni nemyslíme trochu jako Marx?
Důležitou složkou Marxovy práce je návrh, že je zde zákeřný, subtilní způsob,
kterým ekonomický systém nastiňuje myšlenky, které bychom měli mít.
Ekonomika vytváří co Marx pojmenoval "ideologie".
V kapitalistické společnosti většina lidí, bohatých i chudých,
věří, že všechny věci, jsou hodnotné a to nás vrací zpět
k ekonomickému systému - že člověk, který nepracuje,
je bezcenný, že mít volný čas delší než pár týdnů je hříšné,
že více věcí nás udělá šťastnějšími, a že věci a lidi, kteří za něco stojí,
budou stále vydělávat peníze.
Ve zkratce není problémem kapitalismu, že jsou nahoře zkorumpovaní lidé,
tak je tomu v každém lidském uspořádání, ale že nás kapitalistické myšlenky učí být
znepokojenými, soutěživými, konformistickými a politicky samolibými.
Marx jen nezdůraznil, co je s kapitalismem špatně,
nastínil nám pohledy do bezstarostné utopistické budoucnosti, po které toužil.
Ve svém Komunistickém manifestu popisuje
svět bez soukromého vlastnictví nebo zděděného bohatství,
s vysokou daní z příjmu, centralizovaným bankovnictvím,
komunikací, dopravními podniky a vzděláním zdarma.
Marx předpokládal, že komunistická společnosti umožní lidem
přemýšlet jinými způsoby.
"V komunistické společnosti mohu udělat jednu věc dnes a druhou zítra,
ráno lovit, odpoledne rybařit, večer se starat o dobytek,
po večeři kritizovat, přesně jak se mi zlíbí, aniž bych se někdy stal lovcem,
rybářem, statkářem nebo kritikem."
Poté, co se Marx přestěhoval do Londýna byl podporován svým přítelem
a intelektuálním partnerem Friedrichem Engelsem, bohatým člověkem,
jehož otec vlastnil bavlnovou plantáž v Manchesteru.
Engels splatil Marxovy dluhy a zajistil, aby jeho práce byly publikovány.
Kapitalista platil za komunistu.
Dokonce si psali milostné básně.
Marx nebyl ve své době dobře přijímaným nebo populárním myslitelem.
Běží lidé jeho doby by se smály představě, že jeho myšlenky mohou změnit svět.
A jen o pár desítek let později změnily. Jeho díla se stala základními stavebními kameny
pro nejdůležitější ideologická hnutí dvacátého století.
Marx byl však jako brilantní lékař v začátcích zdravotnictví.
Dokázal rozpoznat příčinu nemoci, avšak neměl představu, jak ji vyléčit.
Dnes bychom měli být všichni Marxisty ve smyslu, že bychom měli přijmout,
jeho diagnózu našich potíží. Ale musíme najít léky, které skutečně fungují.
Marx prohlásil a my plně souhlasíme:
"Filozofové doteď jen vykládali svět různými způsoby.
Avšak jde o to jej změnit".
La mayoría de las personas están a favor de mejorar nuestro sistema económico
de alguna forma. Sin embargo, tenemos la tendencia de ignorar las ideas del más
famoso y ambicioso crítico del capitalismo Karl Marx.
Esto no es muy sorprendente. En la practica,
sus ideas políticas y económicas han sido usadas para diseñar economias
desastrosamente planeadas y horribles dictaduras.
Aun así, no deberíamos rechazar a Marx tan rapidamente.
Deberiamos verlo como un guía él cual su diagnostico de las
enfermedades del capitalismo puede ayudarnos a navegar hacia un futuro más prometedor.
El capitalismo deberá ser reformado y el análisis de Marx será
parte de cualquier respuesta.
اکثر مردم معتقد هستند که ما به نحوی نیاز به بهبود سیستم اقتصادی خودمان داریم
هنوز ما غالبا به رد عقاید کارل مارکس٬ مشهورترین و بلند همت ترین منتقد سرمایه داری تمایل داریم
این خیلی تعجب آور نیست
در عمل ٬از ایده های سیاسی و اقتصادی او
برای طرح "اقتصادهای دستوری" فاجعه بار و دیکتاتوری های کثیف استفاده شده است
با این اوصاف،
ما نباید مارکس را به سرعت رد کنیم
ما باید او را به عنوان یک راهنما ببینیم
کسی که تشخیص اش در بیماری های سرمایه داری
به هدایت ما به سوی آینده ای امیدبخش تر کمک میکند
سرمایه داری میرود تا بازبینی و اصلاح شود
و تحلیل های مارکس میروند تا بخشی از هر جوابی باشند
مارکس در سال ۱۸۱۸ میلادی
در شهر "تری یر" در آلمان به دنیا آمد
خیلی زود درگیر حزب کمونیست شد
یک گروه کوچک از روشنفکران طرفدار سرنگونی نظام طبقاتی
و لغو مالکیت خصوصی بودند
او به عنوان یک روزنامه نگار کار کرد
و مجبور به فرار از آلمان شد
در نهایت در لندن اقامت کرد
مارکس تعداد زیادی کتاب و مقاله نوشت
گاهی اوقات به همراه دوستش "فریدریش انگلس"
مارکس بیشتر در مورد سرمایه داری نوشت
نوعی از اقتصاد که حمکفرما بر جهان غرب است
مارکس یکی از باهوش ترین و حساس ترین منتقدانش بود
اینها برخی از مسائلی ست که او با آنها شناخته میشود:
۱.کار مدرن "بیگانه" است
یکی از بزرگترین بینش های های مارکس این است که
کار می تواند یکی از منابع بزرگترین شادی های ما باشد
اما به منظور رضایتمند بودن در شغل
مارکس مینویسد که
کارگران نیاز دارند که خود را در کالایی که ساخته اند ببینند
فکر کنید به شخصی که این صندلی را ساخته
آن ساده، مستحکم، بی غل و غش و زیباست
این یک مثال است از اینکه چگونه، در بهترین حالت آن
کار به ما یک فرصت بیرونی سازی میدهد
به آنچه که در درون ما خوب است
اما این به طور فزاینده ای در دنیای مدرن نادر است.
بخشی از مشکل این است که کار مدرن فوق العاده تخصصی ست
مشاغل تخصصی اقتصاد مدرن را بسیار کارآمد میکنند
اما همچنین به این معنا هستند که
به ندرت ممکن است که هر یک کارگر حس مشارکت واقعی داشته باشر
A legtöbb ember egyetért abban, hogy javítanunk kell a gazdasági rendszerünkön valahogy.
Mégis lelkesen utasítjuk el a kapitalizmus népszerű és ambiciózus kritikusának, Karl Marx gondolatait.
Ez egyáltalán nem meglepő. A gyakorlatban,
politikai és gazdasági analízisét katasztrofális tervgazdaságok és mocskos diktatúrák
tervezésére használták fel.
Mindazonáltal nem szabad túl hamar Marxot elvetni. Útmutatóként kellene lássuk Őt, kinek a kapitalizmus
betegségéről alkotott diagnózisa segít egy ígéretesebb jövő irányába navigálnunk.
A kapitalizmust meg kell reformálni - és Marx elemzése része lesz mindegyik válasznak.
Marx a németországi Trierben született 1818 -ban.
Hamarosan bekapcsolódott a Kommunista pártba,
mely az osztály rendszer megdöntését és a magántulajdon eltörlését támogató
értelmiségiek kis csoportja. Dolgozott újságíróként és menekülnie kellett Németországból,
majd Londonban telepedett le.
Marx hatalmas mennyiségű könyvet és cikket írt, néha barátjával Friedrich Engelsszel.
Marx többnyire a kapitalizmusról írt, a gazdaság egy típusáról, mely a nyugati világot dominálja.
Akkoriban és az még ma is, Marx volt az egyik legintelligensebb és legélesebb szemű kritikus.
Ime néhány azon problémák közül, amiket a kritikái során beazonosított:
A modern munka "elidegenítő". Marx egyik nagy meglátása,
hogy a munka lehet az örömünk egyik forrása.
De ahhoz, hogy a munkában kiteljesedjünk, Marx azt írta, hogy a munkásnak 'magát kell
látnia a létrehozott tárgyban'. Gondoljunk arra a személyre, aki e széket készítette:
a szék egyszerű, erős, őszinte és elegáns.
Egyik legjobb példa ez arra, ahogyan a munkavégzés során esélyünk van
kimutatni, ami a bennünk lévő jóságot. De ez egyre ritkább a modern világban.
A probléma része az is, hogy a modern munka elképesztően specializált. A specializált munkák
rendkívül hatékonnyá teszik a modern gazdaságot, ugyanakkor a munkásnak
ritkán sikerül felismernie a valódi hozzájárulást, amellyel hozzájárulhat
az emberiség valódi szükségleteihez. Marx azzal érvelt, hogy a modern munka
elidegenedés = Entfremdung -hez vezet,
avagy az elkülönülés érzéséhez aközött, amit egész nap csinálsz és aki
valójában vagy, ami ideális esetben képes lenne hozzájárulni a létezéshez.
คนส่วนใหญ่เห็นด้วยว่าเราต้องปรับปรุง
ระบบเศรษฐกิจของเราในทางใดทางหนึ่ง
แต่ในเวลาเดียวกันเรามักไม่ยอมรับความคิดของมาร์กซ์
ซึ่งเป็นผู้วิจารณ์ระบบทุนนิยมที่ร้อนแรงที่สุด
ซึ่งไม่ใช่เรื่องแปลก
เพราะความคิดเขาถูกนำไปออกแบบระบบเศรษฐกิจ
ที่เสียหายร้ายแรงที่สุดระบบหนึ่ง
ที่มาพร้อมกับจอมเผด็จการบ้าอำนาจ
แต่กระนั้นเราก็ไม่ควรรีบปฏิเสธมาร์กซ์
เราควรมองเขาเป็นเหมือนไกด์
ที่วินิจฉัยโรคที่เกิดจากทุนนิยม
ซึ่งจะพาเราไปสู่อนาคตที่ดีกว่า
ทุนนิยมจะต้องถูกปรับปรุง
และการวิเคราะห์ของมาร์กซจะเป็นส่วนหนึ่งของคำตอบ
มาร์กซเกิดปี 1818 ที่เมืองเทรียร์ในเยอรมัน
ไม่นานเขาก็ไปร่วมกับกลุ่มคอมมิวนิสต์
ซึ่งในเวลานั้นเป็นปัญญาชนกลุ่มเล็ก ๆ
ที่พยายามล้มล้างระบบชนชั้นในสังคม
และขจัดกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินส่วนบุคคล
เขาทำงานเป็นนักหนังสือพิมพ์
และสุดท้ายต้องหนีออกจากเยอรมัน
ไปตั้งหลักในลอนดอน
มาร์กซเขียนหนังสือและบทความมากมาย
บางชิ้นเขียนร่วมกับเพื่อเขา เฟรดริก เองเกลส์
งานเขียนส่วนใหญ่เกี่ยวกับทุนนิยม
ระบบเศรษฐกิจที่สำคัญในโลกตะวันตก
ในช่วงนั้นทุนนิยมเพิ่งเกิด และมาร์กซ์เป็นผู้ที่วิจารณ์มัน
อย่างถึงแก่นและเปี่ยมด้วยปัญญา
ต่อไปนี้คือปัญหาของทุนนิยมที่เขามองเห็น
งานในโลกสมัยใหม่ทำให้คนแปลกแยก
มาร์กซให้ความเข้าใจที่ยิ่งใหญ่ต่อเราประการหนึ่ง
คือ งานเป็นที่มาของความสุขที่ยิ่งใหญ่ที่สุดประการหนึ่งของมนุษย์
แต่การจะทำให้งานตอบสนองตัวเราได้นั้น
เราจะต้อง "เห็นตัวเอง" ในวัตถุที่เราสร้างขึ้น
ลองคิดถึงคนที่ทำเก้าอี้ตัวนี้ขึ้นมา
มันดูแข็งแรง จริงใจ สง่างาม
นี่เป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่า การใช้แรงงานให้โอกาสที่เราจะเอาสิ่งที่ดีในตัวเรา
แสดงออกไปข้างนอก แต่งานแบบนี้ก็หาได้ยากในโลกสมัยใหม่
ปัญหาคือโลกสมัยใหม่งานถูกซอยตามความสามารถเฉพาะ
งานเฉพาะด้านทำให้ระบบเศรษฐกิจมีประสิทธิภาพ
แต่ก็ทำให้ยากที่คนจะรู้สึกว่าตัวเองได้ผลิตอะไรจริง ๆ ที่จะตอบสนอง
ความต้องการของมวลมนุษยชาติ
มาร์กซเห็นว่างานสมัยใหม่นำไปสู่ "ความแปลกแยก"
"ความแปลกแยก" หรือ Entframdung
หรือพูดอีกอย่างว่าคือ การหลุดแยกออกจากกันระหว่าง
สิ่งที่เราทำทั้งวัน กับ คนที่เราคิดว่าตัวเราเป็นจริง ๆ
และสามารถทำประโยชน์สมกับการมีอยู่ของเรา
2 งานสมัยใหม่ไม่มีความมั่นคง
ทุนนิยมทำให้มนุษย์เป็นสิ่งที่ปัดทิ้งได้
แค่ปัจจัยหนึ่งในพลังการผลิตที่เราเขี่ยทิ้งได้
ทันทีที่ต้นทุนสูงขึ้น และเราหาเครื่องจักรมาแทนได้
แต่กระนั้น ดังที่มาร์กซ์ก็รู้ดี ว่าเราละวางไม่ได้
เรากลัวที่จะถูกทิ้ง
คอมมิวนิสม์ไม่ใช่แค่ทฤษฎีทางเศรษฐศาสตร์
ถ้าจะเข้าใจในแง่อารมณ์ มันก็คือการโหยหาการมีที่ยืนในโลก
ที่เราจะไม่ถูกขจัดออกไป
3 คนงานได้ค่าแรงถูก นายทุนร่ำรวย
นี่คือสิ่งที่มาร์กซรังเกียจที่สุดในระบบทุนนิยม
กล่าวอย่างเจาะจง เขาเชื่อว่าทุนนิยมจงใจกดค่าแรงให้ต่ำที่สุด
เพื่อจะช้อนเอาส่วนต่างมาเป็นกำไรให้มากที่สุด
เขาเรียกมันว่า การสั่งสมทุนรูปแบบเก่าเถื่อน หรือ (ภาษาเยอรมัน)
ในขณะที่นายทุนมองว่ากำไรคือรางวัลจากการรู้จักใช้เทคโนโลยี
แต่มาร์กซรังเกียจกำไร
เขามองว่ามันคือการขโมย
และสิ่งที่ถูกขโมยคือความสามารถและน้ำพักน้ำแรงของคนงานของเราเอง
ไม่ว่าใครจะพูดอย่างไร สำหรับมาร์กซ พูดอย่างหยาบ
ทุนนิยมก็คือการจ่ายค่าแรงในคนงานในราคาหนึ่ง
เป็นค่าแรงสำหรับผลิตของที่ขายได้ในอีกราคาหนึ่ง
กำไรก็คือคำสวยหรูที่ใช้เรียกการขูดรีด
4 ทุนนิยมเป็นระบบที่ไม่มั่นคง
มาร์กซเสนอว่าทุนนิยมมีลักษณะสำคัญคือประกอบไปด้วยวิกฤตเป็นชุด
วิกฤตเศรษฐกิจทุกครั้งจะถูกนายทุนพูดเหมือนเป็นสิ่งหายาก
และเป็นวิกฤตครั้งสุดท้าย
แต่สำหรับมาร์กซ วิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจเป็นส่วนหนึ่งของทุนนิยม
และมีสาเหตุมาจากบางสิ่่งที่แปลกมาก
ซึ่งคือ มาจากความสามารถที่เราจะผลิตได้มาก
เกินกว่าที่เราจะบริโภคได้ทัน
วิกฤตของทุนนิยมเป็นวิกฤตของความเหลือเฟือ ไม่ใช่วิกฤตของความขาดแคลน
โรงงานและระบบของเรามีประสิทธิภาพเสียจน
เราผลิตรถพอให้ทุกคนในโลกมีใช้ได้
มีบ้าน มีโรงเรียน และโรงพยาบาลที่ดี ให้บริการ
นี่แหละที่ทำให้มาร์กซ์โกรธ แต่ก็ทำให้เขามีความหวังด้วย
เราแค่ไม่กี่คนที่จำเป็นต้องทำงาน
เพราะระบบการผลิตสมัยใหม่ผลิตได้มาก
แต่แทนที่จะมองการไม่ต้องทำงานว่าเป็นเสรีภาพ
เรากลับบ่นเหมือนเป็นพวกโรคจิตชอบถูกทำร้าย
ด้วยการเรียกมันว่า "การว่างงาน"
เราควรเรียกมันว่า "เสรีภาพ"
การมีคนว่างงานจำนวนมากมาจากเหตุผลที่ดี๊ดี
ก็คือเพราะเราผลิตเก่งมาก
เราจึงไม่ต้องทำงานหน้าดำคร่ำเครียด
และในกรณีนี้เราควรทำเวลาว่างให้บันเทิงและเปี่ยมสุข
ด้วยการกระจายความมั่งคั่งจากบริษัทที่รวยเฟร่อซะใหม่่
นี่เป็นความฝันที่สวยงามเท่ากับสวรรค์ของพระเยซู
แต่เป็นจริงได้มากกว่าเยอะ
5 ทุนนิยมไม่ดีกับนายทุนเองด้วย
มาร์กซไม่ได้มองระบบทุนนิยมว่าชั่วช้า
เช่น เขาตระหนักว่าความเศร้าที่อยู่เบื้องหลังชีวิตแต่งงาน
ของชนชั้นกลาง
มาร์กซมองว่าการแต่งงานเป็นแค่ภาคขยายของธุรกิจ
และครอบครัวชนชั้นกลางเต็มไปด้วยความตึงเครียด
การเก็บกด
ความไม่พอใจที่จะต้องอยู่ด้วยกัน
ไม่ใช่เพื่อความรัก
แต่เพื่อเหตุผลทางการเงิน
มาร์กซเชื่อว่าทุนนิยมบังคับให้ทุกคนให้ความสำคัญกับผลประโยชน์
จนเป็นหัวใจของชีวิต
จนไม่รู้จักความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้ง ซื่อสัตย์
เขาเรียกแนวโน้มของภาวะทางจิตนี้ว่า
ความลุ่มหลงในสินค้า (commodity fetishism)
เพราะมันทำให้เราให้ค่ากับสิ่งที่ไม่ได้มีค่าจริง ๆ
เขาอยากให้เราทุกคนเป็นอิสระจากข้อจำกัดเรื่อเงิน
เพื่อที่เราจะได้เลือกอย่างมีเหตุผลในความสัมพันธ์
เฟมินิสต์ในศตวรรษที่ 20
ตอบปัญหาการกดขี่ทางเพศด้วยการเรียกร้อง
ให้ผู้หญิงออกไปทำงานได้
แต่ข้อเรียกร้องของมาร์กซเก๋ไก๋ซับซ้อนกว่านั้น
เขาว่า ข้อเรียกร้องของเฟมินิสต์แค่สืบทอดการเป็นทาสของมนุษย์
ประเด็นไมใช่ให้ผู้หญิงไปทนทุกข์แบบเดียวกับผู้ชาย
แต่ทั้งหญิงและชายควรมีทางเลือกที่จะมีความสุขในยามว่าง
ที่เป็นทางเลือกถาวรตลอดกาล
ทำไมเราไม่มองแบบที่มาร์กซมอง
แง่มุมสำคัญในงานมาร์กซก็คือว่าระบบทุนนิยมมีวิธีที่จะ
แต้มสีสันผิดเพี้ยนให้วิธีคิดในการมองโลกของเรา
ระบบเศรษฐกิจสร้างสิ่งที่มาร์กซเรียกว่า "อุดมการณ์"
สังคมทุนนิยมคือสังคมที่คนทั้งหลาย ไม่ว่ารวยหรือจน
เชื่อในสิ่งที่เป็นแค่การตัดสินเชิงคุณค่า
ที่มีความสัมพันธ์ย้อนกลับไปหาระบบเศรษฐกิจ
เช่น คนไม่ทำงานเป็นคนไร้ค่า
การมีเวลาว่างเกิน 2-3 สัปดาห์ต่อปีเป็นบาป
การมีข้าวของในครอบครองมากแปลว่ามีความสุขมาก
ของมีค่าจะขายได้่
กล่าวโดยย่อ
ความชั่วร้ายที่สุดของทุนนิยม
ไม่ใช่ว่ามีคนชั่วอยู่ในระดับสูงสุดของสังคม
ข้อนั้นมีในทุก ๆ ระบบสังคมที่มีลำดับชั้น
แต่ความชั่วอยู่ที่ทุนนิยมสอนให้เรา
วิตกกังวล ชอบแข่งขัน เชื่อฟัง และเฉื่อยชาทางการเมือง
มาร์กซไม่ได้แค่บอกว่าทุนนิยมผิดพลาดอย่างไร
เขาบอกด้วยว่าสังคมในอุดมคติควรเป็นอย่างไร
ในหนังสือ "คำประกาศพรรคคอมมิวนิสต์" เขาพูดถึงโลก
ที่ไม่มีทรัพย์สินส่วนตัว ไม่มีการสืบทอดความมั่งคั่งสู่ลูกหลาน
ผ่านการมีการเก็บภาษีรายได้ในอัตราก้าวหน้ามาก ๆ
การควบคุมธนาคาร
ธุรกิจเกี่ยวกับการสื่อสารและการขนส่ง
การศึกษาฟรี
มาร์กซ์ยังหวังว่าระบบใหม่จะช่วยให้คนพัฒนาศักยภาพตัวเอง
ได้ในหลายด้าน
ในสังคมคอมมิวนิสต์ ผมอาจจะทำงานหนึ่งในวันนี้
และอีกงานหนึ่งในวันหน้า
ล่าสัตว์ตอนเช้า
ตกปลาตอนบ่าย
เลี้ยงวัวควายตอนเย็น
จับกลุ่มวิจารณ์การเมืองตอนหลังกินอาหารค่ำ
เหมือนกับว่าผมเป็นคนมีความคิด โดยไม่ต้องเป็นอย่างใดอย่างหนึ่ง
ไม่ว่าจะเป็น นายพราน ชาวประมง คนเลี้ยงวัว หรือนักวิจารณ์
หลังย้ายไปอยู่ลอนดอน
มาร์กซได้รับการสนับสนุนจากเพื่อนและคู่หูทางวิชาการ
ฟรีดริช เองเกลส์
ชายร่ำรวยที่พ่อเป็นเจ้าของโรงงานทอผ้าในแมนเชสเตอร์
เองเกลส์จ่ายหนี้ให้มาร์กซ และจัดการให้ผลงานของมาร์กซได้รับการตีพิมพ์
เท่ากับว่านายทุนจ่ายตังค์ให้คอมมิวนิสต์
ชายสองคนถึงกับแต่งกวีให้กัน
ตอนมาร์กซมีชีวิตอยู่เขาไม่ได้มีชื่อเสียงหรือได้รับการยอมรับ
ในฐานะนักวิชาการ
คนฉลาดน่านับถือในยุคนั้นคงจะหัวเราะ
ถ้าเราไปบอกเขาว่าความคิดมาร์กซ
จะเปลี่ยนโลก
แต่แล้วอีกไม่กี่ทศวรรษต่อมาความคิดเขา
ก็เปลี่ยนโลกจริง ๆ
ความคิดมาร์กซเป็นกุญแจสำคัญ
ในการเคลื่อนไหวทางอุดมการณ์ของศตวรรษที่ 20
แต่มาร์กซก็เหมือนหมอเก่ง ๆ ในยุคที่การแพทย์ยังเพิ่่งเริ่ม
เขารู้ว่ามีโรค
แต่ไม่รู้วิธีรักษา
ณ จุดนี้ของประวัติศาสตร์
เราทุกคนควรเป็นมาร์กซิสต์
ในแง่ที่เราน่าจะเห็นด้วย
ว่าทุนนิยมมีปัญหา
แต่เราต้องไปหาทางรักษาที่ได้ผลเอาเอง
ดังที่มาร์กซเองพูดไว้
และเราเห็นด้วยหมดใจว่า
นักปรัชญาจนถึงบัดนี้
ได้แต่ตีความโลก
แต่ประเด็นก็คือ
เราต้องเปลี่ยนแปลงมัน