O verán pasado recibín a chamada dunha muller, Ellie.
Escoitara falar da separación de familias na fronteira sur
e quería saber como podía axudar.
Contoume a historia do seu avó e o seu bisavó.
Cando eran cativos, en Polonia,
o seu pai,
temendo pola seguridade do seu fillo,
deulles algúns cartos e díxolles que marchasen cara ao oeste,
que non parasen de camiñar ata ter cruzado Europa.
E así o fixeron.
Cruzaron Europa camiñando cara ao oeste,
subiron a un barco e chegaron aos Estados Unidos.
Ellie díxome que cando escoitaba as historias dos rapaces
que cruzaban México camiñando,
non podía deixar de pensar no seu avó e o seu irmán.
Para ela, díxome, as historias eran exactamente iguais.
Aqueles irmáns eran os Irmáns Hassenfeld --
os "Has" "bros" --
os de Hasbro, a empresa de xoguetes,
coñecerédelos porque crearon Mr. Potato.
Pero esa non é a razón pola que vos conto esta historia.
Cóntovola porque esta historia fíxome pensar
en se eu tería a fe,
a coraxe,
de enviar os meus rapaces -- e teño tres --
a unha viaxe como aquela.
Sabendo que non estaban seguros onde estaban,
sería quen de velos marchar?
Comecei na miña profesión hai décadas na fronteira sur dos EUA,
traballando con solicitantes de asilo centroamericanos.
Desde hai 16 anos estou na HIAS,
a organización xudía que loita polos dereitos dos refuxiados do mundo,
como avogada.
Unha das cousas que aprendín é que, ás veces,
aquilo que nos din que nos vai dar máis seguridade e forza
non fai tal.
De feito, algunhas desas medidas teñen un efecto contrario ao esperado
e entrementres causan un sufrimento enorme e innecesario.
Así que por que razón aparecen estas persoas na nosa fronteira sur?
A maioría dos inmigrantes e refuxiados que chegan á nosa fronteira sur
veñen fuxindo de tres países: Guatemala, Honduras e El Salvador.
Son países que sistematicamente encabezan
a lista de nacións máis violentas do mundo.
É moi difícil estar seguro neses países,
para canto máis construír un futuro para ti e a túa familia.
E a violencia contra mulleres e nenas é xeralizada.
A xente leva fuxindo de Centroamérica
durante xeracións.
Xeracións de refuxiados seguen chegando ás nosas costas,
escapando das guerras civís da década de 1980,
nas que Estados Unidos estivo moi involucrado.
Isto non é novo.
O novo é que ultimamente aumentou a chegada de familias,
de nenos e familias, que se presentan nos postos de control
solicitando asilo.
Vímolo estes días nos noticiarios,
e quero que lembredes un par de cousas cando vexades esas imaxes.
Primeiro, non estamos ante un máximo histórico de interceptacións na fronteira,
e, de feito, estas persoas preséntanse nos postos de control.
Segundo, chegan só co que traen posto;
algúns veñen literalmente en chancletas.
E terceiro, somos o país máis poderoso do mundo.
Non hai motivo para o pánico.
É doado desde a seguridade do país de destino
pensar en termos absolutos:
É legal ou é ilegal?
Pero as persoas que pelexan con estas preguntas
e toman estas decisións sobre as súas familias
pensan en preguntas moi distintas:
Como manteño a miña filla a salvo?
Como protexo o meu fillo?
E se queredes termos absolutos,
é absolutamente legal pedir asilo.
É un dereito fundamental recoñecido nas nosas leis e no dereito internacional.
De feito --
(Aplausos)
derívase da Convención de 1951 sobre o Estatuto dos Refuxiados,
que foi a resposta do mundo ao Holocausto
e un modo para que as nacións se comprometesen a non devolver a ninguén
a un país onde puidese sufrir mal ou ser asasinado.
Os refuxiados chegan aquí de varias formas.
Unha é a través do Programa de Admisión de Refuxiados dos EUA.
Por medio dese programa, identifícanse e seleccionan refuxiados no estranxeiro
para traelos aos Estados Unidos
O ano pasado acollimos o número máis baixo de refuxiados
desde que o programa se puxo en marcha en 1980.
Este ano serán probablemente aínda menos.
E iso ocorre nun momento en que temos máis refuxiados no mundo
ca en ningún outro período da historia,
mesmo desde a Segunda Guerra Mundial.
Outro dos modos de entrar no país como refuxiado é solicitando asilo.
Os solicitantes de asilo son persoas que se presentan na fronteira
e din que serían perseguidos se os enviasen de volta.
Un solicitante de asilo é só alguén que se somete a este proceso
nos Estados Unidos
para demostrar que se axusta á definición de refuxiado.
E nunca antes fora tan difícil solicitar asilo.
Os gardas dinlles aos que aparecen nas nosas fronteiras
que o país está cheo e non poden solicitar.
É algo sen precedentes e ilegal.
No marco dun novo programa,
co título orwelliano de "Protocolo de Protección de Migrantes",
díselles aos refuxiados que teñen que agardar en México
a que o seu caso supere os trámites xudiciais nos Estados Unidos,
o que pode levar meses ou anos.
Entre tanto, non están seguros,
e non teñen acceso a un avogado.
O noso país, o noso goberno leva detido a máis de 3.000 nenos,
separándoos dos seus pais,
como estratexia disuasoria fronte ás solicitudes de asilo.
Moitos eran nenos pequenos,
incluso unha nena cega de seis anos.
E iso aínda continúa.
Gastamos miles de millóns en reter no que practicamente son prisións
a persoas que non cometeron ningún delito.
A separación familiar converteuse no selo do noso sistema de inmigración.
Está lonxe daquilo da "cidade brillante do outeiro" ou "o faro de esperanza"
ou deses outros xeitos nos que falamos de nós mesmos e dos nosos valores.
As migracións sempre estiveron con nós, e sempre estarán.
Os motivos polos que foxe a xente -- persecución, guerra, violencia,
cambio climático
e a capacidade de ver no teléfono como é a vida noutros sitios --
esas presións non fan máis ca medrar.
Pero existen modos de ter políticas que reflictan os nosos valores
e teñan sentido de verdade na realidade actual.
En primeiro lugar é necesario reducir a retórica tóxica
que está no fondo do debate nacional sobre esta cuestión desde hai demasiado.
(Aplausos)
Eu non son unha inmigrante nin unha refuxiada,
pero tomo estes ataques como algo persoal porque os meus avós si que o eran.
A miña bisavoa Rose estivo sete anos sen ver os seus fillos,
cando trataba de traelos desde Polonia a Nova York.
Deixou o meu avó cando tiña sete anos
e non o volveu ver ata que tiña 14.
No outro lado da miña familia,
a miña avoa Aliza saíu de Polonia nos anos 30 do século pasado
para ir ao que entón era o Mandato británico de Palestina
e non volveu ver a familia nin os amigos.
A cooperación global como resposta á migración e ao desprazamento global
contribuiría moito a facer da migración algo que non é unha crise
senón algo que está aí
e debemos afrontar como comunidade global
A axuda humanitaria tamén é crucial.
A asistencia que lles damos aos países centroamericanos
que envían refuxiados e migrantes
é unha mínima fracción do que gastamos en aplicación da lei e detencións.
Está claro que podemos ter un sistema de asilo que funcione.
Por unha fracción minúscula do custo de construír un muro,
poderiamos contratar máis xuíces,
garantir avogados aos solicitantes
e comprometernos cun sistema de asilo decente.
(Aplausos)
E poderiamos acoller a máis refuxiados.
Isto daravos unha idea da redución do programa de acollida:
hai tres anos, Estados Unidos acolleu a 15.000 refuxiados sirios
en resposta á maior crise de refuxiados do planeta.
Un ano despois, a cifra era de 3.000.
E o ano pasado foron 62 persoas.
62 persoas.
Malia crueza retórica e os esforzos por bloquear a inmigración
e manter os refuxiados fóra do país,
o apoio aos refuxiados e inmigrantes no noso país, segundo as enquisas,
é máis forte ca nunca.
Organizacións como HIAS, para a que traballo,
e outras organizacións humanitarias e relixiosas,
facilitan que nos pronunciemos
cando unha lei merece que nos opoñamos a ela
ou merece o noso apoio, ou unha política require supervisión.
Se tedes teléfono,
podedes facer algo,
e se queredes facer máis, podedes.
Direivos que se algunha vez vedes un destes centros de detención
distribuídos pola fronteira
onde hai nenos -- son cárceres --
non volveredes ser os mesmos.
O que máis me gustou da miña conversa con Ellie
foi ver que no fondo ela sabía que as historias dos seus avós
non eran diferentes das historias de hoxe,
e quería facer algo ao respecto.
Se quero que quededes con algo,
ademais da historia tras Mr. Potato,
que, por suposto, tamén é unha boa historia que deixarvos,
é a idea de que un país amosa fortaleza
a través da compaixón e o pragmatismo,
non por medio da forza e do medo
(Aplausos)
Estas historias dos Hassenfeld e dos meus parentes e os vosos
seguen a acontecer hoxe; son todas a mesma.
Un país é forte cando non lle di "Fóra!" ao refuxiado,
senón que lle di:
"Está ben, xa te temos, estás a salvo".
Grazas.
(Aplausos)
Grazas.
(Aplausos)