Zeszłego lata zadzwoniła do mnie kobieta o imieniu Ellie.
Słyszała o rozdzielaniu rodzin na południowej granicy
i chciała się dowiedzieć, jak mogłaby pomóc.
Opowiedziała mi historię swojego dziadka i jego ojca.
Kiedy byli dziećmi w Polsce,
ich ojciec
w obawie o bezpieczeństwo synów,
dał im trochę pieniędzy, kazał kierować się na zachód
i iść w tym kierunku przez Europę.
I tak zrobili.
Doszli na zachód Europy,
wsiedli na statek i dopłynęli do Ameryki.
Ellie powiedziała, że kiedy usłyszała historie o nastolatkach
wędrujących pieszo przez cały Meksyk,
mogła myśleć tylko o dziadku i jego bracie.
Powiedziała, że dla niej te historie są dokładnie takie same.
Bracia nazywali się Hassenfeld:
"Has" "bros",
czyli firma zabawkowa Hasbro,
która, rzecz jasna, dała nam Pana Bulwę.
Jednak to nie dlatego opowiadam wam tę historię.
Opowiadam ją wam dlatego, że skłoniła mnie do zastanowienia,
czy ja miałabym wiarę
i odwagę
wysłać moich trzech nastolatków
w taką podróż.
Czy wiedząc, że nie są bezpieczni tam, gdzie się znajdują,
potrafiłabym dać im odejść?
Rozpoczęłam karierę wiele lat temu na południowej granicy USA,
pracując z azylantami z Ameryki Centralnej.
Od 16 lat należę do HIAS,
żydowskiej organizacji walczącej o prawa uchodźców na całym świecie,
jako prawnik i adwokat.
Nauczyłam się, że czasami
to, co ma nas wzmocnić i chronić,
wcale tego nie robi.
W rzeczywistości niektóre przepisy dają rezultaty przeciwne do zamierzonych,
powodując w międzyczasie ogromne i niepotrzebne cierpienie.
Dlaczego więc ludzie zjawiają się na naszej południowej granicy?
Większość imigrantów i uchodźców na naszej południowej granicy
ucieka z trzech krajów: Gwatemali, Hondurasu i Salwadoru.
Te kraje niezmiennie wygrywają w rankingu
najbardziej brutalnych krajów na świecie.
Bardzo trudno tam o bezpieczeństwo,
nie mówiąc już o budowaniu przyszłości dla siebie i rodziny.
Wszechobecna jest również przemoc wobec kobiet i dziewcząt.
Ucieczka z Ameryki Centralnej
trwa od pokoleń.
Pokolenia uchodźców zjawiały się u naszych wybrzeży,
uciekając przed wojnami domowymi w latach 80.,
w które USA było mocno zamieszane.
To żadna nowość.
Nowością jest ostatni wzrost liczby rodzin,
dzieci i rodzin, zjawiających się w punktach kontrolnych
i przedstawiających się jako azylanci.
Było o tym ostatnio głośno, więc chcę,
żebyście pamiętali o kilku rzeczach, oglądając te zdjęcia.
Po pierwsze, nie jest to historycznie wysoki poziom zatrzymań na tej granicy,
ludzie tak naprawdę sami przychodzą do punktów kontrolnych.
Po drugie, ci ludzie mają na sobie jedynie ubrania,
niektórzy są dosłownie w klapkach.
Po trzecie, jesteśmy najpotężniejszym krajem na świecie.
To nie czas na panikę.
Przebywając w bezpiecznym kraju docelowym,
łatwo myśleć pod kątem absolutów:
Czy jest to legalne, czy nielegalne?
Ale ludzie zmagający się z tymi pytaniami
i podejmujący decyzje o własnych rodzinach
myślą o zupełnie innych kwestiach:
Jak zapewnić bezpieczeństwo córce?
Jak mogę chronić swojego syna?
A jeśli chcecie absolutów,
to szukanie schronienia jest rzeczą absolutnie legalną.
Jest to fundamentalne prawo w naszych i międzynarodowych ustawach.
W gruncie rzeczy...
(Brawa)
wywodzi się ono z Konwencji do spraw Uchodźców z 1951 roku,
która była odpowiedzią świata na Holokaust
i obietnicą państw, że już nigdy nie odeślą ludzi do krajów,
w których czeka ich krzywda lub śmierć.
Uchodźcy dostają się do nas na kilka sposobów.
Jeden z nich to amerykański Program Przyjmowania Uchodźców.
Przez ten program USA identyfikuje i wybiera uchodźców za granicą
oraz sprowadza do Stanów Zjednoczonych.
W zeszłym roku USA przesiedliło mniejszą liczbę uchodźców
niż kiedykolwiek od czasu rozpoczęcia programu w 1980 roku.
A w tym roku będzie pewnie jeszcze mniej.
I to w czasach, kiedy na całym świecie mamy więcej uchodźców
niż kiedykolwiek w spisanej historii,
nawet po II Wojnie Światowej.
Inną drogą, którą uchodźcy tu przybywają, jest ubieganie się o azyl.
Azylantami są ludzie, którzy zjawiają się na granicy
i mówią nam, że będą prześladowani, jeśli odeślemy ich do domu.
Azylantem jest po prostu ktoś, kto przechodzi przez procedurę
Stanów Zjednoczonych
w celu udowodnienia, że odpowiada definicji uchodźcy.
Ubieganie się o azyl nigdy nie było trudniejsze.
Kiedy ludzie zjawiają się na granicach, straż graniczna mówi im,
że nasz kraj jest przepełniony i nie mogą próbować.
Jest to bezprecedensowe i nielegalne.
W świetle nowego programu
o orwellowsko brzmiącej nazwie "Protokołów Ochrony Migrantów",
mówi się uchodźcom, że muszą czekać w Meksyku,
aż ich sprawy dotrą do sądów w USA,
co może trwać miesiące lub lata.
W międzyczasie nie są bezpieczni
i nie mają dostępu do prawników.
Nasz kraj, nasz rząd, zatrzymał ponad 3000 dzieci,
rozdzielając je z ich rodzicami
w celu odstraszenia azylantów.
Wiele z nich było maluchami,
a co najmniej jedna sześciolatka była niewidoma.
I to w dalszym ciągu trwa.
Wydajemy miliardy na trzymanie ludzi (którzy nie popełnili żadnej zbrodni)
w niemalże więzieniach.
Rozdzielanie rodzin stało się wizytówką naszego systemu imigracyjnego.
Jest to tak dalekie od lśniącego miasta na wzgórzu, od światła nadziei
i od tych wszystkich innych sposobów określania nas samych i naszych wartości.
Migracja zawsze nam towarzyszyła i zawsze będzie.
Powody, dla których ludzie uciekają: prześladowania, wojna, przemoc,
zmiany klimatyczne
i możliwość zobaczenia na swoim telefonie, jak wygląda życie gdzie indziej
- te naciski jedynie rosną.
Ale można mieć politykę odzwierciedlającą nasze wartości
i mającą sens, biorąc pod uwagę rzeczywistość naszego świata.
Musimy przede wszystkim przystopować z toksyczną retoryką,
która już zbyt długo leży u podstaw krajowej debaty.
(Brawa)
Nie jestem imigrantką ani uchodźcem,
ale czuję się osobiście atakowana, bo moi dziadkowie nimi byli.
Moja prababcia Rose nie widziała swoich dzieci przez 7 lat,
gdy starała się sprowadzić je do Nowego Jorku z Polski.
Zostawiła mojego siedmioletniego dziadka
i zobaczyła ponownie, kiedy miał 14 lat.
Po drugiej stronie mojej rodziny
moja babcia Aliza opuściła Polskę w latach 30.,
udała się do ówczesnego Brytyjskiego Mandatu Palestyny
i nie zobaczyła już swojej rodziny i przyjaciół.
Globalna współpraca jako odpowiedź na globalną migrację i wysiedlenia
bardzo ułatwiłaby zmianę migracji
z kryzysu na codzienne zjawisko,
które rozwiązujemy jako globalna wspólnota.
Pomoc humanitarna również jest kluczowa.
Kwota wsparcia, jaką udzielamy krajom Ameryki Centralnej,
które wysyłają uchodźców i migrantów,
jest maleńkim ułamkiem kwot, które wydajemy na organy ścigania i areszty.
I absolutnie stać nas na sprawny system azylowy.
Za maleńki ułamek kosztów muru
moglibyśmy zatrudnić więcej sędziów,
upewnić się, że azylanci mają prawników
i zapewnić ludzki system.
(Brawa)
Moglibyśmy przesiedlić więcej uchodźców.
Aby przybliżyć wam spadek w programie dla uchodźców:
3 lata temu USA przesiedliło 15 000 syryjskich uchodźców
w odpowiedzi na największy kryzys uchodźczy na ziemi.
Rok później ta liczba wyniosła 3000.
W zeszłym roku były to 62 osoby.
62 osoby.
Pomimo szorstkiej retoryki, prób zablokowania imigracji
i trzymania uchodźców z dala od kraju
wsparcie dla uchodźców i imigrantów w naszym kraju, według sondaży,
nigdy nie było wyższe.
Organizacje jak HIAS, gdzie pracuję,
oraz inne organizacje humanitarne i religijne
ułatwiają zajęcie stanowiska tam,
gdzie warto się sprzeciwić istniejącemu prawu
albo warto je poprzeć lub usprawnić.
Jeśli macie telefon,
to możecie coś zrobić,
a nawet więcej, jeśli tylko chcecie.
Zapewniam was, że jeśli zobaczycie jeden z tych ośrodków detencyjnych
wzdłuż granicy
z dziećmi w środku (to są więzienia),
nigdy nie będziecie tacy sami.
W rozmowie z Ellie bardzo podobało mi się
jej wewnętrzne przekonanie, że historie jej dziadków
nie różnią się od dzisiejszych historii,
i że chciała coś z tym zrobić.
Myśl, z którą was zostawię,
oprócz historyjki o Panu Bulwie,
która też się nadaje do przemyśleń,
to fakt, że państwo pokazuje swą siłę
przez współczucie i pragmatyzm,
a nie przez wymuszenie i strach.
(Brawa)
Te historie o Hassenfeldach, moich krewnych i waszych krewnych
dzieją się obecnie; są takie same.
Państwo jest silne nie wtedy, kiedy mówi uchodźcom:
"Wynoś się", ale kiedy mówi:
"W porządku, mamy cię, jesteś bezpieczny".
Dziękuję.
(Brawa)
Dzięki.
(Brawa)