[Bu konuşma ardıl İngilizce çevirisiyle İspanyolca olarak yapıldı]
(Rayma Suprani: İspanyolca konuşuyor)
Cloe Shasha: Ben küçük bir çocukken
evimin tüm duvarlarına çizerdim.
(RS: İspanyolca konuşuyor)
CS: Ta ki bir gün annem sinirlenip bana,
"Sadece bir duvara çizebilirsin.
Diğerlerine çizme" diyene kadar.
(Kahkaha)
(İspanyolca konuşuyor)
Bu deneyimlediğim ilk totaliter sansür eylemiydi.
(Kahkaha)
(İspanyolca konuşuyor)
Fakat özgürlüğün kısıtlanması yaratıcılığı teşvik eder ve güçlendirir.
(İspanyolca konuşuyor)
Çocukluğumun üzerinden uzun yıllar geçti
ancak okul derslerim boyunca,
dikkatimi profesörlerime vermek yerine
kendimi defterlerimin kenarlarına çizerken buluyordum.
İletişim ve yazma becerilerimi geliştirmek adına
üniversitede gazetecilik okudum
ama hayatta kendimi bağlı hissettiğim tek şey
çizmekti.
(İspanyolca konuşuyor)
Ben şimdilerde bir diktatörlük olan
Venezuela adında bir ülkede, bir demokraside doğdum.
(İspanyolca konuşuyor)
19 yıl boyunca
Venezuela'nın en büyük gazatelerinden biri olan
"El Universal"ın günlük karikatüristiydim.
Siyasi ve kültürel güncel olayları çizime dönüştürmekten gerçekten keyif aldım.
(İspanyolca konuşuyor)
2014 yılında,
Venezuela'daki sağlık sistemi ile ilgili çizdiğim bir karikatür yüzünden
gazetedeki işimden kovuldum.
Düz bir kalp mönitörü çizgisi çizdim.
Ancak bu çizgiyi, kasıtlı olarak
Venezuela'nın eski başkanı, Hugo Chavez'in
imzasına benzeterek çizdim.
(Kahkaha)
(İspanyolca konuşuyor)
Bütün bunlar, gazete bilinmeyen bir şirket tarafından
satın alındıktan sonra oldu
ve bazılarımız
bu anlaşmanın arkasında Venezuela hükûmetinin olduğundan şüphelendik.
(İspanyolca konuşuyor)
Bir karikatürist olarak çalışmam, diktatörlük için giderek
daha fazla baş belası oldu.
Onların herhangi bir ifade özgürlüğüne ya da özgür düşünmeye
hoşgörüsü yoktur.
(İspanyolca konuşuyor)
Kovulduktan sonra
kendi ülkemde güvensiz hissetmeye başladım.
İsimsiz çağrılar ve ölüm tehditleri aldım.
Ulusal televizyonda alenen dalga geçildim.
Sonunda Venezuela'dan ayrılmak zorunda kaldım
ve şimdi özgürce, kendi çalışmalarımın editörü olduğum
Miami, Florida'da yaşıyorum.
(İspanyolca konuşuyor)
Siyasi bir karikatür, bir ülkede özgürlüğün barometresidir.
Diktatörlerin karikatüristlerden nefret etmesinin
ve mizahı sosyal ve politik meselelerin aynası olarak içeren
her şeyi yok etmeye çalışmalarının sebebi budur.
(İspanyolca konuşuyor)
Bir karikatür, gizli bir gerçeği ortaya çıkaran fikirlerin ve çizimlerin
hassas bir dengesini içerir.
(İspanyolca konuşuyor)
İyi bir karikatür, uzun metrajlı bir filmin
tek bir karede tasvir edilmesidir.
(İspanyolca konuşuyor)
Bir karikatür, hikâyenin özünü hassasiyetiyle iletmeli.
Başarılı olduğunda
mesajı insanlarda "bir doz şüphecilik aşılama"
etkisi yaratabilir.
(İspanyolca konuşuyor)
Karikatürler gözlem ve analizden çıkarılır.
Klasik, modern ve paleolitik masalların yanı sıra
mitolojinin esinlerinden ilham alırlar.
(Kahkaha)
Modern bir imparatorun yeni kıyafetler giydiği söylendiğinde
karikatürler imparatorun hâlâ çıplak olabileceğini ortaya koyar.
(İspanyolca konuşuyor)
Kariyerimin bir noktasında
domuzlar çizdim ve onları barışçıl öğrenci gösterilerini durdurmaktan sorumlu
politikacılar ve ulusal muhafızlarla mukayese ettim.
Bir gün ofisime döndüğümde
masamda bir mektup vardı.
(İspanyolca konuşuyor)
Mektup Venezuela Domuz Federasyonu'ndan geliyordu.
(Kahkaha)
(İspanyolca konuşuyor)
Mektupta,
"Lütfen domuz kadar harika bir hayvanı politikacılarla karşılaştırmayın" diyordu.
(Kahkaha)
"Domuzlar çok cana yakın ve asil,
harika bir maskot olabilirler,
iyi evcil hayvanlardır
ve etleriyle bize besin sağlarlar."
(İspanyolca konuşuyor)
Bence kesinlikle haklıydılar.
Daha fazla domuz çizmedim
ama politikacıları çizmeye devam ettim.
(Kahkaha)
(İspanyolca konuşuyor)
Bir karikatür birden fazla şeridi varmış gibi görünen
bir bilgi otoyolunda seyahat eder.
Ancak gerçekte, bu şeritlerin tümü
ya pozitif ya da öfke gibi ikili bir yanıta yol açar.
"Beğendim" veya "Beğenmedim."
İnternette
demokratik düşünceyi yöneten yanıt bunlardır.
(İspanyolca konuşuyor)
Bizler detaylı tartışmalar için alanları kaybettik
ve zamanımız yok.
Bu yüzden sadece onaylayarak veya küçümseyerek cevap veriyoruz
ve algoritmaların devralmasına izin veriyoruz.
(İspanyolca konuşuyor)
Ancak bir karikatür derin bir alandan, detaylı bir düşünceden doğar.
İyi bir karikatür oluşturmak, bir taslak ve sonra bir taslak daha,
tekrarlanan başarısızlıkları içerir
ve bir karikatürist, çalışmalarıyla bir çatışmadan ziyade
bir konuşmayı başlatmak için
kendi tabularını yıkmak zorunda.
(İspanyolca konuşuyor)
2013 yılında Başkan Chavez öldü
ve "El Universal"da günün karikatürü olarak
ne çizeceğimi düşünüyordum.
Şahsen vefat ettiği için mutluydum
çünkü gücünün sona ermesinin
ülkemizi özgürlüğe ve daha iyi zamanlara yaklaştıracağını düşünüyordum.
(İspanyolca konuşuyor)
Ancak Chavez'in ölümü için yas tutan birçok insan vardı.
Venezuela'da bölünmüş bir düşünce vardı.
Bazıları kutlama yapıyor,
diğerleri ise liderlerini kaybettiklerine ağlıyordu.
(İspanyolca konuşuyor)
Kendimi hapsedilmiş hissettim.
Bu tarihi anda ne çizeceğimi gerçekten bilmiyordum.
Mutluluğumun işime karışmasına izin vermemem ve olgun bir şekilde
insanların üzüntüsüne saygı duymam gerektiğini biliyordum.
Peki ne çizebilirdim?
(İspanyolca konuşuyor)
Taslaklar çizerek ve onları atarak uzun saatler harcadım.
Editörüm beni arayıp
"o günün gazetesi için her şeyin geciktiğini" söyledi
ve "benim ne zaman bitireceğimi" sordu.
Gecenin ortasında aklıma bir fikir geldi
ve sonra tarihsel bir anı gösteren
bir karikatür yayınladık.
(İspanyolca konuşuyor)
"Kırmızı renkli düşmüş bir şah satranç taşı."
(İspanyolca konuşuyor)
İyi bir karikatür çok fazla güce sahiptir.
Eylem ve reaksiyon üretebilir.
Bu yüzden bir karikatürist güçlerini sorumlu bir şekilde kullanmalı,
gerçeği göstermeli
ve sonuçlardan korkmadan çizebilmeli.
(İspanyolca konuşuyor)
Bir görüşe sahip olmanın bedeli var
ve bazı ülkelerde bu bedel ağır.
(İspanyolca konuşuyor)
Venezuela'da
barışçıl protesto gösterileri nedeniyle birçok genç öldürüldü.
Demir parmaklıklar ardında "politik mahkumlar"
olarak kalan kadın ve erkekler var.
Bu nedenle yıllar boyunca
hapsedilmiş kadınların yüzlerini çizdim
çünkü onların toplum tarafından unutulmasını istemiyorum.
(İspanyolca konuşuyor)
Bu yıl, bir grup avukatın Venezuela siyasi mahkumları için
pro bono çalışması yaptığı,
bir suç forumu olan
El Foro Penal adlı etkinlikte
genç bir kadın bana yaklaştı
ve "Hapse atıldım
ve sonra sen yüzümü ve hikâyemi çizdin.
Bu çizim sayesinde insanlar kim olduğumu biliyordu.
Karikatürün hapisteki günlerime katlanmama yardım etti.
Teşekkür ederim" dedi.
(İspanyolca konuşuyor)
Bu benim için çok önemli bir andı
çünkü ülkemin anılarıyla ve insanlarıyla
iş birliği yapmanın bir yolunu bulmuştum.
(İspanyolca konuşuyor)
Geçen yıl göçmenlikle ilgili çizimler yapmaya başladım.
Kendi dünyamı, korkularımı,
valizim, köklerimi
ve Venezuela'da geride bırakmak zorunda olduğum her şeyi çizdim.
ABD'de bir göçmen olarak karşıma çıkan
yeni fırsatlara olan sevincimi de çizdim.
(İspanyolca konuşuyor)
Sonrasında göçmenlik deneyimini
ve psikolojisini temsil eden bir dizi çizim üzerinde çalıştım.
(İspanyolca konuşuyor)
Göçmen olmak başka bir gezegene taşınmak gibidir.
İlk başta yeni dünyanla ilgili hiçbir şey anlamazsın.
Yeni hayatınıza uyum sağlamanız için
nasıl kullanıldığını öğrenmeniz gereken yabancı araçlar,
yeni kurallar ve yeni bir dil vardır.
(İspanyolca konuşuyor)
Bir göçmen olmak Ay'a inen bir astronot olmaya
en yakın şey.
(İspanyolca konuşuyor)
Zamanla, bu çizimler serisi
"Ben, Göçmen" adlı gezici bir sergi hâline geldi.
Sergi Miami, Houston, Madrid, Barcelona da dâhil olmak üzere
birçok şehre gitti
ve daha fazla yere ulaşacağını da umuyoruz.
(İspanyolca konuşuyor)
Sergi, diasporanın,
insanların toplandıkları ve "göçmenliğin getirdiği ortak acı deneyimlerini"
paylaştıkları bir buluşma alanı hâline geldi.
(İspanyolca konuşuyor)
Bu çizimlerle anlatmak istediğim,
bir göçmenin suçlu olmadığı.
Bir göçmen, hayatı parçalanmış bir insandır.
Muhtemelen insancıl olmayan koşullarla
ailesinden koparılmış bir insandır.
Daha iyi bir yaşam için ülkelerini terk etmek zorunda kalanlardır.
(İspanyolca konuşuyor)
Bir çizim bir yerin, bir evrenin, bir ülkenin
ya da bir toplumun birleşimi olabilir.
Aynı zamanda birinin zihninin işleyişini de temsil edebilir.
Benim için karikatür çizmek bir direniş şekli.
(İspanyolca konuşuyor)
Bir karikatür Rosetta taşı gibidir.
Eğer onu uzaya fırlatırsak
gelecekteki bir uzaylı geçmişte bir zamanlar
özgür düşüncesi olan
uygar bir dünyaya sahip olduğumuzu kesinlikle bilecektir.
(İspanyolca konuşuyor)
Annemin bana çizme özgürlüğünü verdiği bu tek duvar bana sonsuz gibi geliyor.
Bu yüzden de hâlâ çiziyorum.
Çok teşekkür ederim.
(Tezahürat ve alkışlar)