Tarihimizin tüm zaman ve mekânlarında,
insanoğlu daima,
"Nereden geldik?
Dünyadaki yerimiz ne?
Öldükten sonra bize ne olacak?" gibi soruları merak etmiştir.
Dinler, zamanla gelişen ve evrilen inanç sistemleridir.
Bunlara ve diğer ezeli sırlara
karşılık olarak
bazı soruların sadece inançla cevaplanabileceği
duygusuyla hareket ederek
bizden daha büyük bir şey var
sezgisine dayanan,
cevap vermemiz gereken daha büyük bir güç
ya da hepimizin türediği
ve kendisine dönmemiz gereken bir kaynaktır.
Hinduizm Hindistan dinleri anlamına gelir.
Tek bir din değildir,
ancak ilgili inanç ve
manevi uygulamaların karışımıdır.
Beş milyon yıl öncesine,
Krishna dönemine dayanır ki o,
tanrı Vishnu'nun simgesi olarak
ve tanrının insan formunda vücut bulması
olarak tanınan fazilet insanı idi.
Hayatın tümünün karmayı takip ettiğini,
sebep sonuç kanununu
ve işimizin görevimizi, darmayı, yapmak olduğunu,
toplumdaki yerimize göre,
her şeyi neyle sonuçlanacağından endişe etmeden yapmayı öğretti.
Öldüğümüzde, yeni bir bedene gireriz.
Eğer darmamızı takip etmişsek
ve geçmiş yaşantımızda görevimizi doğru yapmışsak,
iyi bir karmamız olur.
Bu ruhumuzu, toplum düzeyinde yukarı kaldırır.
Sonraki hayata yeniden doğuşumuz
bu hayatımızda ne yaptığımızla bağlantılıdır.
Yeniden doğuş çarkına samsara denir.
Çok mukaddes birinin,
çarktan kurtulmak için
yeterince iyi bir karma ile dolu bir hayata yönlenmesi mümkündür.
Bu kaçışa mokşa denir.
Hinduizm her şeyin tek olduğunu öğretir.
Tüm kainat,
Brahman denilen yüce bir gerçekliktir
ve sadece tek bir Brahman vardır.
Ancak içinde pek çok tanrı barındırır
ve onların rolleri, görüşleri ve şekilleri
farklı geleneklere göre değişir.
Brahma yaratıcıdır,
Vishnu koruyucudur
--ki bazen insan formunda görünür--
ve Shiva dönüştürücüdür
ya da Dansın Efendisidir.
Durgha müthiş koruyucu kutsal bir annedir.
Ganesha'nın filden bir kafası vardır
ve başarının bilge efendisidir.
Hinduizm dünyadaki en büyük üçüncü dindir.
Hinduların çoğu Hindistan'da yaşasalar da,
her kıtada bulunabilirler,
toplamda bir milyar kişi.
Şimdi, batıya doğru gidelim,
çöllerin ve dağların ötesine
yaklaşık 4000 yıl önceki Bereketli Hilal'e.
Yahudilik, Tanrının İbrahim ve Sare'yi,
Mezopotamya'yı terk etmeye çağırmasıyla başladı.
Onların Filistin'e göç etmelerini istedi.
Tek gerçek Tanrı'ya inançlarına karşılık olarak,
ki bu, zamanın çok tanrılı dünyasında
devrimsel bir kavramdı,
toprakları ve pek çok nesilleri olacaktı.
Bu sözden, İsrail toprağı ve
seçilmiş insanlar geldi,
ancak o toprakta kalmak
ve o insanları bir arada tutmak
çok zor olacaktı.
Yahudiler, Mısır'da köle edilmişti
ancak Tanrı, Musa peygamberin yardımıyla
onları özgür kıldı.
Musa'ya On Emir ve
daha sonra yüzlercesi gönderilmişti.
Yahudiler Kutsal Ülke'yi fethettiler
ancak onu birkaç yüz yıl koruyabildiler.
İsrail, birçok yolun kesişme noktasındadır
ki orası pek çok ordunun
yüzyıllar boyu yürüdüğü yerdir.
Ve 70 yılında
Romalılar, onların başkenti Kudüs'teki
tapınağı yerle bir etti.
Bu nedenle din kendisini,
bir tapınak dininden,
kurban ve din adamı olan
bir kitap dinine çevirdi.
Bu nedenle Yahudilik
bir sembolizm, hürmet ve
tarihindeki litaratüre bağlı derin anlamların inancıdır.
Pek çok kutsal yazı,
Musevi İncili veya Tanah'ı oluşturur
ve yüzlerce yazılı tartışma ve yorum,
derin anlamların
geniş özetini içinde barındırır
ve buna Talmud denilir.
Yahudiler, zengin ve sembolik anlamı günlük hayatta bulur.
Hamursuz bayramı yemeğinde,
menüdeki her madde
kölelikten kaçışın bir yönünü simgeler.
Büyümenin önemi
gençlerin rüşde erdiği yaşta
vurgulanır.
Onlar yaptıklarının sorumluluğunu
aldığında bu törenler olur
ve kendi hayatlarını
Yahudilerin
inanç, tarih ve metinlerine
katmayı kutlarlar.
Bugün, dünyada 14 milyon Yahudi var,
6 milyonu İsrail'de.
Ülke 2. Dünya savaşındaki soykırımdan sonra
bağımsızlığını kazandı.
5 milyon Yahudi ise Birleşik Devletler'de yaşıyor.
Ama şimdi 2500 yıl geriye dönelim, Hindistan'a,
Budizm'in
Siddhartha denilen genç prens ile başladığı yere.
O ana rahmine düştüğünde,
annesi, kraliçe Maya'nın
yanına giren beyaz bir fil tarafından
uykusunda ziyaret edildiği söylenir.
On ay sonra, Prens Siddhartha
lüks bir hayatın içine doğar.
Genç bir adam olarak
korunaklı varlığından işe girişerek
ondan gizlenmekte olan
insanların ızdırabına şahit oldu
ve kaynağını araştırmak için hemen yola çıktı.
İnsanlar neden ızdırap çeksindi?
Yüzlerce yaşam ile mi yeni bedenlere girmeliyiz?
İlk başta, problemin
materyale bağlı olduğunu sandı,
bu yüzden bütün mal ve mülkünü bıraktı.
Avare bir dilenci oldu
ve bunun da kendisini hiç mutlu etmediğini keşfetti.
Sonra bir müzik öğretmeninin bir öğrenciye,
"Teli çok fazla germe, kopar,
ama çok da gevşetme,
ses vermez."
O anda fark etti ki
uç noktalarda cevap aramak
bir hataymış.
Lüks hayat ve fakirlik arasındaki orta yol
en bilge olandı.
Bodi ağacı altında meditasyon yaparken
cevabın kalanı ona geldi.
Hayatın tümü ızdırabla doludur.
Buna sebep olan şey ise,
kişinin kendini tatminini başkalarının sırtından yaptığı bencil ihtirası.
Sekiz adımlık planı takip etmek bize,
o ihtirası azaltmayı öğretebilir
ve böylece ızdırap da azalır.
O gün Siddhartha, Buda oldu.
Yani aydınlanmış kişi.
Tek aydınlanmış kişi değil, ama ilk olan.
Budist plana,
Sekiz aşamalı kutsal yol denir
ve takip edilmesi kolay olmasa da,
milyonlarca kişiye,
aydınlanmanın yolunu gösterdi.
Mükemmel aydınlanmanın anlamı da bu:
Şefkat,
içgörü,
huzur
ve metanet hâli.
O ağacın altından kalktığı zamandan
yaşlı bir adam olarak ölümüne kadar,
Buda insanlara nasıl aydınlanılacağını öğretti:
Güzel konuşma,
güzel hedefler,
gerçek olana odaklanmış bir akıl
ve başkalarını sevmeye odaklanmış bir kalp.
Pek çok Budist Tanrı'ya veya tanrılara inanır
ancak davranışlar inançlardan daha önemlidir.
Bugün dünyada yaklaşık bir milyar
Budist var.
Çoğunlukla doğuda, güneydoğuda ve güney Asya'dalar.
2000 yıl önce Yahudiliğin Kutsal Ülkesi'nde
Hristiyanlık doğdu.
Aynı Hinduların "İnsan Formundaki Tanrı" dedikleri Krişna gibi,
Hristiyanlar da aynı şeyi İsa için söyler
ve Hristiyanlık Yahudilikten türemiştir,
aynen Budizm'in Hinduizm'den türemesi gibi.
Cebrail meleği, İbrahim'in Allah'ı tarafından
Meryem isimli genç kadına,
oğlunun annesi olmasını istemek için gönderildi.
Oğul İsa idi,
bir marangoz olarak
Meryem ve kocası Yusuf tarafından büyütüldü.
30 yaşına geldiğinde,
Tanrı'nın yaşayan kelimesi olarak
toplumsal mesleğine başladı.
Dindarlıkla adalet ve merhametten daha az ilgilendi.
Kalabalıkları çekmek için hastaları iyileştirdi
ve sonra onlara kutsal babasını öğretti--
sevecen, bağışlayıcı ve nazik babasını.
Sonra herkesi ortak bir masaya davet etti
ve onun Tanrı Krallığı'nı göstermek için
kimsesizleri, günahkârları ve azizleri beraber yemeğe çağırdı.
Onun kalender hikmeti
başını belaya sokmadan önce
sadece üç yılı vardı.
Düşmanları onu tutuklattı
ve Roma tarafından
sorun çıkaranlara ölüm cezası veren
standart yöntemle,
çarmıha gerilerek idam edildi.
Ancak gömüldükten kısa bir süre sonra,
kadınlar onun mezarının boş olduğunu gördüler
ve hemen,
öldükten sonra diriltildiği sözünü yaydılar.
İlk Hristiyanlar
onun mesajının doğru olduğundan güç alarak
onun diriltilmiş görüntülerini tanımladılar.
Mesaj şöyleydi: Benim sizi sevdiğim gibi siz de birbirinizi sevin.
Hrisityanlar İsa'nın doğumunu
Aralık ayında Noel'de kutlarlar.
Onun ızdırabını, ölümünü ve diriltilişini ise
baharda Kutsal Hafta'da kutlarlar.
Vaftiz töreninde,
günahlardan yıkanma
ve Hristiyan toplumuna samimi karşılama,
İsa'nın marangoz olduğu, hayatını bıraktığı zamanki
kendi vaftizini hatırlatır.
Cemaat töreninde,
Hristiyanlar ekmek yiyip şarap içerler
ki bunlar İsa'nın bedeni ve kanı olarak kutsanmışlardır
ve İsa'nın son akşam yemeğini hatırlatırlar.
Dünya üzerinde iki milyar Hristiyan vardır
ki bu dünya nüfusunun üçte birini temsil eder.
İslam, 1400 yıl önce,
Arap çölünde bir mağarada tefekkür eden
muazzam erdem sahibi
bir adamla başladı.
Adamın adı Muhammed'di.
İlahi bir elçi tarafından ziyaret edilmişti,
yine Cebrail meleği
Arapça'da, Cibril denilen melek
ona Allah'ın sözlerini getiriyordu.
İbrahim'in tek ilahı olan Allah'ın.
Birkaç yıl içinde,
daha fazla mesajlar geldi
ve o bunları ezberleyip öğretti.
Okuduğu ayetler erdemli söylemlerle,
güzel şiirler
ve gizemli metaforlarla doluydu.
Ancak Muhammed bir tüccardı, şair değildi.
Pek çok insan ayetlerin,
gerçekten Tanrı'nın sözleri olduğuna inandı
ve bu inananlar ilk Müslümanlar oldular.
Muslümanın kelime anlamı teslim olandır,
yani Tanrı'nın rızasına boyun eğen kişi.
Bir müslümanın beş önemli görevi
İslamın Beş Şartı olarak adlandırılır:
Şehadet, Müslümanların açıkça
Allah'tan başka ilah olmadığını
ve Muhammed'in onun son peygamberi olduğunu ilan etmesidir.
Namaz, müslümanların Mekke'ye yönelerek beş vakit namaz kılmasıdır.
Zekât, her müslümanın kazandığının
yüzde 3 veya 2'sini fakirlere vermesidir.
Oruç, kameri aylardan Ramazan ayında
gün boyu oruç tutmalarıdır,
ki bunu iradelerini ve
Allah'a olan inançlarını güçlendirmek için yaparlar.
Ve Hac, hayatlarında bir kere,
yapabilen müslümanlar
kutsal şehir Mekke'yi hac ederler.
Orada Tanrı'nın önünde durup
değerli ya da değersiz olarak yargılanacakları
zamanın ve O'nunla sonsuz hayatın
provasını yaparlar.
Allah'ın sözleri
peygambere 23 yılda indi,
Kur'an'da toplandı,
ki kelime anlamı "okuma" demektir.
Müslümanlar bu kitabın, insan yozlaşmasından uzak
tek kutsal kitap olduğuna inanırlar.
Pek çokları tarafından da
Arap dilindeki
en güzel edebi eser olarak düşünülür.
İslam, dünyanın en büyük ikinci dinidir;
tüm dünyada bir buçuk milyardan fazla Müslüman tarafından tatbik edilir.
Din, var olduğu sürece
kültürün bir görünüşüdür
ve uygulamasının sayısız varyasyonu vardır.
Ancak tüm dinlerde ortak olan şey,
boş gösterişlerin ve
varoluşun düşük gerçekliklerinin ötesinde
manaya bir çağrıdır.
Günahın,
ızdırabın
ve ölümün de ötesinde,
korkunun
ve kendimizin de ötesinde.