เมื่อใดก็ตามที่ผมไปเยี่ยมโรงเรียน และพูดกับนักเรียน
ผมถามพวกเขาด้วยคำถามเดิมเสมอว่า
ทำไมถึงใช้กูเกิล
ทำไมกูเกิลถึงเป็นอุปกรณ์ค้นหา ที่คุณเลือกใช้
น่าแปลกทีเดียว ที่ผมมักได้คำตอบ ซ้ำ ๆ กันสามคำตอบ
หนึ่ง "เพราะมันใช้การได้"
ซึ่งเป็นคำตอบที่เยี่ยม นั่นเป็นเหตุผลที่ฉันใช้กูเกิลเหมือนกัน
สอง ใครบางคนจะบอกว่า
"ฉันไม่รู้หรอกว่ามีทางเลือกอื่นไหนอีก"
มันไม่ได้เป็นคำตอบที่ดีไม่เท่ากับอันก่อน และฉันก็ตอบมันว่าปกติดี
"ลองกูเกิลคำว่า 'อุปกรณ์ค้นหา' ดูสิ
คุณอาจจะเจอตัวเลือกอื่นที่น่าสนใจ"
และสุดท้าย แต่ไม่ท้ายสุด สาม
นักเรียนสักคนจะยกมือขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และบอกว่า
"ถ้าใช้กูเกิล ผมจะได้ผลการค้นหา ที่ดีที่สุดและไม่ลำเอียงเสมอ"
ได้ผลการค้นหาที่ดีที่สุดและไม่ลำเอียง เป็นส่วนใหญ่ถึงเสมอๆ
ครับ ในฐานะที่เป็นคนของมวลมนุษยชาติ
แม้ว่าจะเป็นมนุษย์แห่งมวลมนุษยชาติดิจิตัล
มันก็ทำให้ผมขนลุกเกรียว
แม้ว่า ผมก็เช่นกัน ที่เชื่อมั่น ในความคิดเกี่ยวกับผลการค้นหาที่ไม่ลำเอียง
ว่าเป็นเสาหลักหนึ่งในเหตุผล ที่เรารักและชื่นชอบกูเกิล
ผมจะแสดงให้คุณเห็นว่าทำไม มันแทบจะเป็นไปไม่ได้ในทางปรัชญา
แต่ให้ผมขยายความไปมากกว่านี้สักนิด ในเรื่องของหลักการพื้นฐาน
เบื้องหลังแต่ละคำสั่งการค้นหา ที่บางทีเหมือนว่าเราจะลืมมันไป
ถ้าเมื่อใดก็ตาม ที่คุณใช้กูเกิล
โดยเริ่มจากการถามตัวเองว่า "ฉันกำลังหาข้อเท็จจริงโดด ๆ หรือเปล่า"
เมืองหลวงของฝรั่งเศสคืออะไร
อะไรเป็นองค์ประกอบหลักของโมเลกุลน้ำ
ยอดเลยครับ ใช้กูเกิลเลย
ไม่มีนักวิทยาศาสตร์กลุ่มไหน ที่จะพิสูจน์อะไรที่ใกล้เคียงกับการบอกว่า
อันที่จริงแล้ว คำตอบนั้นคือ ลอนดอน และ H30
คุณจะไม่เจอทฤษฎีสมคบคิดอันยิ่งใหญ่อะไร ท่ามกลางสิ่งเหล่านี้
เราเห็นพ้องต้องกัน ในระดับสากล
ว่าอะไรเป็นคำตอบ ของข้อเท็จจริงโดด ๆ เหล่านั้น
แต่ถ้าคุณทำให้คำถามซับซ้อนไปมากกว่านี้สักนิด และถามอะไรประมาณว่า
"ทำไมถึงมีความขัดแย้ง ระหว่างอิสราเอลและปาเลสไตน์"
คุณไม่ได้กำลังมองที่ข้อเท็จจริงเดี่ยว อีกแล้ว
คุณกำลังมองหาความรู้
ที่เป็นอะไรที่ซับซ้อนและอ่อนไหว
และเพื่อให้ได้ความรู้นั้น
คุณจะต้องนำข้อเท็จจริง 10 หรือ 20 หรือ 100 ข้อเท็จจริงมาพิจารณา
และอ้างถึงพวกมันและบอกว่า "เอาล่ะ ทั้งหมดนี้เป็นความจริง"
แต่อยู่ที่ว่าผมจะเป็นใคร
เด็กหรือแก่ ดำหรือขาว เป็นเกย์หรือเป็นชายแท้
ผมจะให้ค่ากับมันอย่างแตกต่าง
และผมจะบอกว่า "ใช่ นี่มันจริง
แต่อันนี้สำคัญมากกว่าอีกอันหนึ่ง ในความคิดของผม"
และนี่แหละ เป็นสิ่งที่ทำให้มันน่าสนใจ
เพราะว่านี่คือสิ่งที่ทำให้เราเป็นมนุษย์
นี่คือตอนที่เราเริ่มถกเถียง เพื่อสร้างสังคม
และเพื่อที่จะเดินหน้าไปทางไหนสักทาง เราต้องทำการกรองข้อเท็จจริงทั้งหมดที่มี
ผ่านเพื่อนฝูง เพื่อนบ้านพ่อแม่ เด็กๆ
เพื่อนร่วมงาน หนังสือพิมพ์ นิตยสาร
จนกระทั่งถึงก้นบึ้งของความรู้ที่แท้จริง
ซึ่งเป็นอะไรบางอย่าง ที่อุปกรณ์ค้นหาช่วยได้น้อยมาก
ฉะนั้น ผมให้ตัวอย่างกับคุณ เพียงแค่จะบอกว่า ทำไมมันถึงยากนัก
ที่จะไปถึงจุดแห่งความรู้ที่เป็นความจริง สะอาด และตรงประเด็น
เป็นดั่งอาหารทางความคิด
ผมจะลองทำการค้นหาง่าย ๆ สองสามอย่าง
เราจะเริ่มกันด้วย "มิเชล โอบามา"
สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งของสหรัฐอเมริกา
และเราจะกดเรียกดูภาพ
มันทำงานได้ดี อย่างที่คุณเห็น ๆ กัน
มันเป็นการค้นหาที่สมบูรณ์แบบ
มันมีแค่นางในภาพ ไม่มีประธานาธิบดีด้วยซ้ำ
มันทำได้อย่างไร
ค่อนข้างง่ายครับ
กูเกิลใช้ความฉลาดค่อนข้างมาก แต่มันอธิบายได้ไม่ยาก
มันมองหาสองสิ่ง ยิ่งกว่าสิ่งอื่น ๆ
ประการแรก สิ่งที่เขียนไว้ใต้ภาพในแต่ละเว็บไซต์
มันเขียนไว้ว่า "มิเชล โอบามา" ที่ใต้ภาพหรือเปล่า
ค่อนข้างจะเป็นตัวกำหนดที่ดี มันเป็นนางจริง ๆ
ประการที่สอง กูเกิลมองหาที่ไฟล์ภาพ
ชื่อลองไฟล์ เช่นไฟล์ที่อัพโหลดไว้ตามเว็บไซต์
อีกครั้ง มันถูกตั้งชื่อว่า "มิเชลโอบามา.เจพีอีจี" หรือไม่
ค่อนข้างเป็นตัวกำหนดที่ดี ในภาพไม่ใช่ คลินท์ อีสวู๊ด
ฉะนั้น เมื่อคุณได้ทั้งสองอย่างนั้น และคุณได้ผลการค้นหาที่แทบจะเป็นแบบนี้
ทีนี้ ใน ค.ศ. 2009 มิเชล โอบามา เป็นเหยื่อของโครงการรณรงค์เหยียดผิว
ที่ผู้คนก่อกวนนางผ่านผลการค้นหา
มีภาพที่ถูกเผยแพร่ออกไปอย่างกว้างขวาง ในอินเทอร์เน็ต
ที่ซึ่งหน้าของนางถูกตัดต่อให้เหมือนลิง
และภาพนั้นก็ถูกแสดงเต็มไปหมด
และคนก็นำมันออกมาแสดง อย่างมีจุดประสงค์มาก ๆ ทีเดียว
เพื่อที่จะให้มันขึ้นไปอยู่ในผลการค้นหา
พวกเขาดูให้แน่ใจ ว่ามีคำว่า "มิเชล โอบามา" ในคำบรรยาย
และพวกเขาดูให้แน่ใจ ว่ามีการอัพโหลดภาพ ที่ชื่อ "มิเชลโอบามา.เจพีอีจี" หรืออะไรแบบนั้น
คุณคงรู้ว่าทำไม ก็เพื่อเปลี่ยนแปลงผลการค้นหา
และมันก็ได้ผลเสียด้วย
ฉะนั้น เมื่อคุณกูเกิลค้นหาภาพ "มิเชล โอบามา" ในปี 2009
ภาพลิงที่ถูกติดต่อถูกแสดงออกมา ท่ามกลางผลลัพท์แรก
ทีนี้ ผลลัพท์เป็นการลบล้างตัวเอง
และนี่ก็เป็นความงามอย่างหนึ่งของมัน
เพราะกูเกิลวัดความเกี่ยวข้อง ทุกชั่วโมง ทุกวัน
อย่างไรก็ดี กูเกิลไม่ได้ยุติอยู่ที่ตรงนั้น ในเวลานั้น
มันคิดว่า "นั่นมันเหยียดผิว และเป็นผลการค้นหาที่ไม่ดี
และเรากำลังที่จะย้อนกลับไป และล้างมันทีละขั้นตอน
พวกเรากำลังที่จะเขียนโค้ดบางอย่าง และซ่อมมัน"
ซึ่งพวกเขาก็ทำ
และผมไม่คิดว่าจะมีใครในห้องนี้ คิดว่ามันเป็นความคิดที่แย่
ผมก็เหมือนกันครับ
แต่จากนั้น สองสามปีผ่านไป
คนชื่อ อันเดอร์ส ที่ถูกกูเกิล มากที่สุดในโลก
อันเดอร์ส เบห์ริง เบรวิก
ทำในสิ่งที่เขาได้ทำลงไป
นี่คือวันที่ 22 กรกฎาคม ค.ศ. 2011
และเป็นที่น่าสยองในประวัติศาสตร์นอร์เวย์
ชายคนนี้ ผู้ก่อการร้าย ระเบิดตึกรัฐบาลไปสองสามหลัง
ซึ่งห่างจากจุดที่เรายืนอยูตรงนี้ไปไม่มาก ในกรุงออสโล นอร์เวย์
และจากนั้นเขาเดินทางไปยังเกาะอูเตอยา
ยิงและสังหารเด็กกลุ่มหนึ่ง
คนประมาณ 80 รายเสียชีวิตในวันนั้น
และคนมากมายคงจะอธิบายการกระทำ ที่แสนน่ากลัวนี้เป็นสองขั้น
ว่าเขาทำสองอย่างคือ ระเบิดตึก และยิงเด็ก ๆ
มันไม่จริงครับ
มันมีสามขั้นตอน
เขาระเบิดตึกเหล่านั้น เขายิงเด็กพวกนั้น
และเขานั่งลง และรอ ให้โลกกูเกิลหาเขา
และเขาเตรียมการทั้งสามขั้นตอนนั้น ไว้อย่างดีเท่า ๆ กัน
และถ้ามีใครสักคน ที่เข้าใจสิ่งนี้ได้อย่างทันท่วงที
ก็เห็นจะเป็นผู้พัฒนาเว็บไซต์ชาวสวีเดน
ผู้เชี่ยวชาญการปรับปรุงอุปกรณ์การค้นหา ในกรุงสตอกโฮม นามว่า นิคกี ลินควิสท์
เขายังเป็นคนที่ในวงการการเมือง
และเขาก็ใช้โซเชียลมีเดีย บล๊อค และเฟสบุ๊ค ของเขา
บอกกับทุก ๆ คน
"ถ้าหากจะมีอะไรสักอย่าง ที่ชายคนนี้จะปรารถนาในตอนนี้
มันคือการควบคุมภาพของเขาเอง
ลองมาดูว่า เขาบิดเบือนมันได้หรือไม่
ลองมาดูว่า ในโลกที่เจริญแล้ว เราจะสามารถประท้วงการกระทำของเขาได้หรือไม่
โดยใช้การก่อกวนเขาในผลการค้นหา"
และอย่างไรล่ะครับ
เขาบอกนักอ่านทุกคนของเขาว่า
"ออกไปใช้อินเทอร์เน็ต
ค้นหาภาพของหมาที่อึข้างทาง
นำมันขึ้นแสดงในฟีดของคุณ บนเว็บไซต์ บนบล๊อค
ดูให้แน่ใจว่าคุณได้เขียนชื่อของผู้ก่อการร้าย ไว้ในคำบรรยายภาพ
ดูให้แน่ใจว่าได้ตั้งชื่อภาพไฟล์ว่า "เบรวิก.เจพีอีจี"
มาสอนกูเกิลให้รู้ว่า นั่นคือโฉมหน้าของผู้ก่อการร้าย"
และมันได้ผลครับ
สองปีหลังจากการรณรงค์ต่อต้าน มิเชล โอบามา
การรณรงค์เพื่อการเปลี่ยนแปลงต่อต้าน อันเดอร์ส เบห์ริง เบรวิก นี้ได้ผล
ถ้าคุณค้นหาภาพของเขาทางกูเกิล สัปดาห์หลังจากวันที่ 22 กรกฎาคม จากสวีเดน
คุณจะเห็นภาพหมาอึอยู่สูงที่สุดในผลการค้นหา
เป็นการประท้วงเล็ก ๆ
น่าแปลก ที่กูเกิลไม่ได้เข้าแทรกแซงในครั้งนี้
พวกเขาไม่ได้เข้าไปและทำการล้าง ผลการค้นหาที่ละขั้นตอน
ฉะนั้น นี่เป็นคำถามล้านดอลลาร์ครับ
มันมีความแตกต่างบ้างไหม ระหว่างสองเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนี้
มันมีความแตกต่างบ้างไหม ระหว่างสิ่งที่เกิดขึ้นกับมิเชล โอบามา
และสิ่งที่เกิดขึ้น กับ อันเดอร์ส เบห์ริง เบรวิก
ไม่เลยครับ
มันเป็นสิ่งเดียวกันเลย
แต่กระนั้นกูเกิลเข้าแทรกแทรงในกรณีหนึ่ง แต่ไม่ทำในอีกกรณีหนึ่ง
ทำไมล่ะ
เพราะว่ามิเชล โอบามาเป็นบุคคลอันทรงเกียรติ นั่นแหละเป็นสาเหตุว่าทำไม
และ อันเดอร์ส เบห์ริง เบรวิก เป็นบุคคลแสนชั่วร้าย
ลองดูว่าเกิดอะไรขึ้น
การตัดสินบุคคลได้เกิดขึ้น
และมันมีผู้มีอำนาจอยู่เพียงหนึ่งเดียวในโลก
ที่มีอำนาจบอกว่าใครเป็นใคร
"เราชอบคุณ เราเกลียดคุณ
เราเชื่อคุณ เราไม่เชื่อคุณ
คุณทำถูก คุณทำผิด คุณจริง คุณหลอก
คุณคือโอบามา คุณคือเบรวิก
นั่นคืออำนาจ ผมมองว่าอย่างนั้น
ฉะนั้น ผมอยากจะถามคุณในพึงระลึกว่า ทุก ๆ อัลกอริทึมนั้น
มีคนอยู่เสมอ
คนที่มีกลุ่มความเชื่อส่วนตัว
ที่ไม่มีโค้ดใดสามารถ ที่จะลบล้างได้อย่างสมบูรณ์
และข้อความจากผม ที่ไม่ได้แต่เพียงจะฝากไปให้กับกูเกิลเท่านั้น
แต่ผมอยากจะฝากไปให้กับ ผู้ที่เชื่อมั่นในโค้ดทั้งหลายทั่วโลก
คุณต้องระบุความลำเอียงส่วนตัวของคุณให้ได้
คุณต้องเข้าใจว่าคุณเป็นมนุษย์
และรับผิดชอบตามนั้น
และผมพูดแบบนี้ เพราะผมเชื่อ ว่าเรามาถึงจุดหนึ่ง
ที่มันหลีกเลี่ยงไม่ได้อย่างสมบูรณ์
ที่เราพันผูกพันธะเหล่านั้นด้วยกันอีก ใกล้ชิดกันมากขึ้น
มนุษยชาติและเทคโนโลยี
ใกล้ชิดกันกว่าที่เคยเป็นมา
และ ถ้าไม่มีอะไรเป็นอื่น เพื่อที่จะย้ำเตือนเรา ว่าแนวคิดที่เย้ายวนใจอย่างน่าประหลาด
ของผลการค้นหาที่สะอาดไม่ลำเอียง
คือปริศนา และมันก็น่าจะยังคงเป็นแบบนั้น
ขอบคุณสำหรับเวลาอันมีค่าครับ
(เสียงปรบมือ)