Chào các bạn.
Trước khi bắt đầu bài diễn thuyết hôm nay, tôi muốn làm một thí nghiệm nhỏ.
Có bao nhiêu bạn ở đây cảm thấy cực kỳ khó chịu với những biểu tượng này?
(Cười)
Chắc chắn là rất nhiều người rồi.
Trước khi giải thích lý do tôi yêu cầu các bạn làm điều này.
Tôi sẽ giới thiệu cho bạn một khái niệm
khiến tôi rất khó hiểu, đó là "nghịch lý năng suất".
Từ năm 1971 đến năm 2015, một thời kỳ được xem là
Cuộc cách mạng Kỹ thuật số,
thời kì mở đầu của Internet, máy tính cá nhân,
điện thoại thông minh, vâng vâng,
trong khi số lượng bóng bán dẫn trên mỗi bộ vi xử lý --
vốn là một dấu hiệu đáng tin cậy về sự tiến bộ của công nghệ --
con số này tăng gấp đôi cứ sau mỗi hai năm.
Cũng trong thời gian này, mức tăng về năng suất lao động
lại giảm xuống thay vì tăng lên.
Nghịch lý này cho ta thấy rằng
khi công nghệ trở nên tiên tiến và được sử dụng rộng rãi hơn --
thay vì giúp công việc của ta dễ dàng và hiệu quả hơn --
thì lại khiến năng suất lao động tăng chậm lại.
Vậy điều gì đã xảy ra đối với sự tăng trưởng của năng suất lao động?
Trong khi có nhiều nguyên nhân khác cho sự sụt giảm này
chẳng hạn như sự già hóa của lực lượng lao động,
thì có một yếu tố đặc biệt thu hút sự chú ý của tôi,
vì chính tôi cũng từng là "nạn nhân" của nó,
đó chính là cám dỗ vào những sự xao lãng
do công nghệ gây ra.
Bạn thấy đấy, với một lượng thông tin khổng lồ
có thể truy cập khắp mọi nơi từ ngay trong bàn tay bạn,
từ những tít báo giật gân không thể cưỡng lại
như "Top 17 sự thật gây shock về ...
Bạn sẽ không tin điều thứ 9!"
cho đến những chủ đề trên Reddit, video YouTube,
những hashtag trên Facebook
và những đề xuất "bạn có thể thích" xuất hiện dưới mỗi bài viết --
ta đang bị điều hướng đến một lượng thông tin vô hạn
nhưng hầu như là vô dụng.
Và trước khi bạn nhận ra
thì đã là 11 giờ tối rồi và hạn chót công việc của bạn là nửa đêm.
(Cười)
Bạn tự trách bản thân mình, làm cật lực để kịp hạn chót
theo kiểu làm nửa vời, rồi tự hứa với bản thân
rằng điều này sẽ không bao giờ xảy ra nữa.
Để rồi sau đó vẫn cứ tiếp tục lặp lại việc này.
(Cười)
Tin xấu là nó không chỉ dừng lại ở đây.
Sau khi thoát ra khỏi "tù giam" của việc nghiện Internet,
đôi khi tôi cảm thấy mình bị ám ảnh
bởi những hình ảnh mà tôi từng ở trong đó.
Như hình ảnh của một nhóm bạn vào trong một quán cà phê,
chụp ảnh tự sướng rồi đăng lên Instagram
và sau đó thì im lặng hoàn toàn, tất cả mọi người đều dán mắt vào điện thoại
trong khi nhấm nháp tách cà phê.
Như hình ảnh của bạn cùng lớp tôi, người luôn phàn nàn
mỗi khi video trên YouTube hay Netflix bị treo chỉ 15 giây.
Hay hình ảnh một cô gái khóc lóc vì bạn trai trả lời tin nhắn "rất trễ"
"Đã 10 phút rồi mà anh ấy vẫn chưa trả lời tin nhắn," cô ta nói.
(Cười)
Hay một anh chàng hét lên khi cái quảng cáo dài 15 giây
trên YouTube hiện ra
và liên tục nhấn vào nút "Bỏ qua quảng cáo"
đến mức vỡ màn hình điện thoại.
(Cười)
Tuy nhiên, lỗi lại không phải do chúng ta.
Tất cả mọi trang web và ứng dụng, từ YouTube cho đến Facebook,
đều được người ta cố ý thiết kế để gây nghiện.
"Nếu bạn không phải trả tiền, chính bạn trở thành sản phẩm của họ."
Khác với việc đặt mua báo chí, các ứng dụng mạng xã hội
và trang web trực tuyến
không lấy một đồng xu nào trong khi bạn sử dụng dịch vụ.
Dĩ nhiên là bạn vẫn phải trả tiền Internet cho nhà mạng rồi.
(Cười)
Họ có cả một đội ngũ R&D (Nghiên cứu và Phát triển)
đang tìm cách khiến bạn sử dụng các ứng dụng trên càng lâu càng tốt.
Ngay cả Aza Raskin, người phát minh ra tính năng
"cuộn vô hạn", đã nói:
"Đằng sau mỗi cái màn hình trên điện thoại của bạn
có khoảng hàng trăm kỹ sư đang làm việc để khiến cho nó
gây nghiện hết mức có thể.
Nó chẳng khác gì việc họ lấy cocain và rắc đầy lên điện thoại của bạn,
và đó là thứ khiến bạn bị nghiện và cứ muốn quay trở lại mãi.
Thật vậy, những tính năng như infinite scroll (cuộn vô hạn)
cho phép bạn cứ lướt mãi mà không cần qua trang mới,
hay những thông báo tức thời về tất cả mọi thứ,
từ những lượt like, bình luận, nhắc tên, những hashtag nổi bật
hay tin nhắn, v.v...
Chúng được thiết kế để khiến bạn bị kẹt
trong vòng luẩn quẩn của các xung động thần kinh
khiến bạn dùng các ứng dụng này lâu nhất có thể.
Bạn dùng các ứng dụng trên càng nhiều
thì người ta càng có nhiều thông tin về bạn để bán cho các nhà quảng cáo.
Đó là lý do tại sao bạn nhìn thấy quảng cáo về các tour du lịch trên Facebook
ngay sau khi tìm kiếm vé máy bay trên Google.
Bằng cách không cho bộ não của bạn thời gian để nghỉ ngơi và phục hồi
các trang web và mạng xã hội gây nghiện còn hơn cả cocain
và bia rượu,
theo một nghiên cứu năm 2015 của ASU.
Tương tự như vậy, các nghiên cứu gần đây của MSU
cũng chỉ ra rằng việc sử dụng mạng xã hội quá mức
có thể hủy hoại khả năng ra quyết định của bạn
tương tự như nghiện ma túy.
Điều này là hết sức đáng quan ngại khi mà trẻ em ngày nay
được tiếp cận Internet từ rất sớm.
Khả năng của Internet trong việc dụ dỗ những người trẻ tuổi
bằng cách khiến não bộ của họ liên tục tiết ra hormone dopamine,
điều này có thể tạo ra một thế hệ trẻ vô cùng độc đoán, thiếu kiên nhẫn và
làm việc thiếu hiệu quả.
Tin tốt là chưa bao giờ quá muộn để cai nghiện.
Mặc dù tôi không có chuyên môn để đưa ra những lời khuyên
cụ thể về mặt y học,
một phương pháp khả hiệu quả đối với tôi
đó là thiết đặt một khoảng thời gian cấm dùng điện thoại.
Ban đầu thì nó khá là khó chịu và phản trực quan,
thậm chí là vô ích để chống lại sự thèm muốn này.
Vì vậy bạn nên bắt đầu từ từ thôi; có thể là khoảng 30 phút mỗi ngày,
và sau đó từ từ nâng lên dần.
Tôi khuyên bạn nên giao nộp tất cả thiết bị điện tử cho một người bạn.
Trong thời gian "cấm dùng điện thoại" này, bạn có thể thử đọc một cuốn sách,
đi dạo vài vòng,
hay thậm chí là ngồi thiền một vài phút
và cho phép đầu óc của bạn được an tịnh và phục hồi.
Bước đầu tiên trong mọi quá trình phục hồi --
bất kể lạm dụng các chất gây nghiện
hay lạm dụng về mặt hành vi --
thì hãy chấp nhận một sự thật là bạn đang bị nghiện.
Đây sẽ là một hành trình khó khăn,
nhưng hãy nhớ phần thưởng bạn đạt được
xứng đáng với công sức đã bỏ ra.
Bằng cách giành lại sự kiểm soát đầu óc của mình
và thoát khỏi "nhà tù" của việc nghiện những thứ gây xao lãng
do Internet gây ra,
chúng ta cũng đang giành lại thời gian và năng lượng của mình,
vốn có thể được dùng để hoàn thành công việc đúng giờ,
ngủ đủ giấc, đi tập thể thao,
gọi điện hỏi thăm ông bà của bạn hay suy ngẫm về cuộc sống.
Xin cảm ơn!
(Vỗ tay)
(Hoan hô)