Ah, Dünya'nın okyanusları.
Çok güzeller, ilham veriyorlar ve hayat sağlıyorlar.
Onlar ayrıca fark ettiğiniz gibi az çok bozulmuş hâlde.
Örneğin Seyşeller'de,
insan hareketleri ve iklim değişikliği mercanları mahvetti.
Aşırı avlanma balık stoklarını sıfırladı.
Biyo çeşitlilik tehlikede.
Öyleyse ne yapabiliriz?
Tabii ki bazı koruma yöntemleri.
Doğa çok esnek.
Deniz alanları stratejik olarak korunduğunda
tüm ekosistemler eski gücüne kavuşabilir.
Ancak denizel korunma alanı yaratmak kolay değil.
İlk olarak nereyi koruyacağınızı çözmeniz gerekiyor.
Bu mercan kayalıkları uluslararası avlanma rotasını kaplıyor
ve bu balık kuluçkasıyla etkileşime giriyor.
Her şey birbiriyle ilişkili.
Ve deniz koruma planlarında
bir alanın diğerini nasıl etkilediği dikkate alınmalı.
Bir de herkesin buna katılımını sağlamak gerek.
Kıyısal ekonomiler genelde balıkçılık ve turizme dayanıyor.
Halk işini yapamayacağını düşünürse
alanın başarılı olması için gereken yerel destek şansınız ortadan kalkar.
Deniz koruma alanları güçlendirilmeli de.
Bu da hükûmetin bizzat plana dâhil olması gerek demek.
Para desteği yeterli olmayacak.
Son olarak da koruma para gerektiriyor.
Çok para.
Ada ve kıyısal ulus hükûmetleri sularını korumak isteyebilir
ama bu ulusların genellikle çok borcu var
ve korumayı öncelik yapmak için güçleri yetmiyor.
Deniz koruması finansmanı için hayırseverlere güvenirsek
belki burada küçük bir koruma alanı,
şurada da küçük bir tane elde ederiz.
Ama uzun etkili olabilmesi için. daha hızlı bir şekilde
daha çok deniz koruma alanı lazım.
Öyleyse akıllı okyanus koruması nasıl bir şey?
Hem yerli ekonomiyi hem de karmaşık ekosistemleri dikkate alan
hükûmet desteği ve dikkatli planlamayı
ve de parayı nasıl elde ederiz?
Nature Conservancy'den cesur bir fikri
sizinle paylaşmak istiyoruz.
Bu fikir, bütün bunları tek hamlede kapsamayı hedefliyor.
Şunu fark ettiler ki ada ve kıyı uluslarının borçları
onları koruma amaçlarına ulaştıracak yegane şey.
TNC'nin fikri bu borcu yeniden yapılandırarak
finansman ve siyasi iradeyi canlandırmak
ve böylelikle kayalıkları, mangrov ve balık av alanlarını korumak.
Örneğin daha iyi bir faiz oranından faydalanmak için
evinizi yeniden finanse ederseniz
belki de çatı yalıtımı için para artırabilirsiniz.
Blue Bonds for Conservation'ın kıyısal ülkeler için yaptığı şey bu.
Borcu yeniden finanse edin,
parayı, denizel koruma alanı yapmada kullanın.
Bağımsız borç yapılandırması tabii ki bundan daha karmaşık
ama temel olarak böyle.
Yatırımcılar hemen 40 milyon dolar harcarsa
1,6 milyarlık okyanus korumasına yol verebilir.
İşte iş bu şekilde yapılıyor.
Adım 1: Anlaşmayı sağlamak.
Kıyısal bir ulus kendi okyanus alanlarının en az %30'unu koruyabilir.
Karşılığında Nature Conservancy; yatırımcılar, kamu finansmanları
ve uluslararası gelişim örgütlerini dâhil ederek
ülkenin borcunun bir kısmını yeniden yapılandırmayı görüşecekler,
bu daha düşük faiz oranları ve daha uzun ödeme vadeleri demek.
Adım 2: Bir deniz planı yaratmak.
Aynı anda Nature Conervancy hem deniz bilimcilerle çalışıyor
hem de hükûmet liderleri ve yerel hissedarlarla,
böylece insanların ihtiyaçlarıyla
okyanus ihtiyaçlarını birleştirecek ayrıntılı bir plan yaratmaya çalışacak.
Adım 3: Uzun ömürlülük için aktive etmek.
TNC bağımsız sürdürülen koruma güven fonu kuruyor.
Borç yapılandırmasından gelen para
yeni koruma alanlarını desteklemek için bu fona gidiyor.
Bu fon, daha sonra taahhütleri için hükûmetleri sorumlu tutuyor,
Blue Bonds'un gerçek koruma çalışmalarını finanse etmesini sağlıyor.
Bu işe yarayabilir mi?
Çoktan yaradı bile.
2016'da Seyşeller'de ulusal koruma planı yaratmada yardımcı oldu.
TNC, hükûmetin 22 milyarlık borcunu yeniden yapılandırdı.
Karşılığında hükûmet deniz alanlarının %30'unu korumak üzere anlaştı.
Bugün, 400.000 km kare okyanus alanını korumak için
Seyşeller yola koyulmuş durumda.
Bu alan kabaca Almanya büyüklüğünde.
Seyşeller mercan kayalıklarını koruyor,
balıkçılığını tazeliyor,
iklim değişikliğine dayanıklılığını geliştiriyor.
Aynı anda, ekonomisini güçlendiriyor.
Bu başarı diğer hükûmetlere not aldırıyor.
Çoğu katılmak istiyor.
Bunu büyük çapta ölçeklendirme fırsatı var.
Ve hızlı bir şekilde.
TNC bunun mümkün olduğu 20 ulus daha belirledi.
Ama yapmak için çekirdek sermaye gerek.
Ve tüm paydaşlarla çalışarak anlaşmaları yapılandıracak
ve koruma planları geliştirebilecek yerel ekipler bulmak için de.
İhtiyaç duyulan desteği beş yıl içinde elde edebilirlerse
dört milyon km kare okyanus alanını koruyabilirler.
Bu 10 Almanya demek.
Bu, tüm dünya okyanuslarındaki koruma alanlarını
inanılmaz bir %15 oranıyla artırabilir.
Dünyanın devasa mercan kayalıklarının yenilenmesini
ve sayısız türe koruma sunulmasını sağlar.
Bu gerçekten harika olurdu.
Ve bu sadece bir başlangıç.
Dünyada böyle bir borç dönüştürmenin işe yarayacağı 20 değil,
neredeyse 100 ülke var.
Bu yaklaşımla herkes kazanır.
Hükûmetler, yerel vatandaşlar, finansmanlar
ve en önemlisi okyanuslarımız.
Yani aslında, hepimiz kazanıyoruz.
Ah, Dünya'nın okyanusları.
[Audacious Project]