Bonjour à tous! Aujourd'hui je vais vous parler d'un organisme vivant
sur lequel je travaille dans mon laboratoire de recherche au CNRS,
que l'on appelle plus tendrement, le blob.
Alors le blob, voici ce que c'est.
Vous en avez sûrement déjà vu.
Vous ne saviez pas que ça s'appelait un blob dans la nature
et ça vit souvent dans les sous-bois.
Donc c'est ces grosses masses jaunes
dans les arbres.
Un blob, ça peut prendre toutes les couleurs.
Ca peut être rose, ça peut être rouge, ça peut être bleu,
souvent être jaune, et aussi, blanc.
Mais surtout ce qui caractérise le blob, c'est que c'est immense. Grand comment?
Eh bien, un blob, c'est grand, ça fait dix mètres carrés au maximum,
parce qu'on n'a pas réussi vraiment à le faire grandir plus, mais ça pourrait faire plus.
Donc moi, imaginons, que je fais deux mètres carrés.
Dans mon corps, il y a approximativement cent milliards de cellules.
Elles font toutes dix micromètres.
Un blob, ici, vous voyez, vous savez combien de cellules? C'est une seule cellule.
Donc vous voyez que c'est une cellule de dix mètres carrés.
Donc en fait, si on compare une de mes petites cellules à la cellule du blob,
c'est comme si je compare le poing de ma main avec la Terre.
Donc vous voyez déjà l'ordre de grandeur.
Et ce qui encore plus effrayant chez le blob, c'est qu'il bouge.
Donc bien sûr, quand je vous ai dit que vous l'aviez déjà observé,
il faut sortir de Toulouse, il faut aller dans la forêt,
mais bien sûr ici, c'est une vidéo en accéléré.
Vous ne l'avez jamais vu traverser un chemin.
En fait un blob ça avance à peu près un centimètre à l'heure.
Quatre centimètres à l'heure, si c'est très affamé.
Gardez bien à l'idée que ce que vous voyez ici, c'est une seule cellule.
Donc une seule cellule, ça veut dire que cette cellule a toutes les fonctions :
la fonction de l’œil, la fonction du nez, la fonction de l'oreille, de l'estomac, du poumon, etc.
Donc, toujours, je vous ai toujours pas dit, mais qu'est-ce que c'est que le blob?
Figurez-vous qu'au Texas, il y a quelqu'un qui s'est posé
exactement la même question quand elle l'a trouvé dans son jardin.
Donc au Texas, il y a une dame qui a trouvé une masse jaune immense dans son jardin,
et elle s'est dit : « mais qu'est-ce que c'est ? » Elle a pensé tout de suite à un alien.
Donc elle a appelé les pompiers qui ont mis feu au blob,
aux policiers qui ont tiré sur le blob et le lendemain, quelle n'a pas été sa surprise quand
elle a vu qu'il faisait deux fois la taille.
Donc, c'est là qu'est venu, vous savez qu'il y a objet volant non-identifié, OVNI
et c'est là qu'est venu ORNI, objet rampant non-identifié.
Donc bien sûr ce genre d'histoires, ça nourrit
l'imaginaire des cinéastes, et je ne sais pas si vous avez déjà
entendu parler de ce film qui s'appelle "Le Blob" avec Steve McQueen.
Je vous en présente un extrait.
Dave, Doc Allen a été tué ! Doc Allen ? Qu'est-ce qui est arrivé ?
Je ne sais pas ce que c'est, mais vous devez venir tout de suite !
Une minute Steve, dis-nous ce qui est arrivé ! J'essaie de vous dire! Cette chose a tué le Doc !
Qu'est-ce que c'était ? Qu'est-ce que c'était ?
Une sorte de... masse qui devient de plus en plus grande !
Prenez garde
au BLOB !
Vous tous qui regardez cet écran, prenez garde, car bientôt, très bientôt,
la plus horrible menace monstrueuse jamais conçue
envahira ce cinéma !
Courez, ne marchez pas !
Fuyez le BLOB !
Il rampe !
Il dégouline !
Il vous dévore vivant !
Avec Steve Mc Queen et d'autres jeunes acteurs !
Préparez-vous, il arrive bientôt !
Le BLOB !
Alors, je vous rassure tout de suite,
le blob ne va pas vous manger aujourd'hui.
En fait le blob, on l'appelle d'un nom scientifique, un beaucoup moins joli nom,
un myxomycète. Ce qui veut dire, selon le grec, un champignon gluant.
Je vous arrête tout de suite.
Le blob n'est pas un champignon. Le blob n'est pas une plante,
le blob n'est pas un animal. En fait il a les caractéristiques des trois à la fois.
Un petit peu animal, un petit peu plante, un petit peu champignon.
On ne pouvait pas vraiment le classer.
Du coup, on l'a mis dans une famille, là où on met le fourre-tout en biologie,
quand on ne sait pas ce que c'est, on met dans une famille qui s'appelle les protistes.
Donc le blob, on l'a mis dans les protistes, et des blobs, il en existe
mille espèces différentes.
Si on regarde nous, notre espèce, homo sapiens sapiens,
il n'en existe qu'une. Il n'y a qu'une espèce d'hommes.
Toutes les autres ont disparu.
Chez les blobs, il existe encore mille espèces de blobs différents.
C'est pour ça, vous voyez, qu'ils varient en couleur, en forme, etc.
Donc en fait chez le blob il y a comme chez le papillon, l'effet Dr. Jekyll et Mr. Hyde.
Vous avez une chenille, souvent pas très jolie,
qui donne souvent un papillon extrêmement beau. Mais chez le blob, c'est un peu pareil.
Vous avez une masse peu ragoûtante,
c'est pas très joli à voir, un blob, et il donne
par contre, pendant la période de reproduction, ces magnifiques spores iridescentes.
que les gens collectionnent.
Donc la reproduction, tout le monde a entendu parler de la reproduction,
on est tous adultes, donc ça se fait entre un mâle et une femelle.
Ca c'est, dans les cas les plus simples,
Chez les plantes, les animaux, les champignons, il y a toujours un mâle et une femelle.
Bien sûr, il y a des animaux hermaphrodites, on ne rentrera pas dans ce genre de détails,
mais ça reste, mâle et femelle.
Chez le blob, on a 221 sexes différents.
Vous avez pas un mâle et une femelle,
donc vous, quand vous rentrez dans une salle, vous pouvez vous dire
que vous ayez 50% de chances de vous reproduire.
Le blob, lui, quand il rentre dans une pièce, il a 99.5% de chances de trouver
quelqu'un du sexe opposé.
Donc c'est plutôt pas mal!
En fait ce qu'on peut dire, c'est que
le blob c'est un petit peu l'adolescent du myxomycète.
C'est-à-dire qu'avant d'accéder à la reproduction, de faire des spores,
qu'est-ce qu'il doit faire, comme un adolescent?
Il doit manger, grossir pour pouvoir
produire le maximum de spores possibles. Vous allez me dire,
vu qu'il ne mange pas des humains, qu'est-ce qu'il mange, le blob?
En fait, il mange des champignons. Donc là aussi je vous rassure,
c'est en accéléré, il ne mange pas des champignons en une minute.
Il faut à peu près une heure pour manger un champignon, pour le blob.
Vous le voyez couvrir les champignons et carrément les engouffrer.
Il ne reste rien du champignon après le passage du blob.
En fait il absorbe les champignons à l’intérieur de son corps et c'est là qu'il le digère.
Et vous voyez ici le petit bolet qui disparaît. Très très vite,
un petit peu effrayant.
Bien sûr laboratoire, nous n'avons pas le luxe de pouvoir avoir
beaucoup de champignons. Et d'élever des champignons.
Donc, ce que nous donnons à notre blob, c'est un Japonais qui a découvert ça
dans les années soixante,
le blob raffole des flocons d'avoine. Il faut savoir qu'un blob de cette taille-là
mange à peu près un kilo de flocons d'avoine par semaine.
C'est quand même pas mal, ça nous coûte cher en flocons d'avoine
mais ça coûte toujours moins cher que de faire un élevage de champignons.
Donc, deuxième question: vu que
c'est un organisme vivant, on s'attend à ce que le blob, comme n'importe quel animal,
ou plante, ou champignon, meure à un point donné.
Le blob est immortel! En fait, le blob, il y a deux choses
qu'il n'aime pas : il n'aime pas la lumière, et il n'aime pas être affamé.
Donc quand il se retrouve dans ces situations qui sont dangereuses pour lui, qu'est-ce qu'il fait?
Il sèche. Il forme ce qu'on appelle une structure qui est toute sèche, qui s'appelle un sclérote.
Et ce sclérote peut rester comme ça pendant des années.
Donc si un jour, vous avez marre de nourrir votre blob au laboratoire,
que vous voulez partir en vacances, vous avez juste à le faire sécher.
Vous le mettez dans un placard, vous revenez deux semaines plus tard,
vous mettez un petit peu d'eau dessus et il repart.
Ce qui est fascinant aussi chez le blob, c'est qu'on peut le couper en morceaux,
en tout petit morceaux.
Et donc en fait il détient un record, c'est-à-dire que si vous coupez
n'importe quel organe en deux,
vous allez saigner, ça va mettre pas mal de temps à cicatriser.
Le blob a un temps de cicatrisation de deux minutes!
C'est-à-dire que si vous coupez un morceau de blob, vous le mettez à côté,
en deux minutes, il repart comme en l'an 40.
Et si, une fois que vous coupez le blob en morceaux,
vous remettez ces morceaux côte à côte,
qu'est-ce qu'ils vont faire? Ils vont reformer un nouveau blob.
Donc il faut savoir, quand vous élevez du blob dans un laboratoire, qu'il prend à peu près,
quand vous le voyez, par exemple, le soir et vous le revoyez le lendemain matin,
il grossit de deux fois. Il a une croissance exponentielle.
Tous les jours, vous avez deux fois plus de blob dans votre laboratoire.
Donc bien sûr la question maintenant,
on sait qu'il est immortel, 221 sexes, etc, c'est bien, mais est-ce qu'il est intelligent, ce blob ?
Est-ce qu'il y a un interêt de vraiment de l'étudier ?
Donc d'abord, qu'est-ce que l'intelligence ?
L'intelligence, c'est la capacité à résoudre des problèmes.
Donc, on va poser des problèmes au blob et on va
regarder s'il a des solutions à ces problèmes.
Le premier problème qu'on a posé au blob, c'était avec une équipe japonaise,
c'est le problème du labyrinthe.
Donc ce qu'on a fait, c'est qu'on a déposé
plein de petits bouts de blob dans un labyrinthe, et
là le blob devait sortir du labyrinthe.
Donc vous pouvez voir ici
que tous les petits blobs ont fusionné les uns avec les autres,
ont couvert le labyrinthe, et on voit très vite, en fait,
dans l’expérience, qu'il réussit à retrouver le chemin pour sortir du labyrinthe.
Ensuite, on lui a posé un problème plus humain, en fait. Et donc ce qu'on a fait,
on a créé des petites cartes du Japon miniatures, donc ici, c'est une carte du Japon.
Et ce que vous pouvez voir ici, c'est un petit blob qu'on a déposé à Tokyo.
Et tous les petits points, ici, c'est en fait des petits flocons d'avoine,
qui représentent l'emplacement des villes autour de Tokyo.
Donc on a demandé au blob de rejoindre toutes ces petites sources de nourriture,
pour qu'il puisse manger, de la manière la plus efficace possible.
On a regardé le réseau qu'il formait à la fin.
Là j'ai un petit film, vous allez voir.
Le blob croît, comme il fait toujours quand on le pose dans un endroit,
c'est la première chose qu'il fait, il cherche à s'échapper,
Donc vous voyez ici qu'il connecte les flocons d'avoine,
et dès qu'il a un contact avec un flocon d'avoine,
il émet une veine, pour pouvoir faire circuler les nutriments dans l'organisme.
Et donc il va connecter touts ces petits flocons. Et ensuite on analyse
ce réseau de veines formé par le blob, et on le compare au réseau ferroviaire,
qu'ont fait les Japonais. Ils ont mis cinquante ans à faire ce réseau ferroviaire.
Et on compare si le réseau produit par le blob
est plus efficace que le réseau ferroviaire produit par les hommes.
Et bien, figurez-vous qu'il est bien plus efficace
le réseau produit par le blob en 24 heures!
En fait, comment mesurer l'efficacité dans le réseau? Mais tout simplement, par exemple, pour
cette ville, qu'elle est le chemin le plus court? Ou bien, quand je coupe
un lien, est-ce que je peux faire un détour?
C'est comme ça qu'on mesure un reste. On a regardé
l'efficacité du réseau produit par le blob. Il était bien plus efficace que le réseau
ferroviaire construit par les Japonais.
Dans nos laboratoires, on s'est posé une autre question.
On travaille sur la nutrition, donc on se dit « ok, le blob est intelligent, il sait faire des réseaux,
etc, mais est-ce qu'il sait bien manger? »
On sait très bien que l'homme, quand on est face... quand on va au supermarché, on prend un peu
de la nourriture, un peu de protéines, un peu de sucre, et normalement on doit prendre
un régime qui est optimal pour notre survie et notre santé.
Or, on ne réussit pas très bien souvent. On s'aperçoit que chez beaucoup d'animaux
ces tendances, par exemple, à l'obésité, on les retrouve beaucoup.
Donc on s'est demandé si le blob était capable,
si on lui proposait des tas de régimes alimentaires qui lui plaisent au niveau du goût,
est-ce qu'il serait capable de choisir le meilleur
pour sa survie et pour sa santé ?
Donc ici vous voyez des pastilles de nourriture qui sont caractérisées par une certaine proportion
de sucre et de protéines. Et une seule de
ces pastille est bonne pour la santé et la survie du blob.
Et quand on dépose un blob au milieu de ce dispositif, on voit que dans
100% des cas, il choisit le régime adapté.
Il ne se trompe jamais.
Ensuite, souvent quand on parle d'intelligence, on veut aller un petit peu plus loin.
On parle souvent de mémoire, parce que l'intelligence est aussi la capacité à apprendre.
Bon le blob, lui, il a un petit souci. Il n'a pas de cerveau.
Souvent la mémoire, il faut un cerveau.
Ce que lui a trouvé comme solution, c'est d'avoir une mémoire pas interne mais externe.
Chaque fois que le blob se déplace, il laisse derrière lui, vous voyez, cette traînée de mucus.
En fait, c'est comme le fantôme du blob une heure avant.
Le blob a été ici, il n'a rien trouvé, il a rapatrié tout son matériel,
et puis, il a été explorer de l'autre côté de la boîte.
Ce mucus qu'il laisse derrière lui, c'est comme une mémoire.
Ça veut dire que le blob sait qu'il a déjà été ici et qu'il n'y a rien là. Il ne va pas repasser sur le mucus.
Ça c'est une technique assez extraordinaire, parce qu'imaginez-vous, vous n'avez pas d'yeux,
comme le blob, et pas d'oreilles, vous n'avez rien du tout, et vous êtes plongé
dans une salle noire, et vous devez trouver, par exemple, une boule rouge.
Imaginez combien de fois vous allez repasser au même endroit, si vous êtes plongé dans le noir.
Le blob, il n'a pas ce problème. Il a ce mucus derrière lui,
il ne repassera jamais deux fois au même endroit,
il retrouvera la balle sûrement beaucoup plus vite que vous.
Et donc on lui a fait... euh...
on l'a confronté à un problème qui est souvent rencontré en robotique,
qui est le piège en U. Donc, imaginez-vous dans
une situation : vous êtes dans une pièce noire et il y a une lumière blanche en face de vous,
et vous devez rejoindre la lumière. Mais vous êtes plongé dans le noir, et
en face de vous, il y a un obstacle, un mur que vous ne pouvez pas voir.
Donc, la première chose que vous allez faire, c'est aller tout droit, et tomber en fait, dans le piège,
ici, et vous allez devoir contourner le mur pour sortir et aller vers la lumière.
C'est pas quelque chose de très très facile, par exemple, à implémenter.
Donc on a demandé au blob de faire la même tâche.
Donc ici, vous avez son mur et ici
il n'y a pas de lumière, comme il n'y a pas d'yeux. Il fallait trouver autre chose. Donc on a
essayé de l'attirer par une gouttelette de sucre parce qu'il aime beaucoup le sucre.
Donc voici ce que ça a donné. Vous voyez ici que forcément
il se déplace assez vite, il explore son environnement, il tombe dans le piège.
Mais, vous allez voir qu'il va très vite sortir du piège
et pouvoir rejoindre en fait la gouttelette d'eau sucrée.
Donc on s'est dit que c'était vraiment cette mémoire qu'il utilisait, de l'environnement.
Pour tester ça, on a refait la même expérience, mais cette fois,
vous voyez ici, on a couvert en fait, entièrement
le sol, sur lequel il se déplace, de mucus, pour lui faire croire qu'il avait
exploré déjà tout l'environnement. Donc en fait il était
confus au niveau de sa mémoire, parce que pour lui, il avait exploré partout.
Donc voici ce qui se passe. Vous voyez que déjà il croît
beaucoup plus doucement. Il ne comprend pas, puis va un peu dans toutes les directions.
Il ne va pas vraiment vers le sucre, il tombe dans le piège,
et vous allez voir ici qu'il va rester en fait coincé
dans ce piège. Donc c'est bien l'utilisation de ce mucus
qui fait que le blob peut sortir du piège, et a une mémoire de son environnement.
La dernière chose à savoir sur les blobs, qui est assez extraordinaire,
c'est que vous avez toujours cette cellule unique, sans cervelle ;
et bien cette cellule unique sans cervelle a aussi une personnalité.
J'ai été chercher des blobs en Australie,
aux États-Unis, et au Japon, et je les ai comparés.
Ils sont de la même espèce, c'est le même animal,
mais il n'est pas un animal, même protiste.
Et on a comparé en fait, comment ils évoluaient dans
un environnement, vous voyez, c'est une boîte, on regarde comment ils explorent leur environnement.
Donc ici, vous avez l'Australien, l'Américain, et le Japonais.
Voyez que le Japonais est déjà parti à explorer son environnement,
l'Australien ne fait pas grand chose, et l'Américain, lui, il fait des petits doigts comme ça.
Il explore son environnement. Lui, il est très, très rapide pour explorer son environnement alors que
l'Australien est très, très lent, prend son temps, et l'Américain
a une nouvelle stratégie, qui est d'envoyer des bras un peu partout.
Et donc, on s'est dit, c'est marrant parce que bon, finalement, le Japonais est beaucoup
plus efficace, parce qu'il explore son environnement très rapidement.
Mais du coup, on leur a donné des tâches.
Ils avaient, par exemple, deux options à choisir.
L'option 1 est une bonne option, l'option 2 est une mauvaise option.
Par exemple ça peut être une source de nourriture qui est bonne
et une source de nourriture qui est mauvaise.
Le Japonais était vraiment pas doué dans ce genre de tâches
parce que lui, il allait à fond, donc une fois sur deux, il se trompait.
L'Australien, qui prenait son temps pour explorer son environnement, se trompait jamais
et allait toujours vers la meilleure option.
Donc bien sûr l’expérience que vous avez envie de faire, c'est de mélanger les blobs,
de les mettre les uns avec les autres. Qu'est-ce que ferait un Américain avec un Australien,
ou un Japonais? Bien sûr, on l'a fait. Mais d'abord on les a laissés
les uns avec les autres. On a mis deux Américains ensemble,
deux Australiens ensemble, deux Japonais ensemble,
et on leur a donné une source de nourriture. Et donc on a regardé ce qu'ils faisaient.
Donc en fait le blob, il a deux options. Soit il va voir son petit copain,
soit il va à la nourriture. Ce qu'on a vu chez l'Américain,
c'est qu'il y a un qui allait très vite à la nourriture
et l'autre qui l'évitait complètement du coup,
qui ne voulait surtout pas toucher l'autre blob.
L'Australien a un côté très bisounours, c'est :
« ah, moi, je vais voir mon copain d'abord, et ensuite ensemble on ira à la nourriture. »
Donc la première chose que font deux Australiens quand ils sont ensemble,
c'est de fusionner, de former un seul blob.
Les Japonais, c'est « on va à la nourriture d'abord, mais on partage. »
Donc, il est assez partageur. L'Américain, pas du tout partageur.
Donc bien sûr on a fait l'expérience où on a mélangé.
Il faut savoir que l'Australien, si on le met avec un Japonais ou un Américain,
il est toujours aussi bisounours.
Il leur court après pour essayer de former un blob. Les autres l'évitent.
Si vous mettez un Américain avec un Japonais, l'Américain tue le Japonais.
En fait, l'Américain, fusionne avec le Japonais et le tue et il prend tout ce qu'il y a
dans sa cellule, tous les nutriments, etc, et il laisse
derrière lui un blob tout mou. Comme quoi il n'est pas complètement immortel.
Donc, dernière chose, au niveau de leur personnalité, petite anecdote de laboratoire.
Le laboratoire achète les flocons d'avoine et souvent on les achète au supermarché. Et une fois,
je me suis dit, tiens, il y a des flocons d'avoine bio,
ça serait peut-être plus sympa pour la croissance du blob
donc j''achète des gros seaux de flocons d'avoine bio.
Et je nourris mes trois blobs avec les flocons d'avoine bio.
L'Australien se régale, le Japonais se régale, l'Américain, il n'a pas mangé du bio !
Il ne mangera que les flocons d'avoines achetés
au supermarché.
Donc, vous allez me dire mais est-ce qu'il va finir par envahir le monde, ce blob
qui est si intelligent ? Et bien, je vous répondrai qu'il l'a déjà fait. Et ceci depuis 500 millions d'années.
Merci beaucoup de votre attention.
(Applaudissements)
Hi everyone!
Today, I'm going to talk to you about a living organism
that I'm working on in my research laboratory at CNRS,
that we affectionally call the blob.
So here's what the blob looks like.
Surely you've already seen some.
You didn't know that this was called a blob in the wilderness
and that it often lives in the undergrowth.
So these are big yellow masses
in the trees.
A blob can take on any color.
It can be pink, red, blue,
oftentimes yellow, and also, white.
But the blob's most distinctive feature, is that it's huge. How big?
Well, a blob is big, it can be up to 10 square meters,
although we haven't really managed to grow them any bigger, but they could.
So let's imagine that I am 2 m².
In my body, there are approximately 100 billion cells.
They are all 10 micrometers wide.
Here, you see a blob. Do you know how many cells? It's a single cell.
So you see, it's a single 10m² cell.
Actually, if you compare one of my little cells to the blob's cell --
that would be like comparing my fist to the Earth.
So that's the order of magnitude.
And what's even scarier with the blob, is that it moves.
So of course, when I said that you'd seen it before,
you'd have to get out of the city, into the woods.
but obviously, this is an accelerated video.
You've never seen it cross a road.
In fact, a blob moves at a rate of about one centimeter an hour.
Four centimeters an hour, if it's really hungry.
Remember that what you're seeing here is just a single cell.
Because it's a single cell, this one cell serves all functions:
the function of the eye, the nose, the ear, the stomach, the lungs, etc.
But I still haven't told you what a blob is.
Imagine that in Texas someone asked
that very same question when she found it in her garden.
In Texas a lady found a huge yellow mass in her garden
and asked, "But what is it?" She immediately thought it was an alien.
So she called the fire brigade who set fire to the blob,
she called the police, who shot it, and the next day, imagine her surprise
when she saw it was twice as big.
So that's how – you know about Unidentified Flying Objects, UFO's –
and this is how the UCO came into being, the Unidentified Crawling Object.
This kind of stories obviously feeds
the imagination of film-makers and I don't know if you've heard
about the movie "The Blob" with Steve McQueen.
Let me show you a clip.
Dave, Doc Hallen's been killed! Doc Hallen? What happened?
I don't know what it is, but you've gotta come now!
Well wait a minute Steve, tell us what's happened. Well I'm trying to tell you! This thing has killed the Doc!
But what was it? Out with it, kid!
Well it's kinda like a ... kinda like a mass that keeps getting bigger and bigger!
[Beware of]
["The BLOB!"]
Everyone of you watching this screen, look out, because soon, very soon,
the most horrifying monster menace ever conceived
will be oozing into this theater!
[Run – don't walk!]
[From "The BLOB!"]
[It crawls!]
[It creeps!]
[It eats you alive!]
Starring Steve McQueen and a cast of exciting young people!
[Get set... it's coming soon!]
["The Blob"]
Now, let me reassure you,
the Blob isn't going to eat you today.
In fact, we call the blob by a scientific name whcih is much less appealing:
slime mold, or myxomycete - which comes from the Greek for sticky mushroom.
But let me stop you right there.
The blob is not a mushroom. The blob is not a plant,
the blob is not an animal. In fact, it has the properties of all three at once.
A little bit animal, a litle bit plant, and a little bit mushroom.
We couldn't really classify it.
Therefore, we put it in a family where they put the hodgepodge of biology,
when nobody knows what it is, we put it in a family called protists.
So the blob has been put in with the protists.
There are a thousand different species of blob.
Looking at ourselves, at our own species, Homo sapiens sapiens,
there's only one. There's only one species of mankind.
All the others have disappeared.
With the blobs there are a thousand species of different blobs.
You see, that's why they differ in color, shape, etc.
In fact, with the blob, like the butterfly, there's a Jekyll and Hyde effect.
You have a caterpillar, often not very pretty,
which often results in an extremely pretty butterfly. It's a bit like that with the blob.
You see a not-very-appetizing mass -
it isn't very pretty to see, a blob.
However, during its reproductive period it shows these magnificent iridescent spores
that people collect.
Reproduction, everybody has heard of reproduction.
We're all adults, so that happens between a male and a female.
That is, in the simplest of cases.
With plants, animals, mushrooms, there's always a male and a female.
Of course, there are hermaphroditic animals, we won't go into this kind of detail,
but it remains, male and female.
Blobs have 221 different sexes.
You don't have a male and a female,
so that, when you enter a room, you could say
you have 50% chance of reproducing.
When the blob comes into a room, it has a 99.5% chance of finding
someone of the opposite sex.
Not bad at all!
In fact, you could say that
the blob is kind of the teen myxomycete.
That is, before getting to reproduction, making spores,
what does it have to do, like a teen?
It has to eat, to fatten up so as to
produce the maximum amount of spores.
You'll tell me: since it doesn't eat humans, what does it eat, this blob?
Well, it eats mushrooms. And again I can reassure you,
this is accelerated, it doesn't eat mushrooms in a single minute.
It will take the blob roughly an hour to eat a mushroom.
You see it covering the mushrooms and completely engulf them.
Nothing remains of the mushroom after the blob has passed.
In fact, it absorbs the mushrooms into the interior of its body where, they are digested.
Here you see the little mushroom disappearing very quickly -
it's a bit scary.
Of course, in our lab we don't have the luxury of being able to have --
and grow -- a lot of mushrooms.
So, what we're giving our blob -- and someone from Japan
discovered this in the sixties --
the blob loves oatmeal. You should know that a blob around this size
eats about a kilo of oatmeal a week.
That's still quite substantial, we spend a fortune on oatmeal,
but still, we spend less than if we were producing mushrooms.
Second question: since it's a living organism,
you'd expect that the blob -- like any other animal,
plant, or mushroom -- would die, at a certain point.
The blob is immortal! In fact, there are two things the blob doesn't like:
it doesn't like light and it doesn't like being hungry.
So when it finds itself in those situations that are dangerous for it, what does it do?
It dries out. It forms a completely dry structure that we call a sclerotium.
And that sclerotium can stay like that for years.
So if one day, you're fed up with feeding your laboratory blob,
because you'd like to go on holiday, you just leave it to dry.
You put it in a cupboard, come back two weeks later,
splash some water on it and off it goes again.
What's fascinating with the blob, is that you can cut it into pieces,
into tiny pieces.
In fact it holds a record -- suppose you were to cut
any organ at all in two,
you would bleed, and it'll take a long time to heal.
The blob has a healing time of two minutes!
That is, if you cut a piece off the blob, set it aside,
in two minutes, it's as if nothing ever happened.
Once you cut the blob up,
and put the pieces side by side, what will they do?
They will form a new blob.
So it's important that you know, when growing blob in a lab, when it grows,
when you see it, say, in the evening and then again the next morning,
it's doubled in size. It grows exponentially.
Every day, you'll double the amount of blob in your lab.
So of course the next question,
now that we know it's immortal, has 221 sexes, etc. is -- but is it intelligent, this blob?
Is it worthy of real study?
So first of all -- what is intelligence?
Intelligence is the ability to solve problems.
So, we're going to give the blob some problems, and
see if it has any solutions to these problems.
The first problem we gave the blob, was with a Japanese team.
It's a labyrinth problem.
What we did was,
we put lots of pieces of blob in the labyrinth
and the blob had to get out of the labyrinth.
You can see here
that all the little blobs have fused together,
covering the labyrinth, and you see very quickly, in fact,
in the experiment, that it succeeds in finding the way out of the labyrinth.
Next, we gave it a more human problem.
We made a couple of miniature maps of Japan. This is a map of Japan.
And what you can see here, is that we have put a little blob in Tokyo.
And all these little points here, are in fact little oatmeal flakes,
that represent the cities around Tokyo.
So we asked the blob to join all of these little food sources,
so it could eat in the most efficient way.
We looked at the network that it formed at the end.
I've got a little movie here -- you'll see.
The blob grows, like it always does when you put it somewhere,
the first thing it does, it tries to escape.
So you see here that it connects the oatmeal flakes,
and once it's in contact with an oatmeal flake,
it sends out a vein in order to circulate the nutrients in the organism.
So it's going to connect all the little flakes. Next, we analyze
the network of veins formed by the blob, and we compare it to the railway network
made by the Japanese. It took 50 years to make this railway network.
And we compare if the network made by the blob
is more effective than the man-made railway network.
Well, figure this, it is much more effective
this network produced by the blob in 24 hours!
How to measure network effectiveness? Simple, for example,
for this city, what is the shortest route? Alternatively, when I cut
a link, can I make a detour?
That is how we measure a network. We looked at
the effectiveness of the network produced by the blob.
It was much more effective than the railway network built by the Japanese.
Another question arose in our laboratories.
Working on nutrition, we say, "Ok, the blob is smart, it can make networks,
but does it know how to eat properly?"
We know very well that humans, when faced – when we go to the supermarket, we take a little
food, a bit of protein, a little sugar and normally
we should take a diet which is optimal for our survival and our health.
However, often, we don't succeed very well. It can be seen in many animals
we tend to find these tendencies for, for example, obesity a lot.
Therefore we wondered if the blob was able,
if we proposed a lot of diets that would appeal to its taste,
would it be able to choose the best
for its survival and its health?
So here you see food pellets that are characterized by a certain proportion
of sugar and protein.
And one of these tablets is good for the blobs health and survival.
When we deposit a blob in the middle of this device, we saw that
in 100% of the cases, it chose the correctly adjusted diet.
It is never wrong.
Often when we talk about intelligence, we want to go a little further.
Memory is often mentioned, because intelligence is also the ability to learn.
Good the blob, it has a small problem. It doesn't have a brain.
Often for memory, there must be a brain.
The solution it found, it is to have not internal but external memory.
You see, whenever the blob moves, it leaves behind this trail of mucus.
In fact, it is like the ghost of the blob one hour before.
The blob was here, it found nothing, it has repatriated all of its equipment,
and then it went exploring the other side of the box.
This mucus that it leaves behind, it's like a memory.
So the blob knows it's already been here and there's nothing there. It won't go over the mucus again.
That's quite an extraordinary technique, because imagine you don't have eyes,
like the blob, no ears, you have nothing and you're plunged
in a dark room, and you have to find, for example, a red ball.
Imagine how many times you return to the same spot, when you're plunged into darkness.
The blob doesn't have this problem. It leaves mucus behind,
it will never go to the same place twice,
it'll find the ball faster than you, surely.
And so –
We posed it a problem that is often encountered in robotics,
that's the U-shaped trap. So, imagine yourself
in this situation, you are in a dark room and there is a white light in front of you,
and you have to reach the light. But you are immersed in the dark,
and in front of you, there is an obstacle, a wall that you can not see.
So, the first thing you'll do is go right, and in fact, fall in the trap
here, and you will need to get around the wall to get out and go toward the light.
It is not very easy to implement, for example.
So we asked the blob to do the same task.
So here you have its wall and here
there's no light, as it has no eyes. It had to find something else.
So we have tried to lure it by a droplet of sugar because it loves sugar a lot.
So here's what happened. Here you see that
it moves pretty quickly, it explores its environment, it falls into the trap.
But you will see that it'll get out of the trap very fast
and actually join the droplet of sugar water.
So we thought that it was really this memory of the environment that it used.
To test it, we did the same experiment, but this time,
as you see here, we fully covered
the ground on which it moves with mucus, to make it believe that it
already explored the entire environment. So in fact it was
confused at the level of its memory, because it thought it had explored everywhere.
So here is what is happening. Already you see it's growing
much slower. It does not understand, then goes a bit in all directions.
It's not really going towards the sugar, it falls into the trap,
and you'll see here in fact that it will stay stuck
in this trap. So it is the use of this mucus
that makes that the blob can get out of the trap and has a memory of its environment.
The last thing to know about the blobs, which is quite extraordinary,
is – it always has this single cell, it's brainless;
well, this single brainless cell also has a personality.
I was searching for blobs in Australia,
the United States, and Japan and I've compared them.
They are of the same species, it is the same animal,
but it is not an animal, the same protist.
And we compared how they evolved in given surroundings.
You see, it's a box, we look at how they explore their environment.
So here you have the Australian, American and Japanese.
See that the Japanese is already off to explore its environment,
the Australian doesn't do a lot and the American forms these little fingers.
It explores its environment. This one is very, very quick to explore its environment
while the Australian is very slow, takes its time, and the American
has a new strategy, which is to send arms everywhere.
And so we said, it's funny because, finally, the Japanese is a lot
more effective, because it explores its environment very quickly.
But suddenly, they were given tasks.
For example, they had two options to choose from.
Option 1 is a good option, option 2 is a bad option.
For example it can be a source of food that is good
and a source of food that is bad.
The Japanese really wasn't good at these kind of tasks
because it went at top speed, so half the time, it was mistaken.
The Australian, who took its time to explore its environment, was never wrong
and was always going for the best option.
The experiment that you'd want to do, obviously, is to mingle the blobs
and put them together. What would an American do with an Australian,
or a Japanese? Of course, that's what we did.
But first we put them with each other, two Americans together,
two Australians together, two Japanese together.
and they were given a food source. And we looked at what they were doing.
So the blob has two options. Either it will go see its friend
or it goes to the food. What we saw with the American
is that one went to the food very fast
and the other which avoided it completely,
which didn't want to touch the other blob at all.
The Australian has a very cuddly side, which is:
"Ah, me, I'm going to see my friend first and then together we will go to the food."
So the first thing two Australians do when they are together,
It is to merge, to form a single blob.
The Japanese, it is, "We go to the food first, but we share."
Therefore, it is quite sharing. The American, no sharing at all.
So of course we did mixed experiments.
You should know that the Australian, when you put it with a Japanese or an American,
It is still as cuddly.
He runs them after trying to form a blob. Others shun him.
If you put an American with a Japanese, the American kills the Japanese.
In fact, the American, merges with the Japanese and kills it and it takes everything that's there
in its cell, all nutrients, etc., and it leaves
behind him a completely soft blob. As if it's not completely immortal.
So, lastly, regarding their personality, a little lab anecdote.
Often, the laboratory bought the oatmeal at the supermarket.
Once, I said to myself, "Hey, there's organic oatmeal,
it might be nicer for the growth of the blob."
So I bought big buckets of organic oatmeal.
And I feed my three blobs with organic oats.
The Australian feasts, the Japanese feasts, the American didn't eat any organic!
It will only eat the oatmeal purchased
at the supermarket.
So, you are going to ask, is it ever going to invade the world, this blob
that's so smart? Well, I will reply that it already has, for 500 million years.
Thank you for your attention.
(Applause)
Dag allemaal! Vandaag ga ik het met jullie hebben over een levend organisme
dat ik bestudeer op het CNRS in mijn onderzoekslaboratorium,
dat we vertederd 'de blob' noemen.
Dit is dus een blob.
Jullie hebben ze zeker al gezien.
Jullie wisten niet dat het een blob heette.
In de natuur leven ze vaak in het kreupelhout.
Het zijn die grote gele massa's in de bomen.
Een blob kan alle kleuren zijn:
roze, rood, blauw
vaak geel en ook wel wit.
Wat de blob vooral karakteriseert, is dat hij immens is.
Hoe groot?
Een blob is maximaal tien vierkante meter groot.
Het is ons nooit gelukt om hem groter te laten groeien, maar het zou kunnen.
Stel je voor dat ik twee vierkante meter ben.
In mijn lijf zitten ongeveer 100 miljard cellen.
Die zijn allemaal tien micrometer groot.
Hier zien jullie een blob. Weten jullie hoeveel cellen? Eén enkele cel.
Dus jullie begrijpen dat het een cel van 10 vierkante meter is.
Als ik een van mijn celletjes met die van de blob vergelijk,
dan is dat alsof ik mijn vuist met de Aarde vergelijk.
Dus jullie zien de orde van grootte al.
Wat nog enger is van de blob, is dat hij beweegt.
Natuurlijk, toen ik zei dat jullie ze al gezien hadden,
dan moet je daarvoor naar buiten gaan, het bos in.
Dit is natuurlijk een versnelde opname.
Jullie hebben hem nog nooit een pad zien oversteken.
Een blob komt zo ongeveer een centimeter per uur vooruit.
Vier centimeter per uur als hij erg veel honger heeft.
Bedenk goed, dat wat jullie hier zien, één enkele cel is.
Eén enkele cel, dus dat wil zeggen dat deze cel alle functies heeft:
de functie van oog, neus, oor, maag, long, enzovoort.
Ik heb jullie nog altijd niet gezegd wat dat nou is, een blob.
Denk je eens in dat iemand in Texas precies diezelfde vraag stelde,
toen ze hem in haar tuin vond.
In Texas vond een dame een immense gele massa in haar tuin.
Ze vroeg zich af wat het was. Ze dacht meteen aan buitenaardse wezens.
Dus belde ze de brandweer, die staken de blob in brand,
de politie, die schoten erop.
En wat schetste een dag later haar verbazing,
toen ze zag dat hij twee keer zo groot was.
Jullie hebben allemaal gehoord van UFO's, ongeïdentificeerde vliegende voorwerpen.
Hier kwam de UCO, het ongeïdentificeerde kruipende voorwerp.
Natuurlijk voeden dergelijke verhalen
de verbeelding van filmmakers. Ik weet niet of jullie al
van de film 'The Blob' met Steve McQueen hebben gehoord.
Ik laat jullie een stukje zien.
"Dave, Doc Hallen is gedood!" "Doc Hallen? Wat is er gebeurd?"
"Ik weet niet wat het is, maar u moet meteen komen!"
"Een ogenblikje Steve, zeg wat er aan de hand is!" "Dat probeer ik! Dat ding heeft de Doc gedood!"
"Maar wat was het? Zeg op."
"Een soort m -- massa die groter en groter wordt!"
Pas op
voor de Blob!
Iedereen van jullie die naar dit scherm kijken, let op, want heel binnenkort
komt de meest verschrikkelijke monsterdreiging ooit
deze bioscoop in stromen!
[Wandel niet, ren weg]
[voor 'de Blob']
[Hij kruipt!]
[Hij sluipt!]
[Hij verslindt je levend!]
Met in de hoofdrol Steve McQueen en veel interessante jonge acteurs.
[Let op... Hij komt er gauw aan!]
[De Blob]
Ik kan jullie meteen geruststellen,
de blob komt jullie vandaag niet opeten.
De blob is bekend onder een veel minder leuke, wetenschappelijke naam:
een myxomyceet. Dat wil zeggen, in het Grieks, een kleverige paddestoel.
Maar ho!
De blob is geen paddestoel. De blob is geen plant,
de blob is geen dier. Eigenlijk heeft hij karakteristieken van alle drie tegelijk.
Een beetje dier, een beetje plant, een beetje paddestoel.
Je kunt hem niet echt classificeren.
Vandaar dat hij in een familie is gezet met het allegaartje van de biologie:
als men niet weet wat het is, zet men het in de familie van de protisten.
Dus hebben ze de blob bij de protisten gezet, terwijl er wel
duizend verschillende soorten blob zijn.
Als we naar onszelf, onze eigen soort, homo sapiens sapiens kijken,
daar is er maar één van. Er is maar één soort mens.
Alle andere zijn verdwenen.
Bij de blobs, zijn er nog duizend verschillende soorten blobs.
Vandaar, zien jullie, dat ze verschillen in kleur, vorm enzovoort.
Bij de blob bestaat er net als bij de vlinder een soort Dr. Jekyll en Mr. Hyde-effect.
Je hebt een vaak niet zo mooie rups,
die een prachtige vlinder oplevert. Bij de blob heb je net zoiets.
Eerst heb je een niet zo appetijtelijke massa,
niet geweldig om te zien, een blob, maar daarentegen,
tijdens de reproductieperiode, vertoont hij deze prachtige regenboogkleurige sporen
die de mensen verzamelen.
Reproductie, iedereen heeft wel eens gehoord van reproductie,
we zijn allemaal volwassen, dus dat gaat met een mannetje en een vrouwtje.
Dat wil zeggen, in het simpelste geval.
Bij de planten, de dieren, de paddestoelen, altijd is er een mannetje en een vrouwtje.
Natuurlijk zijn er hermafrodiete dieren, op dat soort details zullen we niet ingaan,
maar het blijft bij mannetjes en vrouwtjes.
Bij de blob zijn er 221 verschillende sexes.
Je hebt geen mannetjes en vrouwtjes.
Jullie zouden, als je een kamer inloopt, kunnen zeggen
dat jullie 50% kans hebben om je te vermenigvuldigen.
Maar als de blob ergens binnenkomt, heeft hij 99,5% kans
om iemand van het andere geslacht te vinden.
Niet slecht dus!
Wat je eigenlijk zou kunnen zeggen, is dat
de blob een beetje de puber onder de myxomyceten is.
Dat wil zeggen dat hij, voor hij tot reproductie, het maken van sporen, over kan gaan -
wat moet hij dan doen, als een puber?
Dan moet hij eten, dik worden om
het maximum aantal sporen te kunnen maken. Jullie zullen zeggen,
gezien het feit dat hij geen mensen eet, wat eet een blob dan?
Hij eet paddestoelen. En daar kan ik jullie weer geruststellen,
dit is versneld, hij eet geen paddestoelen in een minuut.
Hij heeft ongeveer een uur nodig om een paddestoel te eten, de blob.
Jullie zien hem de paddestoelen bedekken en gewoon opslokken.
Er is niets van de paddestoel over nadat de blob is langsgekomen.
In feite absorbeert en verteert hij de paddestoelen binnen in zijn lichaam.
Hier zien jullie het zwammetje ontzettend snel verdwijnen,
best een beetje eng.
In ons laboratorium hebben we niet de luxe
dat we veel paddestoelen kunnen houden of kweken.
Dus wat wij onze blob geven, dat heeft een Japanner ontdekt
in de zestiger jaren,
de blob is gek op havermout. Je moet weten
dat een blob van deze grootte zo'n kilo havermout per week eet.
Niet te weinig, dat kost ons een hoop geld in havermout,
maar het is nog altijd minder duur dan een paddestoelenkwekerij.
De tweede vraag: gezien het feit dat het
een levend organisme is, zou je verwachten dat de blob, net als alle andere dieren,
planten of paddestoelen, op een bepaald moment sterft.
De blob is onsterfelijk! Er zijn in feite twee dingen waar de blob
niet van houdt: hij houdt niet van licht en hij houdt niet van verhongeren.
Dus wat doet hij als hij zich in dergelijke voor hem gevaarlijke situaties bevindt?
Hij droogt uit. Hij vormt een volledig droge structuur die sclerotium heet.
En dat sclerotium kan jaren zo blijven.
Dus als je op een dag genoeg hebt van je blob voeren in het laboratorium,
omdat je op vakantie wilt gaan, hoef je hem alleen maar te laten drogen.
Je zet hem in de kast, komt twee weken later terug,
gooit er wat water op en hij begint weer.
Wat ook fascinerend is bij de blob, is dat je hem in stukken kunt snijden,
heel kleine stukjes.
Hij is dus eigenlijk recordhouder, ik bedoel maar, als jullie
om het even welk orgaan in tweeën snijden,
bloeden jullie, en het duurt nogal even om te helen.
De blob heelt in twee minuten!
Dat wil zeggen dat als je een stuk van de blob afsnijdt en weglegt,
het binnen twee minuten is alsof er niets gebeurd was.
En als je eenmaal de blob in stukken hebt gesneden,
en de stukken naast elkaar legt,
wat doen ze? Ze vormen een nieuwe blob.
Je moet er rekening mee houden, als je blob kweekt in een laboratorium,
zeg dat je hem 's avonds gezien hebt en hem 's morgens weer terugziet,
dat hij twee keer zo groot is geworden. Hij groeit exponentieel.
Elke dag heb je twee keer zoveel blob in je laboratorium.
De volgende vraag, nu we weten
dat hij onsterfelijk is, 221 sexes heeft enzovoort, mooi, maar is de blob ook intelligent?
Is het de moeite waard om hem echt te bestuderen?
Eerst: wat is intelligentie?
Intelligentie is de capaciteit om problemen op te lossen.
Dus gaan we de blob voor problemen stellen en
kijken of hij oplossingen heeft voor die problemen.
Het eerste vraagstuk dat we aan de blob hebben voorgelegd, was met een Japans team,
het was een labyrinthvraagstuk.
Dus wat we hebben gedaan, is dat we
allemaal stukjes blob in een labyrinth hebben gelegd en
de blob moest het labyrinth verlaten.
Hier kunt u zien
dat alle blobjes met elkaar zijn samengesmolten,
het labyrinth hebben bedekt, en je ziet heel snel eigenlijk
in het experiment dat hij de weg uit het labyrinth heeft teruggevonden.
Vervolgens gaven we hem een menselijker vraagstuk. We hebben toen
miniatuur landkaartjes van Japan gemaakt, zoals deze kaart van Japan.
Wat jullie hier kunnen zien, is een blobje die we in Tokyo hebben gelegd.
En al deze puntjes hier, dat zijn havervlokjes,
die de plaatsen rond Tokyo representeren.
We hebben de blob dus gevraagd om al die voedingsbronnen te verbinden,
zodat hij zo efficiënt mogelijk kon eten.
Aan het eind hebben we het netwerk dat hij maakte bekeken.
Daar heb ik een filmpje van, jullie zullen het zien.
De blob groeit, zoals hij altijd doet als je hem ergens neerzet.
Dat is het eerste wat hij doet, hij probeert te ontsnappen.
Dus hier zien jullie dat hij de havervlokken verbindt.
Zo gauw als hij contact heeft met een havervlok,
zendt hij een ader uit om de voedingsstoffen in het organisme te laten circuleren.
Dus gaat hij al die vlokjes verbinden. En vervolgens analyseren we
het adernetwerk van de blob, en vergelijken we dat met het spoorwegnetwerk,
dat de Japanners hebben gemaakt. Zij hebben vijftig jaar over dit spoorwegnetwerk gedaan.
En we vergelijken of het netwerk dat de blob heeft gemaakt
effectiever is dan het spoorwegnetwerk van de mens.
Wel, stel je voor dat het veel effectiever is
het netwerk dat de blob in 24 uur heeft gemaakt!
Hoe meet je eigenlijk de effectiviteit van het netwerk? Nou heel simpel, bijvoorbeeld:
wat is de kortste weg naar deze stad? Of: kan ik
een omleiding maken, als ik een verbinding doorsnijd?
Zo meet je een netwerk. We hebben gekeken
naar de effectiviteit van het netwerk van de blob. Dat was veel effectiever dan
het spoorwegnetwerk van de Japanners.
In onze laboratoria hebben we onszelf ook een andere vraag gesteld.
We werken met voeding, dus zeiden we tegen elkaar: "Oké, de blob is intelligent,
hij kan netwerken maken enzovoort, maar kan hij goed eten?"
We weten goed dat mensen, als ze naar de supermarkt gaan,
wat voedsel nemen, wat eiwit, wat suiker, en normaliter horen we
een dieet te kiezen dat optimaal is voor onze gezondheid op langere termijn.
Daar slagen we trouwens niet heel vaak in. We zien bij vele dieren
dergelijke neigingen tot bijvoorbeeld zwaarlijvigheid, die vinden we vaak.
Dus vroegen we ons af zou de blob in staat zijn,
wanneer we hem een aantal diëten aan zouden bieden die hem goed smaken,
om daar de beste uit te kiezen voor zijn gezondheid op langere termijn?
Hier zien jullie voedseltabletten met verschillende suiker-eiwitratio's.
Slechts één daarvan is goed voor de blobs gezondheid op langere termijn.
En wanneer we een blob midden op dit apparaat leggen, zien we dat hij
in 100% van de gevallen het aangepaste dieet kiest.
Hij vergist zich nooit.
Vervolgens - als we het over intelligentie hebben, willen we vaak net iets verder gaan.
We hebben het vaak over geheugen, omdat intelligentie ook het leervermogen is.
De blob, tja, die heeft een probleempje. Hij heeft geen hersenen.
Vaak heeft geheugen hersenen nodig.
Zijn oplossing is om geen intern, maar een extern geheugen te hebben.
Iedere keer dat de blob zich verplaatst, zie je, laat hij dit slijmspoor achter.
Eigenlijk is dat net het fantoom van de blob van een uur geleden.
De blob is hier geweest, heeft niets gevonden, en al zijn materieel gerepatrieerd.
Vervolgens is hij de andere kant van de doos gaan onderzoeken.
Het slijm dat hij achter zich laat, is als een geheugen.
Dus weet de blob: daar was ik al, daar is niets. Hij zal niet weer over het slijm gaan.
Dat is een buitengewoon aardige techniek, want stel jullie eens voor, je hebt geen ogen
net als de blob, geen oren, helemaal niets, en je bevindt je
in een donkere zaal, en je moet, bijvoorbeeld, een rode bal vinden.
Stel je voor hoe vaak je langs dezelfde plek zult komen als je in het duister tast.
De blob heeft dat probleem niet. Die heeft dat slijm achter zich,
die komt geen tweemaal op de zelfde plek.
Hij zal die bal zeker veel sneller vinden dan jullie.
En daarom
hebben we hem geconfronteerd met een bekend probleem uit de robotica,
de U-vormige val. Stellen jullie je dus de volgende situatie voor:
je bent in een donkere kamer en tegenover je schijnt een wit licht,
en je moet naar het licht. Maar zelf zit je in het donker, en
tegenover je staat een obstakel, een muur die je niet kunt zien.
Dus is het eerste wat je zult doen, rechtuit gaan en in feite hier in de val lopen.
Je zult om de muur heen moeten lopen om te ontsnappen en naar het licht te gaan.
Dat is niet erg gemakkelijk om bijvoorbeeld te implementeren.
Dus hebben we de blob dezelfde taak gegeven.
Hier zien jullie dus zijn muur en hier
was geen licht, omdat hij geen ogen heeft. Hij moest iets anders bedenken.
Dus hebben we geprobeerd hem te lokken met een drupje suikerwater,
omdat hij erg gek is op suiker
Dit was wat er gebeurde. Hier zien jullie dat
hij verplaatst zich redelijk snel, onderzoekt zijn omgeving, valt in de val.
Maar, jullie zullen zien dat hij heel snel uit de val zal komen
en inderdaad het druppeltje suikerwater zal kunnen vinden.
Dus vroegen we ons af of hij echt dat omgevingsgeheugen gebruikte.
Om dat te testen, deden we hetzelfde experiment, maar ditmaal,
dat zien jullie hier, hebben we de hele bodem
waarop hij zich verplaatst, bedekt met slijm, om hem te doen geloven dat hij
al de hele omgeving had verkend. Dus in feite was zijn
geheugen verward, omdat hij dacht dat hij alles al had verkend.
Kijk wat er gebeurt. Jullie zien dat hij al veel
langzamer groeit. Hij begrijpt het niet, en gaat een beetje alle kanten op.
Hij gaat niet echt naar de suiker, loopt in de val,
en jullie zullen hier zien dat hij in feite vast blijft zitten
in die val. Dus het is inderdaad het gebruik van het slijm
dat er voor zorgt dat de blob kan ontsnappen uit de val en een geheugen van zijn omgeving heeft.
Het laatste wat interessant is om te weten over de blobs is uiterst merkwaardig,
we hebben het namelijk nog altijd over deze hersenloze eencellige,
nou, die eencellige heeft ook een persoonlijkheid.
Ik was blobs gaan zoeken in Australië, de Verenigde Staten en Japan,
en ik heb ze vergeleken.
Ze zijn van dezelfde soort, het is hetzelfde dier -
correctie: dezelfde protist, het is geen dier.
En we hebben vergeleken hoe ze evolueerden in een omgeving.
Zoals jullie zien, is dat een doos, we kijken hoe ze hun omgeving verkennen.
Dus hier heb je de Australiër, de Amerikaan en de Japanner.
Kijk, de Japanner is al vertrokken om zijn omgeving te verkennen.
De Australiër doet niet veel en de Amerikaan maakt dit soort vingertjes.
Hij verkent zijn omgeving.
Hij is zéér snel zijn omgeving aan het verkennen
terwijl de Australiër zéér traag is, zijn tijd neemt,
en de Amerikaan heeft een nieuwe strategie:
overal armen heen sturen.
En dus zeiden we:
het is grappig dat de Japanner veel efficiënter is,
omdat hij zijn omgeving heel snel verkent.
Tot we ze taken gaven.
Bijvoorbeeld, ze hadden twee opties om uit te kiezen.
Optie 1 is een goede optie, optie 2 is een slechte optie.
Het zou bijvoorbeeld een bron van voedsel kunnen zijn die goed is
en een bron van voedsel die minder goed is.
De Japanner was niet echt begaafd voor dit soort taken
omdat hij voluit ging,
vergiste hij zich dus de helft van de tijd.
De Australiër, die zijn tijd nam om zijn omgeving te onderzoeken,
vergiste zich nooit
en ging altijd naar de beste optie.
Dus wil je natuurlijk experimenteren door de blobs te mengen,
ze door elkaar te zetten.
Wat zou een Amerikaan doen met een Australiër of een Japanner?
Natuurlijk hebben we dat gedaan. Maar eerst hebben we ze
bij elkaar gezet. Twee Amerikanen samen
twee Australiërs samen, twee Japanners samen,
en we gaven ze voedsel. Toen keken we wat ze deden.
De blob heeft dus in feite twee opties. Ofwel hij gaat zijn vriendje opzoeken,
ofwel hij gaat naar het voedsel. Wat we zagen bij de Amerikanen,
was dat er één heel snel naar het voedsel ging
en de andere hem vervolgens volledig vermeed,
die wilde per se de andere blob niet aanraken.
De Australiër is een enorm knuffeldier:
"Ah, ik ga eerst naar mijn vriendje en dan gaan we samen naar het voedsel."
Dus het eerste wat twee Australiërs doen wanneer ze samen zijn,
is samensmelten, om een enkele blob te vormen.
Bij de Japanners is het: "We gaan eerst naar het voedsel, maar we delen."
Dus die deelt dus vriendelijk. De Amerikaan deelt beslist niet.
We hebben natuurlijk ook het experiment met andere combinaties uitgevoerd.
Je moeten weten dat de Australiër, als we hem bij een Japanner of een Amerikaan zetten,
nog steeds even knuffelig is.
Hij zit ze achterna om te proberen een blob te vormen. De anderen ontwijken hem.
Als je een Amerikaan bij een Japanner zet, doodt de Amerikaan de Japanner.
In feite versmelt de Amerikaan met de Japanner, doodt hem
en neemt hem geheel op in zijn cel, alle voedingsstoffen enzovoort.
Hij laat een heel zachte blob achter. Hij is dus toch niet volledig onsterfelijk.
Als laatste over hun persoonlijkheid, een lab-anekdote.
Het laboratorium koopt de havermout en vaak kopen we die bij de supermarkt.
Op een dag zei ik tegen mezelf: hé, er is biologische havermout,
dat zou misschien fijner zijn voor de groei van de blob.
Dus koop ik drie grote emmers biologische havermout,
en voer ik mijn drie blobs biologische havermout.
De Australiër smult, de Japanner smult, de Amerikaan at geen ecohaver!
Hij eet alleen de havermout uit de supermarkt.
Jullie zullen zeggen: maar gaat hij uiteindelijk de wereld veroveren,
deze blob die zo slim is?
Nou, ik kan jullie vertellen dat dat al is gebeurd. Al sinds 500 miljoen jaar.
Dankuwel voor jullie aandacht.
(Applaus)
Здравствуйте!
Сегодня я расскажу вам о живом организме,
который изучаю в исследовательской лаборатории в CNRS.
Мы ласково называем его «каплей».
Вот как он выглядит.
Конечно же, вам уже доводилось его видеть,
но вы не знали, что он называется «каплей».
В дикой природе он часто живёт в подлеске.
Вот такие большие жёлтые массы на деревьях.
«Капля» может иметь любой цвет.
Она может быть розовой, красной, синей,
часто жёлтой, а также белой.
Но самой отличительной её чертой является то, что она громадная. Насколько?
Она может достигать 10 квадратных метров,
то есть нам не удавалось вырастить её до бóльших размеров,
но она могла бы стать и больше.
Представьте себе, что я занимаю два квадратных метра.
В моём теле примерно 100 миллиардов клеток.
У всех них ширина 10 микрометров.
Тут вы видите «каплю».
Знаете, сколько тут клеток? Одна единственная.
Это одна клетка, занимающая 10 квадратных метров.
Если сравнить одну из моих клеток
с клеткой «капли» —
это всё равно что сравнивать мой кулак с земным шаром.
Таковы пропорции.
Что пугает ещё больше в «капле», это то, что она движется.
Конечно же, когда я сказала, что вы её уже видели,
я имела в виду вне города, в лесу.
Очевидно, что это видео показано в ускоренном темпе.
Вы никогда не видели, как она пересекает дорогу.
На самом же деле «капля» двигается со скоростью сантиметра в час.
Четыре сантиметра в час, если она очень голодная.
И не забывайте, что перед вами — одна единственная клетка.
Поскольку это единственная клетка, она выполняет все функции:
функцию глаза, носа, уха, желудка, лёгких и прочего.
Но я всё ещё не сказала вам, что же такое «капля».
Представьте себе, женщина в Техасе, обнаружившая её в своём саду,
задалась тем же самым вопросом.
Она нашла громадную жёлтую массу в своём саду
и спросила: «Что же это такое?»
Она тут же подумала, что это инопланетное существо.
Она вызвала пожарную команду, которая подожгла «каплю»,
и полицию, которая в «каплю» выстрелила.
Представьте себе её удивление на следующий день,
когда «капля» увеличилась вдвое.
Вот как — вы знаете о неопознанных летающих объектах, НЛО, —
вот как появился НПО — неопознанный ползучий объект.
Такого рода истории, конечно, дают пищу воображению кинорежиссёров.
Не знаю, слышали ли вы о фильме «Капля» со Стивом Маккуином.
Вот из него отрывок.
— Дейв, доктор Халлен убит. — Доктор Халлен? Что случилось?
— Не знаю, но вам надо прийти прямо сейчас!
— Погоди, Стив, расскажи, что случилось.
Я и пытаюсь. Эта штука убила доктора!
Что это было? Говори же, парень!
Это какая-то масса, которая всё растёт и растёт.
[«Берегись капли»]
Все вы, смотрящие на этот экран, берегитесь, потому что очень скоро
трудновообразимое чудовищное существо
просочится в этот кинотеатр.
[Бегите, спасайтесь!]
[Из фильма «Капля»]
[Она ползёт!]
[Она настигает!]
[Она пожирает вас живьём!]
В главной роли Стив Маккуин.
В других ролях снимались восхитительные молодые люди!
[Готовьтесь... она скоро будет здесь!]
[«Капля»]
Могу вас успокоить,
«капля» вас сегодня не съест.
На самом деле научное название «капли» довольно неприметное:
слизистые грибы, или миксомицеты, —
слово, происходящее от греческих слов, обозначающих липучий гриб.
Я сразу же оговорюсь:
«капля» не является грибом, не является растением,
не является животным.
Она обладает одновременно свойствами всех трёх.
Чуть-чуть животное, чуть-чуть растение, чуть-чуть гриб.
Мы не можем её классифицировать.
Поэтому мы относим её к семье протистов, к которой мы в биологии относим
самые разношёрстные объекты, когда никто не знает, что это такое.
Так что «капля» была отнесена к протистам.
Существует тысяча разных видов «капли».
У нас, людей, есть только один вид — Человек разумный.
Все другие исчезли.
У «капель» есть тысяча различных видов.
Вот почему они отличаются цветом, формой и так далее.
Что интересно, у «капель», как и у бабочек,
проявляется эффект Джекила и Хайда.
Часто не очень привлекательная гусеница
превращается в исключительно красивую бабочку.
С «каплей» происходит нечто похожее.
На вид не очень приятная масса —
«капля» выглядит несимпатично.
Однако в период размножения
появляются изумительные, переливающиеся цветами радуги споры,
которые люди собирают.
Все слышали о размножении.
Мы все взрослые и знаем, что оно происходит между самцом и самкой.
Я имею в виду простейший случай.
У растений, животных и грибов всегда есть самец и самка.
Конечно же, бывают и гермафродитные животные —
не будем вдаваться в такие детали, —
но, как правило, это самец и самка.
У «капель» количество различных полов равно 221.
Тут нет самцов и самок.
То есть у вас при входе в комнату
есть 50%-й шанс размножиться,
а когда в комнату заходит «капля», у неё есть 99,5%-й шанс
найти представителя противоположного пола.
Неплохо, не так ли?
На самом деле можно сказать,
что «капля» — это миксомицет-подросток.
Поэтому перед тем, как перейти к размножению и созданию спор,
что она должна сделать, будучи подростком?
Она должна питаться, накапливать массу,
чтобы произвести как можно больше спор.
Вы можете спросить: если она не ест людей, что же она ест, эта «капля»?
Она ест грибы.
Опять-таки, могу вас заверить, что это ускоренно.
Она не ест гриб за минуту.
На это уходит примерно час.
Вы видите, она покрывает грибы и поглощает их полностью.
После прохождения «капли» от гриба ничего не остаётся.
Интересно, что она поглощает грибы внутрь своего тела,
где они перевариваются.
Здесь вы видите, насколько быстро исчезает этот грибочек —
это выглядит немного устрашающе.
В нашей лаборатории мы, конечно же, не можем позволить себе иметь —
и выращивать — много грибов.
Так что мы даём нашей «капле» —
кто-то в Японии обнаружил это в 60-е годы,
что «капле» нравится овсянка.
«Капля» вот такого размера поедает около килограмма овсянки в неделю.
Это довольно много, и у нас большие затраты на овсянку,
но всё же они меньше, чем если бы мы производили грибы.
Второй вопрос: поскольку это живой организм,
можно было бы ожидать, что «капля», как и любой другой организм,
растение или гриб, в какой-то момент умирает.
«Капля» бессмертна!
Есть две вещи, которые ей не нравятся:
свет и состояние голода.
Когда она попадает в ситуации, опасные для неё, что она делает?
Высыхает.
Она образует совершенно сухую структуру, которую мы называем склероцией.
Она может годами пребывать в таком состоянии.
Если вам в какой-то момент надоест кормить вашу лабораторную «каплю»
и захочется отправиться в отпуск,
просто оставьте её засохнуть.
Вы поместите её в шкаф, вернётесь через две недели,
побрызгаете её водой, и она оживёт.
«Капля» поражает тем, что её можно разрезать на кусочки,
крошечные кусочки.
Она держит рекорд —
представьте себе, что вам надо разрезать какой-нибудь орган на две части.
Он кровоточил бы, и заживание заняло бы много времени.
«Капля» заживает за две минуты.
То есть, если от «капли» отрезать кусок и положить его рядом,
через две минуты она будет выглядеть так, как будто ничего не случилось.
Когда вы разрезаете «каплю»
и кладёте куски рядом, что они делают?
Они формируют новую «каплю».
Когда вы выращиваете «каплю» в лаборатории,
важно знать, как она растёт:
когда вы, например, видите её вечером, а потом на следующее утро,
она удваивается в размере.
Она растёт экспоненциально.
Каждый день «капля» в лаборатории становится в два раза больше.
Конечно же, возникает следующий вопрос:
раз мы знаем, что она бессмертна, имеет 221 пол и тому подобное:
а обладает ли она разумом?
Стоит ли заниматься её изучением?
Разберёмся вначале с тем, что такое разум.
Разум — это способность решать задачи.
Мы будем давать «капле» задания
и смотреть, решает ли она их.
Первая задача была задана «капле» в сотрудничестве с японской группой.
Это задача с лабиринтом.
Мы поместили много кусков «капли» в лабиринт,
и «капля» должна была выбраться из лабиринта.
Как видите,
все кусочки «капли» соединились,
покрыв лабиринт, и вы видите,
что в эксперименте ей удалось быстро выбраться из лабиринта.
Затем мы задали ей более человеческую задачу.
Мы создали две миниатюрные карты Японии.
Вот карта Японии.
Здесь вы видите, что мы поместили маленькую «каплю» в Токио.
А все эти маленькие точки — это маленькие овсяные хлопья —
представляют собой города вокруг Токио.
Мы попросили «каплю» съесть эти источники пищи
самым эффективным способом.
И посмотрели на сеть, которая образовалась в конце.
У меня тут небольшой фильм — посмотрите.
«Капля» растёт, как всегда, когда её куда-то помещают.
Первым делом она пытается выбраться.
Как видите, она собирает все овсяные хлопья,
и как только она касается одного из хлопьев,
она создаёт канал для введения питательных веществ в организм.
Так она захватывает все маленькие хлопья.
Затем мы анализируем сеть каналов, образованных «каплей»,
и сравниваем её с сетью железных дорог, созданной японцами.
Создание этой сети железных дорог заняло 50 лет.
Мы смотрим, является ли сеть, созданная «каплей»,
более эффективной, чем сеть железных дорог, созданная людьми.
Оказывается, что сеть, созданная «каплей» за 24 часа,
более эффективна!
Как измерить эффективность сети?
Просто.
Например, каков кратчайший путь до этого города?
Либо, если перекрыть соединение, смогу ли я добраться в объезд?
Вот как мы оценивали сеть.
Мы проверяли эффективность сети, созданной «каплей»,
и она была намного более эффективной,
чем сеть железных дорог, созданная японцами.
В наших лабораториях мы задались ещё одним вопросом.
Изучая питание, мы говорим: «Капля умна, она может создавать сети,
но знает ли она, как правильно питаться?»
Мы очень хорошо знаем, что люди, отправляясь в супермаркет, покупают еду —
немного белков, немного сахара, стараясь обычно придерживаться питания,
оптимального для выживания и здоровья.
Однако это нам не очень хорошо удаётся.
У многих животных мы видим, например, тенденцию к ожирению.
Поэтому мы задались вопросом, способна ли «капля»,
если мы предлагаем разные рационы, пригодные для неё,
способна ли она выбрать
наилучший рацион для выживания и здоровья?
Здесь вы видите пищевые гранулы,
содержащие различные пропорции сахара и белков.
Одна из них полезна для здоровья и выживания «капли».
Когда мы помещали «каплю» посередине этого устройства,
в 100% случаев она выбирала правильный рацион питания.
Она ни разу не ошиблась.
Часто, говоря о разуме, мы ходим пойти дальше.
Часто упоминается память,
потому что разум — это также способность заучивать.
Но у «капли» есть небольшая проблема —
у неё нет мозга.
Часто для того, чтобы запоминать, нужен мозг.
Решение найдено — иметь не внутреннюю, а внешнюю память.
Вы видите, куда бы ни двигалась «капля», позади неё остаётся слизь.
Это как бы «тень» от «капли», какой она была часом раньше.
«Капля» побывала здесь и ничего не нашла, она забрала всё своё «снаряжение»
и отправилась исследовать другую сторону коробки.
Слизь, которую она оставляет позади себя, похожа на память.
«Капля» знает, что она уже побывала здесь и ничего не нашла.
Она не пройдётся по слизи снова.
Это очень необычный приём, потому что, представьте себе,
что у вас, как и у «капли», нет глаз, нет ушей и ничего другого
и вас поместили в тёмную комнату,
где вам надо найти, к примеру, красный мяч.
Представьте, сколько раз вы вернётесь на одно и то же место,
если находитесь в темноте.
У «капли» такой проблемы нет.
Она оставляет за собой слизь и никогда не пойдёт в то же самое место.
Она, конечно же, найдёт мяч быстрее вас.
Мы поставили задачу, часто встречающуюся в робототехнике:
это U-образная ловушка.
Представьте себе, что вы находитесь в тёмной комнате
и перед вами есть белый свет, до которого вам надо добраться.
Но вас окружает темнота,
и впереди вас есть препятствие, стена, которую вы не видите.
Первое, что вы сделаете, — вы пойдёте прямо и попадёте в ловушку.
Вам надо будет обойти стену, чтобы выйти и пойти к свету.
Такое нелегко осуществить.
Мы дали «капле» задание сделать то же самое.
Здесь находится стена, а здесь не свет, поскольку у неё нет глаз,
а нечто другое.
Мы постарались заманить её сладкой водой,
потому что она очень любит сахар.
Вот что произошло.
Здесь вы видите, что она двигается довольно быстро,
исследует территорию и попадает в ловушку.
Но вы видите, что она выбирается из ловушки очень быстро
и соединяется с каплей сладкой воды.
Мы подумали, что она воспользовалась памятью об окружающей обстановке.
Чтобы проверить это, мы проделали тот же самый эксперимент, но на этот раз
мы полностью покрыли поверхность, по которой она движется, слизью,
чтобы ей казалось, что она уже исследовала всё вокруг.
Она оказалась сбита с толку на своём уровне памяти,
потому что она думала, что она уже всё исследовала.
Вот что происходит.
Вы уже видите, что она растёт намного медленнее.
Она не понимает, а затем движется во всех направлениях.
Она не движется по направлению к сахару и попадает в ловушку.
Здесь вы видите, что она застревает в ловушке.
Так что использование слизи помогает ей выбираться из ловушки
и иметь память об окружающей обстановке.
И, наконец, «капля» обладает исключительным свойством:
она состоит из одной клетки и не имеет мозга.
Но эта клетка, не имеющая мозга, имеет индивидуальные особенности.
Я искала «капли» в Австралии,
в Соединённых Штатах и в Японии и сравнивала их.
Они относятся к одному и тому же виду, это то же самое животное,
то есть не животное, а протист.
Мы сравнивали их развитие в окружающем их пространстве.
Вот коробка, и мы наблюдаем за тем, как они изучают окружающую обстановку.
Здесь у нас австралийская, американская и японская «капли».
Японская уже начала исследовать территорию,
австралийская не особенно шевелится, а американская образует маленькие пальцы.
Она исследует окружающую обстановку.
Она делает это очень быстро,
в то время как австралийская действует очень медленно, не торопится,
а у американской новая стратегия — протягивать руки повсюду.
Нам это показалось странным,
потому что японская намного эффективнее и исследует поверхность очень быстро.
Но тут им давались задания.
Например, предлагались две возможности на выбор.
Выбор 1 хороший, а выбор 2 плохой.
Например, это может быть кусочек хорошей пищи
и кусочек плохой пищи.
Японская «капля» не очень хорошо справлялась с такими заданиями —
её скорость была максимальной,
поэтому половина времени уходила на ошибки.
Австралийская «капля», тратившая время на изучение окружающей обстановки,
никогда не ошибалась и делала лучший выбор.
Конечно же, появляется желание соединить разные «капли».
Что будет делать американская «капля» с австралийской или японской?
Конечно же, мы это сделали.
Но вначале мы поместили две американские вместе,
две австралийские вместе, две японские вместе.
Мы дали им кусочек пищи и посмотрели, что они сделают.
У «капли» есть два варианта на выбор.
Либо отправиться к напарнику, либо к еде.
Одна из американских «капель» отправилась очень быстро к еде,
а другая избегала её
и не хотела касаться другой «капли».
Австралийская «капля» проявляла себя с приятной стороны:
«Я сперва повидаю своего напарника, а потом мы вместе пойдём за едой».
Австралийские «капли», находящиеся рядом,
первым делом сливаются и образуют одну «каплю».
Японские ведут себя так: «Мы пойдём сперва к еде, но поделимся».
То есть, они делятся. Американские не делятся совсем.
Мы проделали, конечно же, и смешанные эксперименты.
Австралийская «капля», помещённая с японской или американской,
остаётся милой.
Она бежит за ними, стараясь образовать «каплю».
Остальные её избегают.
Если поместить американскую с японской, американская убьёт японскую.
На самом деле, американская сливается с японской, убивает её
и берёт всё из её клетки — питательные вещества и так далее —
и оставляет после себя совершенно мягкую «каплю».
То есть она не совсем бессмертна.
И, наконец, небольшой лабораторный анекдот
об их личных качествах.
Часто лаборатория покупает овсянку в супермаркете.
Однажды я подумала: «Вот органическая овсянка.
Возможно, она лучше для роста 'капли'».
Я купила две большие упаковки органической овсянки
и кормила ею свои три «капли».
Австралийской нравится, японской нравится,
а американская вообще её не ест!
Она ест только овсянку, купленную в супермаркете.
Вы спрóсите, может ли «капля», будучи такой умной, захватить мир?
Я скажу, что она уже это сделала 500 миллионов лет назад.
Спасибо за внимание.
(Аплодисменты)