Tôi đang cầm trên tay một thứ rất cổ.
Nó cổ hơn bất cứ hiện vật nào,
già hơn cuộc sống trên Trái Đất,
thậm chí hơn cả lục địa và đại dương.
Cái này được hình thành từ hơn 4 tỉ năm trước
vào những ngày sớm nhất của hệ mặt trời
khi các hành tinh vẫn đang được hình thành.
Mảnh vụn niken và sắt này trông có vẻ không đặc biệt,
nhưng khi cắt nó ra,
bạn sẽ thấy nó rất khác so với kim loại trên Trái Đất
Loại mẫu này cho biết những tinh thể kim loại chỉ có thể hình thành ở ngoài vũ trụ
nơi mà kim loại nóng chảy nguội đi cực kì chậm,
khoảng vài độ mỗi triệu năm.
Cái này từng là một phần của vật thể to hơn nhiều,
một phần triệu còn lại sau khi các hành tinh được hình thành.
Chúng tôi gọi những vật thể này là các tiểu hành tinh.
Tiểu hành tinh là hàng xóm vũ trụ già nhất và nhiều nhất.
Biểu họa này cho thấy các tiểu hành tinh gần Trái Đất
đang quay quanh Mặt Trời.
tức hình tròn màu vàng kia
và quay quanh gần trục Trái Đất,
tức hình tròn màu xanh.
Kích thước của Trái Đất, Mặt Trời và các tiểu hành tinh được phóng đại
để bạn có thể thấy rõ hơn.
Các nhà khoa học trên thế giới đang nghiên cứu về những vật thể này,
phát hiện ra những cái mới mỗi ngày,
liên tục lập bản đồ không gian gần Trái Đất.
Đa số công việc này được tài trợ bởi NASA.
Tôi nghĩ nghiên cứu về tiểu hành tinh như một dự án công khai khổng lồ,
nhưng thay vì xây dựng xa lộ, chúng tôi vẽ họa đồ ngoài vũ trụ,
xây dựng một kho lưu trữ mà tồn tại lâu dài sau các thế hệ.
Đây là 1,556 tiểu hành tinh gần Trái Đất vừa được phát hiện năm ngoái.
Và đây là tất cả những tiểu hành tinh gần Trái Đất được biết đến
với con số mới nhất là 13,733.
Mỗi loại có hình ảnh, thống kê riêng
và nó có hành trình xác định quay quanh Mặt Trời
Mặc dù các tiểu hành tinh khác nhau
nhưng ta có thể đoán được hành trình của chúng trong hàng chục năm
Và đường đi của một số tiểu hành tinh có thể được dự đoán với số liệu chính xác.
Ví dụ, các nhà khoa học ở Jet Propulsion Laboratory
tiên đoán nơi mà thiên thạch Toutatis sẽ tới trước 4 năm
với sai số khoảng 30km
Trong vòng 4 năm đó,
Toutatis đi được 8.5 tỉ km.
Đó là độ chính xác phân số
của 0.000000004.
(cười)
Lí do mà tôi có mảnh nhỏ tiểu hành tinh đẹp đẽ này
bởi giống như những người hàng xóm khác,
thiên thạch đôi lúc rơi xuống bất ngờ
(cười)
Ngày này vào 3 năm trước,
một tiểu hành tinh nhỏ phát nổ khi qua thành phố Chelyabinsk, Nga.
Thiên thạch đó có chiều dài khoảng 19m
hoặc to như một cửa hàng tiện lợi.
Cứ 50 năm, những thiên thạch ở kích cỡ này đâm vào Trái Đất.
Cách đây 66 triệu năm,
một thiên thạch lớn hơn nhiều đâm vào Trái Đất,
gây nên sự tuyệt chủng hàng loạt.
75% động thực vật biến mất.
bao gồm cả loài khủng lòng.
Vật thể ấy dài khoảng 10km
và 10km là gần với độ cao hành trình của máy bay phản lực 747.
Vì vậy lần tới khi đang trên máy bay,
bạn hãy đặt chỗ gần cửa sổ, nhìn ra ngoài
và tưởng tượng một viên đá rất lớn
đang nằm ở dưới mặt đất,
và nó quẹt một phát qua đầu cánh máy bay bạn
Nó lớn đến nỗi mà máy bay của bạn phải mất tới 1 phút mới bay qua.
Đó là kích cỡ của thiên thạch đã đâm vào Trái Đất.
Thứ luôn chỉ ở trong lòng tôi
rằng các tiểu hành tinh được coi như là mối đe dọa cho hành tinh này
Và từ đó, có một nỗ lực được tập trung tiến hành
để khám phá và thống kê các vật thể này.
Tôi thực may mắn khi là một phần của nỗ lực này.
Tôi là thành viên của nhóm các nhà khoa học
sử dụng Kính thiên văn NEOWISE của NASA.
Giờ đây, NEOWISE không được thiết kế để tìm các tiểu hành tinh
Nó được thiết kế quay quanh Trái Đất và nhìn xa hơn ngoài hệ mặt trời
nhằm tìm ra những ngôi sao lạnh nhất và dải ngân hà sáng nhất.
Nó đã làm rất tốt với thiết kế với vòng đời 7 tháng.
Nhưng ngày nay, 6 năm sau, nó vẫn đang hoạt động.
Chúng tôi đã sửa lại nó để khám phá và nghiên cứu tiểu hành tinh.
Và mặc nó là một con robot không gian nhỏ bé tuyệt vời
nhưng bây giờ nó như một chiếc xe đã qua sử dụng.
Chất cryogen được dùng để làm lạnh bộ phận cảm ứng của nó không còn
nên chúng tôi đùa rằng bộ phận điều hòa của nó bị hỏng.
Trên hồng hồ đo quãng đường nó chỉ 920 triệu dặm,
nhưng nó vẫn hoạt động tốt
và cứ 11 giây nó sẽ chụp ảnh bầu trời.
Nó đã chụp được 23 tấm ảnh từ khi tôi bắt đầu nói với bạn.
Một trong những lí do mà NEOWISE rất quý giá
là nó nhìn bầu trời bằng hồng ngoại nhiệt phổ rộng.
Tức là thay vì nhìn thấy ánh sáng mặt trời mà các thiên thạch phản xạ
NEOWISE thấy được nhiệt mà chúng tỏa ra
Đây là một khả năng quan trọng vì một số thiên thạch đen như than vậy
và sẽ rất khó khắn để nhận ra với loại kính thiên văn khác
Nhưng với NEOWISE, dù sáng hay tối, mọi thiên thạch đều sáng chói
Các nhà thiên văn đang sử dụng mọi kĩ thuật theo ý họ
để phát hiện và nghiên cứu thiên thạch.
Năm 2010, một cột mốc lịch sử đã được đạt tới.
Cả cộng đồng cùng nhau phát hiện ra hơn 90% số thiên thạch
lớn hơn cả vật thể dài 1 km
có khả năng gây nên cuộc hủy diệt lớn trên Trái Đất.
Nhưng công việc chưa dừng tại đó.
Một vật thể có 140m hoặc lớn hơn có thể tàn sát một đất nước cỡ trung
Cho đến giờ chúng tôi mới chỉ tìm thấy 25% trong số chúng.
Chúng ta phải tiếp tục tìm kiếm các thiên thạch gần Trái Đất
Chúng ta là sinh vật duy nhất có thể hiểu được các tính toán
hay tạo nên kính thiên văn.
Chúng ta biết làm sao để tìm ra các vật thể này.
Đây là trách nhiệm của chúng ta.
Nếu chúng ta tìm thấy một thiên thạch nguy hiểm với mức báo động nguy cấp
ta có thể di chuyển hướng đi của nó
Không như động đất, bão tố hay núi lửa phun trào,
ảnh hưởng của một thiên thạch có thể được dự đoán chính xác
và được ngăn chặn.
Những gì chúng ta cần là lập bản đồ không gian gần Trái Đất.
Chúng ta phải tiếp tục tìm kiếm trên bầu trời
Cảm ơn.
(vỗ tay)