Albert Camus şiddet etrafında yetişti.
Anavatanı Cezayir, yerli Cezayirliler ve sömürgeci Fransız Avrupalılar
arasındaki çatışmanın içine batmış durumdaydı.
Babasını Birinci Dünya Savaşı'nda kaybetti
ve ikincisinde savaşmak için yetersiz görüldü.
Fransa'da veremle savaşırken ve savaşın tahribatıyla yüzleşirken
direniş gazetecisi olarak, Camus çaresizliğe kapıldı.
Sonu gelmeyen tüm bu katliam ve acıya hiçbir anlam veremiyordu.
Dünya anlamsız mı
kişisel yaşamlarımızın hâlâ bir değeri var mı diye sordu.
Camus'un çoğu çağdaşı varoloşçuluk denen
yeni bir felsefe altında benzer soruları araştırıyordu.
Varoloşçular insanların boş levhalar gibi doğduğuna, bu kaotik dünyada
her birinin hayatlarının anlamını yaratmasından
sorumlu olduğuna inanıyorlardı.
Ancak Camus bu düşünce ekolünü reddetti.
Tüm insanların onları ortak amaçlara bağlayan
ortak insan doğasıyla doğduğunu ileri sürdü.
Bu amaçlardan biri dünyanın nedensiz acımasızlığına rağmen anlam aramaktı.
Camus insanlığın anlam arzusu ve evrenin suskun kayıtsızlığını
uyuşmayan iki yapboz parçası olarak gördü
ve bunları birleştirmeye çalışmayı esasen absürt olarak nitelendirdi.
Bu gerilim, yaşamın doğası gereği anlamsız olduğunu ileri süren
Camus'un Absürt Felsefesi'nin özü hâline geldi.
Anlamsız nasıl yaşanırı araştırmak
Camus'un ilk çalışmasının ardındaki ana konu oldu.
Buna absürt döngüsü adını verdi.
Bu döngünün ve Camus'un yayınlanan ilk romanının yıldızı
oldukça iç karartıcı bir cevap sunuyor.
“Yabancı” hiçbir şeye çokça anlam yüklemeyen
duygusal olarak kopuk bir genç adam olan Meursault'u takip eder.
Annesinin cenazesinde ağlamaz,
komşunun bir kadını aşağılamak için tasarladığı planı destekler,
hatta şiddet suçu işler fakat Meaursault vicdan azabı duymaz.
Onun için dünya manasız ve ahlaki yargıların, içinde yeri yok.
Bu tavır Meursault ve içinde yaşadığı
düzenli toplumun arasında husumet yarattı.
Bu, romanın şiddetli doruğuna kadar yavaşca toplumdan ayrışmasını arttırdı.
Kabul görmeyen baş karakterinin aksine, Camus dürüst felsefesinden ötürü övüldü.
“Yabancı” hızla üne kavuştu ve Camus absürtlüğün içinde
yaşamın değerini araştıran çalışmalar üretmeye devam etti.
Bunların çoğu aynı felsefi soruya geri dönüyordu:
Gerçekten yaşam anlamsız mı,
intihar etmek mantıklı olan tek cevap mı?
Camus'un cevabı çok net “hayır”dı.
Adaletsiz olan dünyamız için hiçbir açıklama olmayabilir
ancak her şeye rağmen yaşamayı seçmek gerçek özgürlüğümüzün
en derin ifadesiydi.
Camus bunu, Yunan efsanesi olan Sisyphus'a odaklanan
en ünlü yazılarından birinde açıklıyor.
Sisyphus tanrılara ihanet eden bir kraldı
ve bir kayayı bitmeksizin yokuş yukarı itmeye mahkûm edildi.
Bu cezalandırmanın acımasızlığı kendine özgü anlamsızlığında yatıyor.
Ancak Camus tüm insanlığın aynı durumda olduğunu öne sürer
ve ancak yaşamlarımızın anlamsızlığını kabul ettiğimizde
absürtle başımız dik yüzleşebiliriz.
Camus'un dediği gibi, kral bitmek bilmeyen görevine bir kez daha başlamayı seçtiğinde
“Herhangi biri Sisyphus'u mutlu olarak kurgulamalıdır.”
Camus'un çağdaşları anlamsızlığı kabul ediyor gibi değillerdi.
Birçok varoloşçu, insanları faaliyetten ve anlamdan mahrum ettiğine
inandıkları sistemleri yıkmak için şiddetli ihtilali savundu.
Camus ikinci çalışmasıyla cevap verdi: İsyan döngüsü.
“Başkaldıran İnsan”da başkaldırıyı yaratıcı bir eylem olarak inceledi,
yıkıcı olmaktan ziyade.
Camus güç dengelerini tersine çevirmenin
sonu gelmeyen şiddet döngüsüne yol açacağına inandı.
Bundan ziyade, gereksiz kan dökülmesinden kaçınmanın yolu
ortak insani doğamızın toplumsal anlayışının yerleşmesidir.
İronik olarak, çağdaşı olan birçok yazar ve felsefeciden ayrı düşmesini
tetikleyen şey görece bu barışçıl fikirlerin döngüsüydü.
Uyuşmazlığa rağmen,
Camus en uzun ve kişisel romanı üzerinde çalışmaya başladı:
“İlk Adam” olarak isimlendirilen otobiyografik bir çalışma.
Romanın ümit verici yeni bir doğrultudaki ilk parça olması amaçlanmıştı:
Sevginin döngüsü.
Ancak 1960'da, Camus ansızın ancak anlamsız ve absürt olarak
nitelendirilebilecek bir araba kazasında hayatını kaybetti.
Dünya onun sevgi döngüsünü görmemiş olsa bile,
isyan ve absürtlük döngüleri okuyucularda yankılanmaya günümüzde devam ediyor.
Onun absürtlük kavramı dünya edebiyatının,
20. yüzyıl felsefesinin ve hatta popüler kültürün bir parçası oldu.
Günümüzde, Camus belirsizlik anlarının güvenilir bir rehberi olmaya devam ediyor.
Fikirleri cüretkâr bir biçimde anlaşılmaz bir dünyayı ilhamla dolduruyor,
mağlubiyetten ziyade.