40 seneyi aşkın süredir, klinik sosyal hizmet uzmanı
ve bir gelişim psikoloğuyum.
Yardım alanında uzmanlaşmam gayet olağan görünüyordu.
Ailem bana başkaları için iyilik yapmamı öğretmişti
ve ben de kariyerimi
zor koşullarla mücadele eden ailelerle çalışmaya adadım:
yoksulluk, akıl hastalığı,
göç, mültecilik.
Geçen bunca yılda umutla ve iyimserlikle çalıştım.
Ancak son beş senede,
umudum ve iyimserliğim sınanıyor.
Amerika Birleşik Devletleri hükûmetinin
güney sınırımıza gelerek sığınma talebinde bulunan
ailelere olan tutumu beni çok üzüyor.
Çocuklarına yalnızca
güvenlik ve emniyet sağlamak isteyen
El Salvador, Guatemala Honduraslı çaresiz veliler.
Onlar dünyanın en kötü şiddetinden kaçıyor.
Çeteler tarafından saldırıya,
tacize uğrayıp; gasp ve tehdit edildiler.
Ölümle yüz yüze geldiler
ve kendi polisleri suç ortağı, rüşvetçi ve etkisiz olduğu için
onlardan yardım isteyemediler.
Daha sonra, bizim sınırımıza gelme şansları olunca da
onları ıslah evi ve hapishaneye koyduk;
sanki sıradan ve gerçek suçlularmış gibi.
2014'te, ilk kez ıslah evindeki çocuklarla tanıştım
ve çok üzüldüm.
Ardından arabamda oturdum ve ağladım.
En kötü ıstıraplardan birini görüyordum
ve bu kendi ülkemde inandığım her şeyin;
hukuk üstünlüğünün
ve ailemin öğrettiklerinin tam zıttıydı.
Amerika Birleşik Devletleri'nin
son 5 yıldır
sığınak talep eden
göçmenleri idare etme yöntemi
yanlış, tamamen yanlış.
Bu gece, göçmenlik gözaltı cezasına çarptırılmış çocukların
travmalarını anlatacağım.
Ve bu travmanın sebebi biziz.
Biz, Amerika'da
- aslında bu gece burada olanlarımız -
göç konusunda mutlaka aynı fikirde olmayacağız.
Ülkemize gelmek isteyenlerle nasıl başa çıkacağımız
konusunda farklı fikirlerde olacağız.
Açıkçası, Cumhuriyetçi veya Demokrat,
tutucu veya liberal olup olmamanız önemli değil.
Güvenli sınırlar istiyorum.
Kötü oyuncuları uzak tutmak da istiyorum.
Milli güvenlik istiyorum.
Tabii ki sizin de bu konuda fikirleriniz var.
Ancak düşünüyorum da
Amerika'nın zarar vermemesi gerektiği konusunda hemfikir olabiliriz.
Hükûmet, devlet çocuklara zarar vermemeli.
Kimin çocuğu olduğuna bakmaksızın
onları korumalı,
sizin çocuklarınız, benim torunlarım
ve sığınacak yer arayan ailelerin çocukları.
Size dünyadaki en kötü şiddete tanık olmuş
ve şu an ıslah evinde olan çocuklar hakkında
birbiri ardına birçok öykü anlatabilirim.
Ama son beş yıldır
iki küçük çocuk benimle kaldı.
Birinin ismi Danny.
Danny ile 2014'te Karnes City Teksas'da
bir ıslah evinde tanıştığımda 7,5 yaşındaydı.
Orada annesi ve abisiyle kalıyordu
ve Honduras'tan kaçmışlardı.
Danny hemen sevilen çocuklardan biri.
Eğlenceli, masum,
cana yakın ve çok etkileyici.
Benim için resimler çiziyor
ve çizdiği resimlerden biri de Revos Lecos idi.
Revos Lecos: bu onun geldiği şehirde çetelere verilen isimdi.
Ona dedim ki;
"Danny, onları kötü adam yapan şey ne?"
Danny bana şaşkınlıkla baktı.
Aslında, şöyle bir bakıştı:
"Cahil misin yoksa sadece aptal mı?"
(Kahkahalar)
Eğildi ve fısıldadı:
"Görmüyor musun?
Onlar sigara içiyorlar."
(Kahkahalar)
"Ve bira içiyorlar."
Danny içkiyle sigaranın kötülüğünü öğrenmişti,
sonra dedi ki; "Ve onlar silah taşıyor."
Resimlerden birinde
Revos Locos'un çöp adam çete üyeleri
kuşlara ve insanlara ateş ediyorlardı.
Danny bana,
Revos Locos çete üyelerinin amcasını öldürdüğü günü
ve sadece amcasının
kurşunlarla tanınmaz hale gelmiş ölü bedenini görmek için
kendi evinden onunkine nasıl koştuğunu anlattı.
Ve amcasının dişlerini kafasının arkasında gördüğünü de anlattı.
O zaman sadece altı yaşındaydı.
Bundan bir süre sonra,
Revos Locos üyelerinden biri, Danny'i şiddetle dövmüş
ve ailesi o zaman demiş ki,
"Buradan gitmeliyiz yoksa bizi öldürecekler."
Ve yola çıkmışlar.
Fakat Danny'nin babası,
koltuk değneği kullanan bir engelliymiş ve sarp araziyi aşamamış.
Ve eşine demiş ki:
"Bensiz gidin.
Oğullarımızı al.
Oğullarımızı kurtar."
Ve çocuklar anneleriyle yola çıkmış.
Danny arkasına bakıp babasına veda ettiğini
ve uzaklaşana dek ona baktığını söyledi.
Islah evindeyken babasından haber alamadı.
Ve büyük olasılıkla da çete,
kaçmaya çalıştığı için babasını öldürmüştü.
Ben Danny'i unutamıyorum.
Diğer çocuğun ismi Fernando'ydu.
Fernando da aynı ıslah evinde kalıyordu,
neredeyse Danny ile aynı yaşlardaydı.
Fernando bana annesiyle ıslah evinde geçirdikleri
24 saatlik izolasyonu anlattı,
sebebi ise annesinin
ıslah evinde
diğer annelerle açlık grevi başlatmasıydı;
ve kendisi ile oğlunu tehdit eden ve küfreden
gardiyanların baskısına dayanamıyordu.
Ben Fernando'yla küçük ofiste konuşurken,
annesi haykırıverdi
ve dedi ki,
"Sizi duyuyorlar ve dinliyorlar!"
Ve emeklemeye başlayarak
masaların altına baktı, sandalyelerin altını yokladı.
Elektrik prizlerine,
odanın köşelerine, yere,
tavanın köşelerine,
lambaya, hava deliğine baktı;
gizli mikrofon ve kamera arıyordu.
Fernando, annesinin paranoyak durumunu izlerken
ben de onu izledim.
Gözlerine baktım ve mutlak dehşeti gördüm.
Her şeye rağmen
annesi onu korumayacaksa kim koruyacaktı?
Sadece ikisi vardı.
Birbirlerinden başka kimseleri yoktu
Size hikâye üstüne hikâye anlatabilirim
fakat Fernando'yu unutmadım.
Ve o tarz bir travma, stres ve güçlüğün
bir çocuğa ne yaptığını biliyorum.
Şimdi bir dakikalığına klinik hale bürünüp
olduğum profesör olacağım.
Uzun ve yoğun
stres, travma,
zorluk, aksilik
ve ağır şartlarda
gelişen beyin zarar görür;
açık ve net.
Bağlantıları ve mimarisi
hasar görür.
Çocuğun doğal stres tepki sistemi etkilenir.
Koruyucu etkenleri güçsüzleşir.
Bilişsel, düşünsel yetenekler,
muhakeme, güven,
otokontrol ve sosyal etkileşimle ilgilenen
beyin kısımları güçsüzleşir;
bu bazen kalıcıdır.
Bu, çocukların geleceğini kötü etkiler.
Stres altındayken
çocukların bağışıklık sisteminin de baskılandığını
ve enfeksiyon riskine açık hale geldiğini de biliyoruz.
Diyabet, astım, kalp damar hastalığı gibi
kronik hastalıklar,
çocukların yakasını yetişkinlikte de bırakmayacak
ve muhtemelen ömürlerini de kısaltacak.
Ruh sağlığı sorunları, vücudun çöküşüyle bağlantılıdır.
Islah evinde,
tekrar eden ve rahatsız edici rüyalar gören, korkuyla uyanan,
depresyon ve anksiyeteye,
amneziye, uyurgezerliğe,
umutsuzluğa, intihara meyilliliğe,
travma sonrası stres bozukluklarına sahip
çocuklar gördüm.
Ve davranışlarında gerilime yaşanıyor;
tıpkı yıllardır kendini tutabilen
ama tekrar altını ıslatmaya başlayan 11 yaşındaki çocuk gibi
ve baskıya teslim olup annesinin onu emzirmesini isteyen 8 yaşındaki kız gibi.
İşte ıslah evi çocuklara bunu yapıyor.
Şunu sorabilirsiniz:
"Ne yapabiliriz?
Hükûmetimiz ne yapmalı?"
Ben sadece ruh sağlığı uzmanıyım,
yani tek bildiğim çocuk sağlığı ve gelişimi.
Ancak bazı fikirlerim var.
Öncelikle bazı yöntemleri değiştirmeliyiz.
Korku ve düşmanlığı,
güvenlik ve şefkatle değiştirmeliyiz.
Hapishane duvarlarını ve tel örgüleri yıkmalı,
kafesleri ortadan kaldırmalıyız.
Hapishaneler veya cezaevleri yerine,
düzgün iltica işlem merkezleri geliştirmeliyiz;
mesela çocuk ve ailelerin yaşayabileceği kampüs benzeri alanlar yapılabilir.
Eski otelleri ve kışlaları alıp
çocukların ve ailelerin bir arada yaşayabilecekleri,
çocukların rahatça koşabilecekleri
güvenli alanlar yaratabiliriz.
Bu merkezlerde;
pediatristler, aile doktorları,
diş hekimleri ve hemşireler
çocukları tarayıp, muayene edip
iyileştirip, bağışıklık kazandırıp
sonraki tıbbi hizmetlerinde kullanacakları bir tıbbi kimlik oluşturabilirler.
Sosyal hizmet uzmanları, ihtiyacı olanlara
ruh sağlığı değerlendirmesi ve tedavi sağlayabilir.
Sosyal hizmet uzmanları nereye giderse gitsinler
ailelerin ihtiyacı olan servislerle iletişimini sağlayabilir.
Ve öğretmenler çocukları eğitip onları test ederek
seviyelerini kaydedecekler ki
bir sonraki okullarındaki öğretmenler
o çocukların eğitimine devam edebilsin.
Bu merkezlerde yapılabilecek daha çok şey var,
çok daha fazlası var.
Ve muhtemelen düşünüyorsunuz,
bunlar boş vaatler,
sizi suçlayamam.
Size şunu söylemeliyim ki
tüm dünyada tıpkı bizim ıslah evleri gibi ailelerin yaşadığı göçmen kampları var
ve bazıları bunu doğru bir şekilde yapmakta,
bizden çok daha iyi yapıyorlar.
Birleşmiş Milletler, çocukların sağlık ve gelişimini koruyan
ve kampları anlatan raporlar yayınladı.
Çocuklar ve ebeveynler aile olarak yaşıyor
ve aileler aynı bölgede barınıyorlar.
Ailelere para kazanmaları için çalışma izni,
yerel marketlerden alışveriş yapabilmeleri için
yiyecek kuponları verilmektedir.
Anneler çocuklar için sağlıklı yemekler pişirmek için toplanıyorlar
ve çocuklar da her gün okula gidip ders alıyorlar.
Okuldan sonra eve gidiyor, bisiklet sürüyor,
arkadaşlarıyla vakit geçirip ödev yapıyor ve dünyayı keşfediyorlar.
Bunların hepsi de çocuk gelişiminde temel şeyler.
Düzeltebiliriz, düzeltmek için yeterli kaynağımız var.
Tek ihtiyacımız olan şey
Amerikalıların çocuklara
insanca davranma konusundaki iradesi ve ısrarı.
Danny ve Fernando'yu unutamıyorum.
Bugün nerede olduklarını merak ediyorum,
sağlıklı, mutlu olmaları için dua ediyorum.
Onlar tanıştığım pek çok çocuktan
ve ıslah evlerinde bulunan binlercesinden sadece ikisi.
Çocuklara olanlardan dolayı
üzgün olabilirim
ancak onlardan ilham aldım.
Ağlayabilirim, daha önce yaptığım gibi
ama onların gücüne hayranım.
Umudumu ve iyimserliğimi canlı tutuyorlar.
Göçmenlik konusunda ters düşsek de
çocuklara ciddiyetle ve saygıyla yaklaşmalıyız
Onlar için doğru olanı yapmalıyız.
Eğer yaparsak
ABD'de kalan çocukları
üretken, toplummuza bağlı üyeler olmaya hazırlayabiliriz.
Ve isteyerek veya istemeyerek ülkelerine dönenler,
ülkelerinde öğretmen, tüccar, lider olmaya
hazır olacaklar.
Ve umuyorum ki tüm o çocuk ve aileler,
tüm dünyaya ülkemizin iyiliği ve değerlerimiz konusunda
şahitlik edecek.
Ama düzeltmeliyiz.
Peki, göçmenlik hakkında hemfikir olmayabiliriz
ama umarım ki bir şeyde anlaşabiliriz:
hiçbirimiz tarihimizdeki bu zamanlara bakıp
çocuklar üzerinde ömür boyu sürecek travmalar yaratılırken
bir şey yapmadığımızı görmek istemeyiz.
Bu, tüm zamanların en büyük trajedisi olurdu.
Teşekkür ederim.
(Alkışlar)