Sizleri dünyadaki 52. en özgür ülkeden selamlıyorum.
Bir Amerikalı olarak Freedom House tarafından yayınlanan yıllık sıralamada
ülkemin alt sıralara düşmesi beni sinirlendiriyor.
Ben göçmen bir ailenin çocuğuyum.
Ebeveynlerim savaş ve devrim sırasında Çin'de doğmuş,
Tayvan'a gitmiş ve daha sonrasında Amerika Birleşik Devletleri'ne gelmişler
ki bu, hayatım boyunca özgürlük mirasının gerçekten ne kadar hassas olduğunun
son derece farkında olduğum anlamına geliyor.
Bu nedenle zamanımı demokrasiyi öğreterek, tavsiye ederek ve uygulayarak geçiriyorum.
Yalan söylemiyorum.
Günümüzde tüm dünyada
insanlar demokrasinin korunabileceğinden şüphe ediyorlar.
Diktatörler ve demagoglar cesaretlendirilmiş hatta ukala görünüyor.
Özgür dünya lidersiz hissettiriyor.
Yine de umutluyum.
İyimser olmayı kastetmiyorum.
İyimserlik izleyiciler için.
Umut eylemliliği gerektiriyor.
Benim sonuca bir etkim olduğunu söylüyor.
Demokratik umut inancı gerektiriyor.
Bir diktatöre veya karizmatik bir kurtarıcıyı değil
birbirimize olan inancı gerektiriyor ve bizi şu soruyu sormaya zorluyor:
"Böyle bir inanca nasıl layık olabiliriz?"
Ahlaki bir uyanış anında olduğumuza inanıyorum.
Eski mutlakların çöktüğü zaman gelen türden bir uyanış.
Bu uyanışın temelinde "sivil din" dediğim şey var.
Bugün sivil dinin ne olduğu, nasıl uyguladığımız
ve neden şimdi her şeyden önemli olduğu hakkında konuşmak istiyorum.
Ne olduğuyla başlayayım.
Sivil dini, kendi kendini yöneten bir toplumun üyelerinin
vatandaşlar gibi yaşamayı seçtiği
ortak uygulamaların ve inançların bir sistemi olarak tanımlıyorum.
Şimdi burada "vatandaş" dediğimde pasaportları veya evrakları kastetmiyorum.
Bütünün bir parçası olmaktan, topluma katkıda bulunmaktan
daha derin, daha kapsamlı, ahlaki bir kavramdan bahsediyorum.
Sivil dinden bir din olarak bahsetmek doğru değil.
Bunun nedeni demokrasinin
var olan en inanç dolu insan faaliyetlerinden biri olmasıdır.
Demokrasi sadece yeteri kadarımız demokrasinin işlediğine inandığında olur.
Hem bir kumar hem de bir mucize.
Meşruluğu anayasal kuralların dış çerçevesinden değil
sivil ruhun iç temellerinden geliyor.
Sivil din her din gibi
kutsal bir öğretiyi, kutsal eylemleri ve kutsal kuralları içeriyor.
Benim öğretim "yasaların eşit korunumu" ve "biz insanlar" gibi kelimeler içeriyor.
Benim kutsal eylemlerim yürürlükten kaldırmayı,
kadınların oy hakkını aramasını, insan hakları hareketini,
Normandiya Çıkarması'nı, Berlin Duvarı'nın yıkımını içeriyor.
Ayrıca hemen şimdi bahsedeceğim yeni sivil bir kuralım var.
Dünyanın neresinden olursanız olun
kendi öğretinizi, eyleminizi ve kuralınızı bulabilirsiniz veya oluşturabilirsiniz.
Sivil dinin uygulaması bir ülkeye tapınmak
veya iktidar partiye itaat etmekle alakalı değildir.
Birbirimize ve ortak inançlarımıza bağlı olmakla alakalıdır.
Sivil dinin kutsallığı ilahilik veya doğaüstü ile alakalı değildir.
Farklı bir grup insanın benzerliğimiz, bir olmamız hakkında konuşmasıdır.
Belki de şimdi sizi bir tarikata satmaya çalıştığımdan endişelenmeye başlıyorsunuz.
Rahatlayın, öyle bir şey yapmıyorum.
Sizi satmama gerek yok.
Bir insan olarak bir çeşit dini deneyim için
her zaman bir tarikat için pazardasınız.
Yüce amaçla bizi birleştiren inançları kutsallaştırmak için
kozmolojik açıklamalar aramaya mahkumuz.
İnsanlar dini yaratır çünkü insanlar gruplar oluştururlar.
Tek seçeneğimiz temelli olarak gruplaşmayı aktifleştirmek.
Eğer dindar bir insansanız bunu bilirsiniz.
Dindar değilseniz
artık dini törenlere katılmıyorsanız veya hiç gitmemişseniz
o hâlde belki de dininizin yoga olduğunu söyleyebilirsiniz
ya da Premier Lig'in,
örgü örmenin, kodlamanın ya da TED Konuşmalarının.
Fakat bir Tanrıya veya Tanrıların yokluğuna inansanız da
sivil din sizin inançlarınızdan vazgeçmenizi gerektirmiyor.
Sadece bir vatandaş olarak ortaya çıkmanızı gerektiriyor.
Bu ise beni ikinci konuya getiriyor:
Sivil dini nasıl verimli bir şekilde uygulayabiliriz?
O hâlde şimdi size yeni sivil kurallardan bahsedeyim.
"Sivil Cumartesi" deniyor ve bir inanç toplantısı oluyor.
Beraber şarkı söylüyoruz.
Yanımızdaki yabancılarla ortak bir problemi tartışıyoruz.
Şiir ve kutsal kitabı dinliyoruz.
Bu metinleri günümüzün anlaşmazlıklarına ve ahlaki tercihlere bağlayan bir vaaz var
ancak şarkı, kutsal kitap ve vaaz kiliseden, sinagogdan veya camiden değil.
Onlar sivil.
Ortak sivil ilkelerimizden
ve bu ilkeleri benimsemenin ve karşı çıkmanın bir ortak tarihinden oluşmuş.
Daha sonrasında toplantılar düzenlemek, seçmenleri kaydetmek,
yeni kulüplere katılmak ve yeni arkadaşlar edinmek için organize oluyoruz.
İş arkadaşlarım ve ben 2016 yılında Seattle'da
Sivil Cumartesileri düzenlemeye başladık.
O zamandan beri kıta boyunca yayıldı.
Bazen yüzlercesi katılıyor. Bazense düzinelercesi.
Kütüphanelerde, halkevlerinde, ortak çalışma alanlarında,
festival çadırlarının altında ve büyük salonlarda oluyor.
Bu sosyal teknolojide ileri teknolojiye dair hiçbir şey yok.
Temelde yüz yüze arkadaşlığa özlem duyan insana hitap ediyor.
Genci ve yaşlıyı, solcuyu ve sağcıyı,
yoksulu ve zengini, dindarı ve inanmayanı,
bütün ırkları çekiyor.
Sivil Cumartesi'ye geldiğinizde ve "Kime karşı sorumlusunuz?"
veya "Toplumunuz için nelerden vazgeçmeye ya da neleri riske atmaya hazırsınız?"
gibi soruları tartışmaya davetlisiniz.
Bu olduğunda bir şeyler değişir.
Değişirsiniz.
Kendi hikâyenizi anlatmaya başlarsınız.
Birbirimizi gerçekten anlamaya başlarız.
Evsizlik, silahlı şiddet, soylulaştırma,
berbat trafik, yeni gelenlere karşı olan güvensizlik, yanlış haberler --
tüm bunlar başka birinin problemi değil.
Bunlar kendi alışkanlıklarınızın ve ihmallerinizin birikimi.
Toplum sizin davranışlarınızla şekillenir.
Asla bizden vatandaşlığımızın içeriğini yansıtmamız istenmez.
Çoğumuz asla daha fazlasını yapmak veya daha fazlası olmak için davet edilmemiştir
ve çoğumuz bu daveti ne kadar istediğinin farkında değil.
Kendi başlarına kendi kasabalarında Sivil Cumartesi'yi yönetmek için
dünyanın her yerinden insanları eğitmeye başlamak için
sivil bir seminer düzenlediğimizden beri farkındalar.
Tennessee, Athens topluluğunda
Whitney Kimball Coe adındaki girişken bir lider
onunkini genç bir koro ve birçok küçük bayrakla birlikte
bir sanat ve çerçeve dükkanında düzenliyor.
Berto Aguayo isminde genç bir aktivist
Sivil Cumartesi'yi Chicago'nun Back of the Yards mahallesinde
bir sokak köşesinde düzenledi.
Berto bir zamanlar çetelere karışmıştı.
Şimdi ise barışı sağlıyor ve siyasi kampanyalar düzenliyor.
Honolulu'da eski bir profesyonel basketbol oyuncusundan
fotoğrafçıya ve çevreciye dönüşen Rafael Bergstrom
kendininkini "Siviller seksidir" pankartı altında yürüttü.
Seksiler.
(Gülüşmeler)
Bazen ilahiyat öğrencileri bile bana şöyle soruyor:
"Dini dil kullanmak tehlikeli değil mi?
Bu, siyasetimizi çok daha dogmatik ve aşırı ahlakçı yapmaz mı?"
Ancak bu görüş bütün dinlerin yobaz olduğunu varsayıyor.
Değil.
Din ayrıca ahlaki muhakeme yeteneğidir,
şüphenin bir kabulü,
kendini soyutlamak ve diğerlerine faydalı olmak için bir bağlılık,
dünyayı onarmak için bir mücadele.
Bu bağlamda siyaset biraz daha din gibi olmalı,
daha az değil.
O hâlde bugünkü ikinci konumuza geçelim:
Neden sivil din şimdi önemli?
İki neden sunmak istiyorum.
Birincisi aşırı bireyselcilik kültürüne karşı çıkmak için.
Her ekran ve modern piyasanın yüzeyinden aldığımız her mesaj
her birimizin tek başına olduğudur.
Özgür bir birey,
kendi markalarını yönetmeye özgür,
köprü altlarında yaşamaya özgür,
ek iş yapmaya özgür,
sigortası olmadan yalnız ölmeye özgür bir birey.
Piyasa liberalizmi bize kimseye borçlu olmayan efendiler olduğumuzu söylüyor
ama daha sonrasında bizi statü endişesi ve tüketimciliğin
berbat izolasyonu içine tutsak ediyor.
(Seyirci) Evet!
Milyonlarcamız şimdi üçkağıdın içinde.
Şimdi fark ediyoruz ki
herkes için özgürlük kavramı hiç de herkes için aynı özgürlük değil.
(Alkış)
Bizi gerçekten özgür yapan şey
başkalarına karşılıklı yardım ve minnetle bağlı olmak,
semt ve kasabalarımızda elimizden geldiğince sorunları halletmektir,
sanki kaderlerimiz bağlıymış gibi --
çünkü öyleler --
birbirimizden ayrılamazmışız gibi.
Çünkü nihayetinde ayrılamayız.
Kendimizi bu şekilde bağlamak aslında bizi özgürleştiriyor.
Haysiyette eşit olduğumuzu gösteriyor.
Hakların sorumluluklarla birlikte geldiğini bize hatırlatıyor.
Düzgünce anlaşılmış hakların aslında sorumluluklar olduğunu bize hatırlatıyor.
Sivil dinin neden şimdi önemli olduğunun ikinci nedeni ise
bizim ve onların en sağlıklı olası hikâyesini sunmasıdır.
Günümüzde kimlik politikaları hakkında yeni bir şeymiş gibi konuşuyoruz
ama yeni değil.
Bütün politikalar kimlik politikalarıdır,
kimin gerçekten ait olduğunu tanımlamanın bitmek bilmeyen bir mücadelesi.
Bazılarını ebediyen yabancı olarak işaretleyen
kan ve toprağın tehlikeli efsaneleri yerine
sivil din herkese sadece katkının, katılımın, dahil olmanın
evrensel öğretilerine dayanan bir aidiyet yolu sunuyor.
Sivil dinde "bizler" faydalı olmaya, gönüllü olmaya, oy vermeye, dinlemeye,
öğrenmeye, empati kurmaya, daha iyi tartışmaya,
gücü toplamaktansa yaymaya istekli olanlar.
"Onlar" ise isteksiz olanlar.
Onları sert bir şekilde yargılamak mümkün
ama gerekli değil.
Çünkü her an onlardan biri
sadece bir vatandaş gibi yaşamayı seçerek bizden biri olabilir.
O hâlde onları karşılayalım.
Witney, Berto ve Rafael yetenekli karşılayıcılar.
Her birinin yer yer demokrasiyi başkalarının da ilişkilendirilebilir
bulması için bulduğu ayırt edici özelliği var.
Argoları Apalaşlı, Güneyli ya da Hawaili olabilir.
Mesajları aynı:
sivil sevgi, sivil ruh, sivil sorumluluk.
Şimdi tüm bu sivil din şeyinin sadece benim gibi
istekli ikinci kuşak Amerikalılar için olduğunu düşünebilirsiniz.
Ama aslında herhangi bir yerdeki
özgürlük içinde kendimizi yönetmek için gerekli olan
güven, sevgi ve ortak eylem bağlarını uyandırmak isteyen herkes için.
Belki Sivil Cumartesiler size göre değildir.
Sorun değil.
Kalbinizin sivil alışkanlıklarını teşvik etmek için kendi yollarınızı bulun.
Sevgili sivil toplulukların birçok biçimi şimdi, bu bilinçlenme çağında gelişiyor.
Kadın eşitliği için yaratıcı hikâye anlatıcılığı törenleri kullanan
Community Organizing Japan gibi topluluklar.
İzlanda'da genç insanların toplumlarının tarih ve sivil geleneklerini öğretmek için
yaşça büyük bir kimse tarafından öncülük edildiği
kiliseye kabul törenine benzeyen
ergenliğe geçiş töreni ile sonuçlanan sivil onaylama.
Amerika Birleşik Devletleri'nde Franklin'in otobiyografisinde derlediği
adalet, minnettarlık ve bağışlama gibi erdemleri yansıtmak ve tartışmak için
arkadaşların ayda bir toplandığı Ben Franklin Circles.
Sivil dinin çağımızın köklü adaletsizliklerini düzeltmede
yeterli olmadığını biliyorum.
Bunun için güce ihtiyacımız var.
Ama karaktersiz güç hastalıktan daha kötü bir tedavi.
Sivil dinin kendisinin yozlaşmış kurumları düzeltemeyeceğini biliyorum.
Ama yeni kurallar olmadan kurumsal reformlar uzun sürmeyecektir.
Kültür yasanın yukarı akıntısıdır.
Ruh siyasetin yukarı akıntısıdır.
Hissiyat ülkenin yukarı akıntısıdır.
Sadece aşağı akıntıyı temizlersek siyasetimizi temizleyemeyiz.
Kaynağa inmeliyiz.
Kaynak ise değerlerimizdir
ve değer konusuna gelecek olursak tavsiyem basit: biraz değerleriniz olsun.
(Gülüşmeler)
(Alkış)
Bu değerlerin toplum yanlısı olduğundan emin olun.
Onları uygulayın ve bunu başkalarının eşliğinde
hepinizi geri getirecek inançlı, başarılı ve keyifli bir yapıyla yapın.
Demokrasiye ve hâlâ mümkün olduğuna inananlarımız
bunu kanıtlama yüküne sahipler.
Ama hatırlayın, tamamen insan olarak görüldüğünüz,
sizi etkileyen şeylerde söz sahibi olduğunuz,
saygı duyulmak için bir yere mensup olmak zorunda olmadığınız
bir toplulukta olmak hiç de yük değil.
Buna lütuf deniyor ve inanan herkes için mevcut.
Teşekkür ederim.
(Alkış)