İngilizce, diğer tüm diller gibi
karmakarışık bir mesele.
Görgüsüz olabilirsiniz ama kültürlü olmayabilirsiniz.
"Ruthless", yani gaddar olabilirsiniz
fakat adı Ruth olan biriyle evlenmediğiniz sürece
merhametinizin olduğunu
birilerine göstermeye çabalamada size iyi şanslar.
Bakımsız olmak kötü
ama bakımlı olmak imkânsız
ya da karmakarışık olmanın aksine düzensiz olmak.
Bu örneklerden daha fazla şey ifade etmeyen başka şeyler de var
ama bu şu an normal görünüyor
çünkü zamanın akıp gitmesi
geldiği yere gömülüp kaldı.
Mesela, Edward isminin takma ad hâlinin
neden Ned olduğunu hiç merak ettiniz mi?
Buradaki N harfi nereden gelmiş?
Aynısı Ellen'a Nellie dendiği örnekte de geçerli.
Sonuç olarak birinin ismi Ethan ise,
ona Nethan takma adını vermiyoruz
ya da Maria'yı Nmaria diye çağırmıyoruz.
Doğrusu, birisi bunu yaparsa
ilk dürtümüz o kişiyi ya terslemek
ya da arkadaşımız ayrılana dek
onu kibarca saklamak olur.
Tüm bu takma adlar, bir yanlışa dayanıyor
fakat bu yanlışın kavranması kesinlikle mümkün.
Yine de, "nickname" sözcüğü bile tuhaf.
Nickname sözcüğündeki "nick" nereden geliyor?
Bu adda bir çentik [nick] mi var?
Pek öyle değil, bununla yüzleşelim.
Aslında, Eski İngilizcede bu sözcüğün karşılığı "ekename" idi
ve "eke" ayrıca veya diğer anlamına geliyordu.
Eke sözcüğünün Chaucer'ın Canterbury Hikâyeleri'ndeki
şöyle bir cümlede hâlâ kullanıldığını görebilirsiniz:
"Whan Zephyrus eek with his sweete breeth,"
bunun anlamı şu:
"Zephyr, tatlı nefesiyle birlikte."
Ekename, "diğer isim" anlamına geliyordu.
İnsanlar "an ekename" dediklerinde
sanki "nekename" demiş gibi oluyorlardı.
Bir süre sonra da
birçok insan bunu bu şekilde duymaya başlayıp
"Benim ekename" demek yerine,
"Bu benim takma adım [nickname]," demeye başladı.
Sözcüğün başında artık "n" harfi var
ve bu bir yanlışla başladı
fakat artık bu, sözcüğün kendisi oldu.
Ayakkabınızın altına sakız yapışmışken
bir yaprağa basıp
bu yaprağı hayatınızın geri kalanı boyunca sürükleyip
yıpranmış yaprağa bağlı sonsuzluğu tüketmek için
o ayakkabıyla gömülüp
cennete gitmiş gibisinizdir.
Ekename sözcüğüne bir "n" harfi eklendi ve bir daha hiç onu bırakmadı.
Aynı şey diğer sözcüklerde de oldu.
Eski İngilizceyi konuşanlar "tahta" sözcüğünden "otches" ekini kısalttılar.
Fakat bunun yüzyıllarca başka sözcüklerden de çıkarılması
tartışıldıktan sonra
onun yerine "notch" sözcüğünün çıkarılmasını düşünmek daha kolaydı,
kısa süre sonra da öyle oldu.
Neredeyse hiç kimsenin okumayı bilmediği bir dünyada
insanların duyduklarının
bir süre sonra sözcüklere dönüşmeye başlaması daha kolaydı.
"Ned" ile başlayan takma adlar işte böyle dile girdi.
Eski İngilizce, şu andaki İngilizceye nazaran
Almancaya benziyordu
ve Almancada "mein", "my" demek
ve Eski İngilizcede de "my", "meen" demek.
Yani, "meen book" diye söylenirdi,
aslında Eski İngilizcede bu sözcük "boke"
ya da "meen cat" diye de söylenirdi.
Bugün ise çocuklarımızı
benim Dahlia'm
ya da benim Laura'm diye çağırıyoruz.
Eski İngilizcede ise "my" yerine "meen" kullanılırdı,
yani, işte "Mein Ed"
veya "Mein Ellie" diye çağrılırdı.
İşte durum böyle ilerledi.
Zaman geçtikçe "meen" sözcüğü
bugün bildiğimiz "my" olarak şekil değiştirdi.
Bu yüzden de, insanlar "Mein Ed" dediğinde
"my Ned" demiş gibi görünüyorlardı.
Yani, insanlar Edward'a her ne zaman sevgiyle yaklaşsa
ona Ed yerine Ned diyor gibiydiler.
İşte böyle takma ad doğdu!
Ya da "ekename" doğdu.
Böylece, Ellen için Nellie
Ann için Nan
ve hatta daha eski günlerden kalan Abigail için Nabby doğdu.
Başkan John Adam'ın eşi Abigail'in takma adı Nabby idi.
Her türlü sözcük bunlar gibidir.
Eski İngilizce konuşanlar koruyucu kalkan, yani napron giyerlerdi
fakat napron, apron sözcüğüne benziyor
ve bu da apron sözcüğünün doğmasına yol açtı,
Beowulf destanında bunu hiç kimse fark etmedi.
Hakem anlamına gelen "umpire" sözcüğü de öncesinde "numpire" idi.
Bütün bunlar, biz modern insanların
asla yapmayacağı uyduruk şeyler gibi görünüyorsa
o zaman sürekli duyup
şöyle dediğiniz bir şeyi düşünün:
"A whole nother."
Nother ne demek?
Diğer anlamına gelen "another" diye bir sözcük de elbette var
ama bu sözcük "an" ve "other" parçalarından oluşuyor.
Böyle düşünmüştük.
Yine de "whole" sözcüğünü ortaya sürüklediğimizde
"a whole other" demiyoruz,
"an" sözcüğündeki n ile a harflerini ayırıyoruz
ve n harfini "other" sözcüğüyle birleştiriyoruz
ve yeni bir sözcük yaratıyoruz, "nother".
Uzun bir süre boyunca
hiç kimse böyle şeyleri not etmiyordu
ya da sözlüğe koymuyordu
fakat bunun tek sebebi
yazının bin yıl öncesine nazaran şu an daha çok kodlanmış olması.
Yani, tuhaf bir sözcük gördüğünüzde
şunu hatırlayın ki
hikâyenin çok daha farklı bir tarafı olabilir.