सङ्गित
(प्रश्न) म सङ्ग दुईवटा प्रश्नहरु छन् ।
पहिलो प्रश्न दुःखको बारेमा छ ।
(मोजी) के को बारेमा ? (प्रश्न) दुःखको बारेमा
(मोजी) के यो प्रश्न दुई प्रश्नहरुमध्य बढि महत्वपूर्ण छ ।
(मोजी) ती दुई प्रश्नहरुमध्य, सवैभन्दा राम्रो प्रश्न पहिला मलाई सोध्नुस ।
(मोजी) यदि तिमीले कम महत्वपूर्ण प्रश्न दियौ भने,
(मोजी) तिम्रो मन अर्को प्रश्नको लागि कुरिरहेको हुन्छ ।
(प्र) ठीक छ, दोस्रो (हाँसो)
त्यो दोस्रो प्रश्न सम्वन्धको बारेमा छ । (हाँसो)
(मोजी) मलाई लाग्छ यो महत्वपूर्ण छ । (प्र) हो । (हाँसो)
(मोजी) सम्वन्ध र त्यसपछि दुःख । (हाँसो)
(मोजी) मैला ठट्टा मात्र गरेको ।
(प्र) यसको बारेमा कि जव म सम्बन्धमा हुन्छु, जब म नजिक भएको महशुस गर्छु,
जब म त्यस ब्यक्ति प्रति अति घनिष्ट हुन्छु
र बिछोडको अवस्था आउँछ ।
वा त्यस ब्यक्तिले मलाई पर धकल्छ,
म पुरै बेकारी हुन्छु ।
(मोजी) हो, हो ।
(प्र) त्यस्तो भाव हुन्छ, यो स्वतः क्रिया भए जस्तो हुन्छ ।
यो आफै आउँछ ।
(मोजी) किन तिनीहरुले तिमीलाई पर धकेल्छन् ?
(प्र) किनकि म समाउन खोज्छु ।
(मोजी) के तपाईं केहि कुरा समाउन चाहानुहुन्छ ?
अर्को ब्यक्तिको लागि यो आसाध्यै हुन्छ ।
केहि समयको लागमात्र राम्रो हुन्छ । केहि समयको लागमात्र राम्रो हुन्छ ।
यदि कोहि आफूलाई असुरक्षित महशुस गर्छ भने, हुन सक्छ, तिनीहरु यस्तै हुन्छन् ।
तिमी मलाई आवश्यक छ, तर केहि समय पछि यो अति हुन्छ ।
तिमीले कसैलाई पनि समाउने कोशिस नगर ।
तिमी माकुर हैन । (हाँसो)
यो प्रतिक्रिया जुन भित्र आउँछ किनकि केहि अनुभव गर्छ ।
हुनसक्छ तपाईँ आफै आफ्नो लागि योग्य नहुनसक्छ, केहि प्रविधि (ढङ्ग) विना ।
त्योसो भए, यो राम्रे अवस्था हैन । तपाई यसको बारेमा जानकार हुनुपर्छ ।
त्यसो हैनकि तपाई स्वतः बलियो हुनुहुन्छ त्यस्तै गरेर ।
तर सम्वन्धले पनि सत्य पत्ता लगाउन केहि अवसरहरु प्रदान गर्छ,
र हामीभित्र जे छ त्यो पत्ता लगाउनलाई अलि छिटो सम्झौता गर्नुपर्छ
(प्र) हो, म देख्न सक्छु। तर यो अझै त्यहिँ छ ।
(मोजी) त्यसोभए यो राम्रो हो कि तपाई सतसगंमा आउनुभयो ।
किनभने त्यो आशक्तिको झुकावलाई अव हेर्न सुरु गर्नसक्नुहुन्छ ।
वा यो इन्कारको डर हुनसक्छ वा अरु यस्तै ।
सम्वन्धहरु कोशिस गरेरमात्र राम्रो हुंदैन, जस्तै तपाईले धेरै मिहिनेत गर्नुभयो ।
यो काम गर्दैन त्यस्तोतरिकाले । काम गर्दैन ।
त्यहाँ त स्वतन्त्रता चाहिन्छ ।
त्यहाँ त भित्रि शक्ति चाहिन्छ ।
स्पष्टता, ज्ञान — यस्तै सबै चाहिन्छ ।
यो यसरि काम गर्दैन, ‘कति तपाईले दिनुभयो’, ‘अनि मैले धेरै दिए’ ।
यो (भुक्तानि) पैशा तिरे जस्तो हैन ।
र जति तपाई कोशिस गर्नुहुन्छ, र कोशिस गर्नुहुन्छ, र तपाई भन्नुहुन्छ ।
यो काम गर्दैन, यसले झन् मानिसहरुलाई पर धकेलिदिन्छ ।
किनभने यो पनि कोशिस गर्नको लागि राम्रो हो ।
केहि आउनैपर्छ र त्यो चाहिँ स्वतन्त्रताको लागि हुनुपर्छ ।
यदि तपाईलाई यो कुराको चेतना भयो भने, अन्तज्र्ञानबाट थाहा हुन्छ कि कति खेर स्वतन्त्रको ठाउँ दिने भनेर ।
यो सबै कुरा आउँछ ।
मलाई बिश्वास छ कि तपाईले पनि यो ज्ञानलाई प्रयोगमा ल्याउनुहुन्छ ।
अब तपाई आउनुभएको छ र तपाई देख्नुहुन्छ कि त्यहाँ केहि तत्वले महशुस गरेको छ ।
‘मैले यो बस्तुलाई आफ्नो बशमा राख्नुपर्छ ।’
यो स्वतन्त्रतासगँ पनि उस्तै हो । कहिलेकाँहि, तपाई महशुुस गर्नुहुन्छ, ‘अँ’ ।
जति सक्दो चाँडो तपाई सत्य अवस्थाको अनुभव गर्नुहुन्छ, तपाई आफ्नो विशालताको अनुभव गर्नुहुन्छ ।
केहि कुरा चल्न सक्छ, ‘कसरि म यसलाई राख्न सक्छु’ ?
यो पनि त्यो जस्तै हो सम्वन्धमा ।
‘कसरि म यसलाई राख्न सक्छु’ ?
कसरि तपाई यसलाई राख्न सक्नुुहुन्छ ?
सम्वन्ध कुनै चिज हैन राख्नको लागि ।
यो त तपाईंको स्वच्छताबाट आनन्द लिने हो ।
तपार्इंको आन्तरिक शक्तिमा, तपाईले भेटाउनुहुन्छ कि सबैचिज अरु बढि शुद्द हुनआउँछ ।
सबैचिज तपार्इंसगं हुन रुचाउँछ, जव तपाई भित्रबाट खालिपनको मनोशाय राख्नुहुन्छ ।
धेरै इरादाहरु राख्दा तनावको सृजना हुन्छ ।
जव तपाईं यो चाहानाबाट खालि हुनुहुन्छ, सबै जसो चाहानाहरुबाट ।
र यो कुनै दम्भ पनि हैन ।
यो भनेको, स्वभाविक अवस्थामा तपाईलाई केहि चाहिंदैन,
तपाईंलाई कसैको स्वीकृति पनि चाहिँदैन।
तपार्इं यो पनि महशुुस गर्नुहुन्न कि कसैले तपाईंलाई प्रेम गर्नुपर्छ ।
के तपाई यस्तो कल्पना गर्न सक्नुहुन्छ ?
यस्तो अवस्थामा अवस्थित हुँदा तपाईलाई केहि पनि आवश्यक पर्दैन, तपाईंलाई कसैले माया पनि गर्नु पर्दैन ।
यो अत्यन्तै शान्त ठाँउ हो ।
यो अवस्थामा, तपार्इंको प्रेम धेरै निशर्त खुल्ला हुन्छ ।
धेरै ब्यापक, धेरै राम्रो, धेरै बलियो
तर अहिलेको लागि, म तिमीलाई यसमा हाम फाल्नको लागि भन्दिन ।
म भन्छु, हेर त्यो के हो जसले यो महशुस गर्छ, ‘जे राम्रो हुन्छ, मैले त्यसललाई समात्नु पर्छ ।’
बस, त्यसलाई हेर ।
कोसले यो गर्दै छ ?
यो कसलाई आवश्यक छ ?
र यस्तो खाले प्रश्नहरुबाट धेरै शान्त रहनु ।
बस, शान्त रहू ।
वास्तवमा, म तपाईहरुलाई यो अभ्यास गर्नको लागि भन्छु ।
शायद मलाई भोलि भन्नु के हुन्छ भनेर ।
बस हेर र अनुभव गर, त्यो परिदृश्यलाई आफ्नो मनमा पुनःरचना गर ।
र हेर के कुरा आउँछ र अनुभव हुन्छ, ‘अँ ।
यदि तपाई एक्लिन गईरहनुभएको छ भने वा कसैले छाड्दै छ भने, केहि कुराले यस्तै ब्यहोरा गरिरहेको हुन्छ ।
बिचार गरेर हेर । के देखि डराईरहनुभएको छ ?
यसको अन्तिम अवस्थासम्म धकेल ।
तिम्रो कल्पनको चरमविन्दुसम्म जाऊ र हेर के सबैभन्दा नारम्रो हुन्छ ।
सबैभन्दा नराम्रो अवस्थामा के हुन्छ ? यो कस्तो अनुभव हुन गाईरहेको छ ?
अनि हेर को दुःखी हुन्छ ? अनि को दुःखी भईरहन्छ ?
तर तपाई नबिर्सिनुकि तपाईले पनि यसलाई निरीक्षण गरिरहनुभएको छ ।
त्यसकारण यी तीनकुराहरु ।
पहिलो, तपाईं जे हुंदैछ भनेर कल्पना गर्नुहुन्छ,
यदि तपाईको डर सत्य हुन आयो भने ।
तपाई आफूले राख्न चाहेको कुरा राख्न सक्नु हुन्न र तपाई पीडा अनुभव गर्नुहुन्छ ।
अघिनै, मैले तपाईको आँखामा हेंरे, मैले देखे, ‘अँ अँ, केहि चिजले तपाईलाई छोड्दैछ’ ।
अब जानुस र हेर्नुहोस् के हुन्छ ।
त्यसकारण यसकारण तपाई छोडिनु भयो, एक्लिनुभयो । ‘तपाई चाहानुहुन्न ।’
उसोभए अनुभव गर्नुस जे आउँछ ।
तर बर्तमान अवस्थामा पनि रहू जहाँबाट तपाई हेरिरहनुभएको छ ।
र भावसगँ पनि आफ्नो अवस्थामा रहू ।
हेर के हुन्छ । के बाट डराईरहनुभएको छ ।
यो धेरै बुद्घिमानी काम होः यसलाई हेरिरहँदा ।
र त्यसैले, कुनैपनि किसिमले तपाई नराम्रो भावको अनुभव गर्नुहुन्छ होला ।
के कल्पना गरेको थियो, त्यो हुन्छ भनेर ।
र त्यसपछि हेर, वास्तवमा को दुःखी भईरहेको छ ।
हेर, यदि तपाई पहिचान गर्नसक्नुहुन्छ भने को दःुखी भईरहेको छ भनेर ।
यद्यपि कथाहरुमा मात्र नफस, मात्र हेर ।
बर्तमान अवस्थामा रहू, तपाई यसलाई हेरिरहनुभएको छ भनेर, तर यहि समयमा
सबैभन्दा राम्रो र साच्चिकै प्रयास गर यसलाई देख्नलाई र हेर्नलाई ।
यो जुनसुकै भावमा पनि गर्नसक्नुहुन्छ, जस्तो सुकै बिचारमा, तपाई गर्न सक्नुहुन्छ ।
अनि तपाई हेर्न सक्ने अवस्थामा आउनुहुन्छ तपाईको नाममा के कार्य भईरहेको छ भनेर ।
र पत्ता लगाऊ के तपाई त्यहि नै असलि हो ?
वा यो मात्र कुनै प्रकारको चित्रण हो, जुन तपाईकै दिमागको प्रक्षेपण मात्र हो ।
र केहि खालि ठाउँ आउँनेछ ।
र त्यो खाली ठाउँ नै सबैभन्दा महत्वपूर्ण हुन्छ आफ्नो स्वभाविक अवस्थामा आउनलाई
यस्तो अनुभवबाट नडराऊ । निमन्त्रणा गर बरु ।
अर्को पटक यस्तो अनुभव आउनको लागि निमन्त्रणा गर र त्यसलाई उत्कृष्ट मुक्का हानीदेऊ ।
उत्कृष्ट मुक्का फर्काऊ । उत्कर्षमा जाऊ ।
तर म त्यसलाई हेर्छु मात्र मेरो आँखाको माध्यमबाट ।
हेर्नुस । हस्तक्षेप नगर्नुस । मुल्याङ्कन नगर्नुस । उल्था नगर्नुस । हेर, यदि तपार्इं यसो गर्न सक्नुहुन्छ भने ।
यो यौटा कला हो जुन तपाईंले चांडै सिक्नुहुन्छ ।
किनभने तपाईंको हेराईको फल निकै मीठो हुन्छ ।
यो कुनै पनि सम्बन्धभन्दा मीठो हुन्छ, तपार्इंको स्वतन्त्रता पत्ता लगाउन ।
‘अँ..,म स्वतन्त्र भए यी चिजबाट ।’
यो हैन कि मलाई यो चिज चाहिँदैन ।
तर सबैभन्दा महत्वपूर्ण के हो भने
मैले त्यो दखे । यस्तो हुनुपर्छ भन्ने चाहाबाट म स्वतन्त्र भए ।
र अचम्म लाग्दो तरिकाले, अचम्मले जव त्यो ठाउँ सफा हुन्छ तपाई भित्र,
कस्तो राम्रो आकर्षण पनि ।
मनिसहरु आउन चाहान्छन् ।
यदि तपाईको मनमा केहि विषयहरु वा मुद्दाहरु छन् भने ।
पहिल्यै तपाईको आँखा कसैमा छ, ‘अँ अँ’
र सम्पूर्ण राम्रा एकिकृति शक्तिहरु तपाईंले पाउन थाल्नुहुन्छ ...
तर तिनीहरुले यसको गन्ध सुंघ्नेछन् ।
यदि तिनीहरु अन्तरज्ञानी रैछन् भने, तिनीहरुले गन्ध थाहापाउँछन्, ‘यो खतरा हुन्छ ।’
‘तिनीले मलाई टाउकोमा हिर्काउँछिन् र मलाई भित्र तान्छिन् र म सकिनेछु ।’
तर, इमान्दिारी पूर्वक भन्दा, यो गर्ने सहि तरिका हो ।
जस्तो चिज पनि तपाईं अनुभव गर्नुहुन्छ
यस्तो अवस्थामा तपाईको मन वा शान्तपानलाई पासोमा पारिदिन्छ
जसको लागि तपाई डराईरहनुभएको छ, र यसकै लागि तपाई सुरक्षित हुन खोज्नुहुन्छ ।
हामी हाम्रो भयलाई बचाउन खोज्छौं र हाम्रो आशक्तिलाई, अनि हाम्रो असुरक्षिततालाई ।
र यो राम्रो हैन कि जीवनको यस्तो आवस्थामा गुज्रिनु, तपाईंलाई थाहा छ ।
मैले यो भन्नु पनि पर्दैन किनभने यसले धेरै जीवन ऊर्जा खर्च गराउँछ ।
त्यसकारणले, यहि नै बाटो हो यी कुराहरुबाट जानको लागि ।
यदि तपाईलाई मन पर्छ भने, यदि तपाईले साच्चिकै बुझ्नुभएको छ भने मैले के सोधेको छु,
उसोभए यसलाई हेर ।
मलाई थाहा छैन यदि तपाई यसलाई गर्न सक्नुहुन्छ
वास्तविक अवस्थाको बाहिरि परिस्थितिमा तर केहि मानिसले यसलाई गर्न सक्छन् ।
तिनीहरुले साच्चै नेतृत्व गर्न सक्छन् र सृजन ।
तिनीहरु साच्चै बर्तमानमा हुनसक्छन् र भित्र के भएको छ हेर्न सक्छन् ।
यदि तपाई यस्तो गर्न सक्नुहुन्छ भने, यो तपाईको लागि धैरै राम्रो अभ्यास हो ।
र कृपया, आउनुहोस्, र मलाई केहि प्रतिकृया दिनुहोस तपाईले के भेट्नुहुन्छ ।
(प्र) ठीक छ, हो, मलाई लाग्छ, म सक्छु ।
...र यो नविर्सिनुकि तपाई पनि निरीक्षण गरिरहनुभएको छ ..
मनसगं लडाईं नगर्नुस ।
२०६८ पौष २९ त्रिभुवनामाली, भारत