So security is two different things:
it's a feeling, and it's a reality.
And they're different.
You could feel secure
even if you're not.
And you can be secure
even if you don't feel it.
Really, we have two separate concepts
mapped onto the same word.
And what I want to do in this talk
is to split them apart --
figuring out when they diverge
and how they converge.
And language is actually a problem here.
There aren't a lot of good words
for the concepts we're going to talk about.
So if you look at security
from economic terms,
it's a trade-off.
Every time you get some security,
you're always trading off something.
Whether this is a personal decision --
whether you're going to install a burglar alarm in your home --
or a national decision -- where you're going to invade some foreign country --
you're going to trade off something,
either money or time, convenience, capabilities,
maybe fundamental liberties.
And the question to ask when you look at a security anything
is not whether this makes us safer,
but whether it's worth the trade-off.
You've heard in the past several years,
the world is safer because Saddam Hussein is not in power.
That might be true, but it's not terribly relevant.
The question is, was it worth it?
And you can make your own decision,
and then you'll decide whether the invasion was worth it.
That's how you think about security --
in terms of the trade-off.
Now there's often no right or wrong here.
Some of us have a burglar alarm system at home,
and some of us don't.
And it'll depend on where we live,
whether we live alone or have a family,
how much cool stuff we have,
how much we're willing to accept
the risk of theft.
In politics also,
there are different opinions.
A lot of times, these trade-offs
are about more than just security,
and I think that's really important.
Now people have a natural intuition
about these trade-offs.
We make them every day --
last night in my hotel room,
when I decided to double-lock the door,
or you in your car when you drove here,
when we go eat lunch
and decide the food's not poison and we'll eat it.
We make these trade-offs again and again,
multiple times a day.
We often don't even notice them.
They're just part of being alive; we all do it.
Every species does it.
Imagine a rabbit in a field, eating grass,
and the rabbit's going to see a fox.
That rabbit will make a security trade-off:
"Should I stay, or should I flee?"
And if you think about it,
the rabbits that are good at making that trade-off
will tend to live and reproduce,
and the rabbits that are bad at it
will get eaten or starve.
So you'd think
that us, as a successful species on the planet --
you, me, everybody --
would be really good at making these trade-offs.
Yet it seems, again and again,
that we're hopelessly bad at it.
And I think that's a fundamentally interesting question.
I'll give you the short answer.
The answer is, we respond to the feeling of security
and not the reality.
Now most of the time, that works.
Most of the time,
feeling and reality are the same.
Certainly that's true
for most of human prehistory.
We've developed this ability
because it makes evolutionary sense.
One way to think of it
is that we're highly optimized
for risk decisions
that are endemic to living in small family groups
in the East African highlands in 100,000 B.C.
2010 New York, not so much.
Now there are several biases in risk perception.
A lot of good experiments in this.
And you can see certain biases that come up again and again.
So I'll give you four.
We tend to exaggerate spectacular and rare risks
and downplay common risks --
so flying versus driving.
The unknown is perceived
to be riskier than the familiar.
One example would be,
people fear kidnapping by strangers
when the data supports kidnapping by relatives is much more common.
This is for children.
Third, personified risks
are perceived to be greater than anonymous risks --
so Bin Laden is scarier because he has a name.
And the fourth
is people underestimate risks
in situations they do control
and overestimate them in situations they don't control.
So once you take up skydiving or smoking,
you downplay the risks.
If a risk is thrust upon you -- terrorism was a good example --
you'll overplay it because you don't feel like it's in your control.
There are a bunch of other of these cognitive biases,
that affect our risk decisions.
There's the availability heuristic,
which basically means
we estimate the probability of something
by how easy it is to bring instances of it to mind.
So you can imagine how that works.
If you hear a lot about tiger attacks, there must be a lot of tigers around.
You don't hear about lion attacks, there aren't a lot of lions around.
This works until you invent newspapers.
Because what newspapers do
is they repeat again and again
rare risks.
I tell people, if it's in the news, don't worry about it.
Because by definition,
news is something that almost never happens.
(Laughter)
When something is so common, it's no longer news --
car crashes, domestic violence --
those are the risks you worry about.
We're also a species of storytellers.
We respond to stories more than data.
And there's some basic innumeracy going on.
I mean, the joke "One, Two, Three, Many" is kind of right.
We're really good at small numbers.
One mango, two mangoes, three mangoes,
10,000 mangoes, 100,000 mangoes --
it's still more mangoes you can eat before they rot.
So one half, one quarter, one fifth -- we're good at that.
One in a million, one in a billion --
they're both almost never.
So we have trouble with the risks
that aren't very common.
And what these cognitive biases do
is they act as filters between us and reality.
And the result
is that feeling and reality get out of whack,
they get different.
Now you either have a feeling -- you feel more secure than you are.
There's a false sense of security.
Or the other way,
and that's a false sense of insecurity.
I write a lot about "security theater,"
which are products that make people feel secure,
but don't actually do anything.
There's no real word for stuff that makes us secure,
but doesn't make us feel secure.
Maybe it's what the CIA's supposed to do for us.
So back to economics.
If economics, if the market, drives security,
and if people make trade-offs
based on the feeling of security,
then the smart thing for companies to do
for the economic incentives
are to make people feel secure.
And there are two ways to do this.
One, you can make people actually secure
and hope they notice.
Or two, you can make people just feel secure
and hope they don't notice.
So what makes people notice?
Well a couple of things:
understanding of the security,
of the risks, the threats,
the countermeasures, how they work.
But if you know stuff,
you're more likely to have your feelings match reality.
Enough real world examples helps.
Now we all know the crime rate in our neighborhood,
because we live there, and we get a feeling about it
that basically matches reality.
Security theater's exposed
when it's obvious that it's not working properly.
Okay, so what makes people not notice?
Well, a poor understanding.
If you don't understand the risks, you don't understand the costs,
you're likely to get the trade-off wrong,
and your feeling doesn't match reality.
Not enough examples.
There's an inherent problem
with low probability events.
If, for example,
terrorism almost never happens,
it's really hard to judge
the efficacy of counter-terrorist measures.
This is why you keep sacrificing virgins,
and why your unicorn defenses are working just great.
There aren't enough examples of failures.
Also, feelings that are clouding the issues --
the cognitive biases I talked about earlier,
fears, folk beliefs,
basically an inadequate model of reality.
So let me complicate things.
I have feeling and reality.
I want to add a third element. I want to add model.
Feeling and model in our head,
reality is the outside world.
It doesn't change; it's real.
So feeling is based on our intuition.
Model is based on reason.
That's basically the difference.
In a primitive and simple world,
there's really no reason for a model
because feeling is close to reality.
You don't need a model.
But in a modern and complex world,
you need models
to understand a lot of the risks we face.
There's no feeling about germs.
You need a model to understand them.
So this model
is an intelligent representation of reality.
It's, of course, limited by science,
by technology.
We couldn't have a germ theory of disease
before we invented the microscope to see them.
It's limited by our cognitive biases.
But it has the ability
to override our feelings.
Where do we get these models? We get them from others.
We get them from religion, from culture,
teachers, elders.
A couple years ago,
I was in South Africa on safari.
The tracker I was with grew up in Kruger National Park.
He had some very complex models of how to survive.
And it depended on if you were attacked
by a lion or a leopard or a rhino or an elephant --
and when you had to run away, and when you couldn't run away,
and when you had to climb a tree -- when you could never climb a tree.
I would have died in a day,
but he was born there,
and he understood how to survive.
I was born in New York City.
I could have taken him to New York, and he would have died in a day.
(Laughter)
Because we had different models
based on our different experiences.
Models can come from the media,
from our elected officials.
Think of models of terrorism,
child kidnapping,
airline safety, car safety.
Models can come from industry.
The two I'm following are surveillance cameras,
ID cards,
quite a lot of our computer security models come from there.
A lot of models come from science.
Health models are a great example.
Think of cancer, of bird flu, swine flu, SARS.
All of our feelings of security
about those diseases
come from models
given to us, really, by science filtered through the media.
So models can change.
Models are not static.
As we become more comfortable in our environments,
our model can move closer to our feelings.
So an example might be,
if you go back 100 years ago
when electricity was first becoming common,
there were a lot of fears about it.
I mean, there were people who were afraid to push doorbells,
because there was electricity in there, and that was dangerous.
For us, we're very facile around electricity.
We change light bulbs
without even thinking about it.
Our model of security around electricity
is something we were born into.
It hasn't changed as we were growing up.
And we're good at it.
Or think of the risks
on the Internet across generations --
how your parents approach Internet security,
versus how you do,
versus how our kids will.
Models eventually fade into the background.
Intuitive is just another word for familiar.
So as your model is close to reality,
and it converges with feelings,
you often don't know it's there.
So a nice example of this
came from last year and swine flu.
When swine flu first appeared,
the initial news caused a lot of overreaction.
Now it had a name,
which made it scarier than the regular flu,
even though it was more deadly.
And people thought doctors should be able to deal with it.
So there was that feeling of lack of control.
And those two things
made the risk more than it was.
As the novelty wore off, the months went by,
there was some amount of tolerance,
people got used to it.
There was no new data, but there was less fear.
By autumn,
people thought
the doctors should have solved this already.
And there's kind of a bifurcation --
people had to choose
between fear and acceptance --
actually fear and indifference --
they kind of chose suspicion.
And when the vaccine appeared last winter,
there were a lot of people -- a surprising number --
who refused to get it --
as a nice example
of how people's feelings of security change, how their model changes,
sort of wildly
with no new information,
with no new input.
This kind of thing happens a lot.
I'm going to give one more complication.
We have feeling, model, reality.
I have a very relativistic view of security.
I think it depends on the observer.
And most security decisions
have a variety of people involved.
And stakeholders
with specific trade-offs
will try to influence the decision.
And I call that their agenda.
And you see agenda --
this is marketing, this is politics --
trying to convince you to have one model versus another,
trying to convince you to ignore a model
and trust your feelings,
marginalizing people with models you don't like.
This is not uncommon.
An example, a great example, is the risk of smoking.
In the history of the past 50 years, the smoking risk
shows how a model changes,
and it also shows how an industry fights against
a model it doesn't like.
Compare that to the secondhand smoke debate --
probably about 20 years behind.
Think about seat belts.
When I was a kid, no one wore a seat belt.
Nowadays, no kid will let you drive
if you're not wearing a seat belt.
Compare that to the airbag debate --
probably about 30 years behind.
All examples of models changing.
What we learn is that changing models is hard.
Models are hard to dislodge.
If they equal your feelings,
you don't even know you have a model.
And there's another cognitive bias
I'll call confirmation bias,
where we tend to accept data
that confirms our beliefs
and reject data that contradicts our beliefs.
So evidence against our model,
we're likely to ignore, even if it's compelling.
It has to get very compelling before we'll pay attention.
New models that extend long periods of time are hard.
Global warming is a great example.
We're terrible
at models that span 80 years.
We can do to the next harvest.
We can often do until our kids grow up.
But 80 years, we're just not good at.
So it's a very hard model to accept.
We can have both models in our head simultaneously,
right, that kind of problem
where we're holding both beliefs together,
right, the cognitive dissonance.
Eventually,
the new model will replace the old model.
Strong feelings can create a model.
September 11th created a security model
in a lot of people's heads.
Also, personal experiences with crime can do it,
personal health scare,
a health scare in the news.
You'll see these called flashbulb events
by psychiatrists.
They can create a model instantaneously,
because they're very emotive.
So in the technological world,
we don't have experience
to judge models.
And we rely on others. We rely on proxies.
I mean, this works as long as it's to correct others.
We rely on government agencies
to tell us what pharmaceuticals are safe.
I flew here yesterday.
I didn't check the airplane.
I relied on some other group
to determine whether my plane was safe to fly.
We're here, none of us fear the roof is going to collapse on us,
not because we checked,
but because we're pretty sure
the building codes here are good.
It's a model we just accept
pretty much by faith.
And that's okay.
Now, what we want
is people to get familiar enough
with better models --
have it reflected in their feelings --
to allow them to make security trade-offs.
Now when these go out of whack,
you have two options.
One, you can fix people's feelings,
directly appeal to feelings.
It's manipulation, but it can work.
The second, more honest way
is to actually fix the model.
Change happens slowly.
The smoking debate took 40 years,
and that was an easy one.
Some of this stuff is hard.
I mean really though,
information seems like our best hope.
And I lied.
Remember I said feeling, model, reality;
I said reality doesn't change. It actually does.
We live in a technological world;
reality changes all the time.
So we might have -- for the first time in our species --
feeling chases model, model chases reality, reality's moving --
they might never catch up.
We don't know.
But in the long-term,
both feeling and reality are important.
And I want to close with two quick stories to illustrate this.
1982 -- I don't know if people will remember this --
there was a short epidemic
of Tylenol poisonings in the United States.
It's a horrific story. Someone took a bottle of Tylenol,
put poison in it, closed it up, put it back on the shelf.
Someone else bought it and died.
This terrified people.
There were a couple of copycat attacks.
There wasn't any real risk, but people were scared.
And this is how
the tamper-proof drug industry was invented.
Those tamper-proof caps, that came from this.
It's complete security theater.
As a homework assignment, think of 10 ways to get around it.
I'll give you one, a syringe.
But it made people feel better.
It made their feeling of security
more match the reality.
Last story, a few years ago, a friend of mine gave birth.
I visit her in the hospital.
It turns out when a baby's born now,
they put an RFID bracelet on the baby,
put a corresponding one on the mother,
so if anyone other than the mother takes the baby out of the maternity ward,
an alarm goes off.
I said, "Well, that's kind of neat.
I wonder how rampant baby snatching is
out of hospitals."
I go home, I look it up.
It basically never happens.
But if you think about it,
if you are a hospital,
and you need to take a baby away from its mother,
out of the room to run some tests,
you better have some good security theater,
or she's going to rip your arm off.
(Laughter)
So it's important for us,
those of us who design security,
who look at security policy,
or even look at public policy
in ways that affect security.
It's not just reality; it's feeling and reality.
What's important
is that they be about the same.
It's important that, if our feelings match reality,
we make better security trade-offs.
Thank you.
(Applause)
La seguridad son 2 cosas diferentes: una sensación y una realidad.
Y son diferentes.
Uno se puede sentir seguro, aunque no lo esté.
Y puede estar seguro, aunque no lo parezca.
En realidad son 2 conceptos diferentes unidos en una misma palabra.
Y con esta charla quiero separarlos.
Comprender cuándo divergen y cómo convergen.
Y el lenguaje es un problema en este caso.
No hay muchas palabras adecuadas
para los conceptos de los que vamos a hablar.
Así que, si miran la seguridad desde una perspectiva económica,
es un compromiso.
Cada vez que un consigue algo de seguridad, siempre da algo a cambio.
Ya sea tomar una decisión personal,
como instalar una alarma antirrobo en casa;
o una decisión nacional: invadir a algún país,
darás algo a cambio.
Ya sea dinero, tiempo, ventajas, capacidades,
quizá libertades fundamentales.
Y lo que hay que preguntarse al analizar aspectos de seguridad
no es si nos hace estar más seguros, sino si la concesión merece la pena.
Los últimos años han escuchado que el mundo es más seguro
porque Saddam Hussein perdió el poder.
Puede que sea cierto, pero no es demasiado relevante.
La pregunta es "¿valió la pena?".
Y pueden decidir por Uds. mismos,
y decidirán si la invasión valió la pena.
Así se piensa la seguridad, como solución de compromiso.
En esto, con frecuencia, no se acierta o se falla.
Algunos tenemos alarma antirrobo en casa, y otros no la tenemos.
Y dependerá de dónde vivamos, de si vivimos solos o si tenemos familia,
de cuántas cosas geniales tenemos,
de cuánto estamos dispuestos a aceptar el riesgo de que nos roben.
En política también hay opiniones diferentes.
Muchas veces, estas concesiones son sobre más que solo seguridad,
y eso es muy importante.
La gente tiene una intuición natural sobre estas elecciones.
Las hacemos todos los días:
como anoche en mi hotel cuando decidí cerrar con llave,
o Uds. en su auto al venir aquí,
cuando vamos a comer y decidimos que la comida
no está envenenada y la comemos.
Tomamos estas decisiones una y otra vez, múltiples veces al día.
A menudo ni nos damos cuenta.
Forman parte de estar vivos; todos las tomamos.
Todas las especies lo hacen.
Imaginen un conejo en un prado que come hierba
y ve un zorro.
El conejo decidirá sobre su seguridad:
"¿Debería quedarme o huir?".
Y si lo piensan,
los conejos buenos para tomar la decisión
tenderán a sobrevivir y reproducirse, y los que no lo sean
morirán de hambre o se los comerán.
Así que uno pensaría que nosotros,
como especie triunfadora en el planeta, Uds., yo, todos,
somos muy buenos tomando estas decisiones.
Pero parece que, una y otra vez, lo hacemos tremendamente mal.
Y creo que es una pregunta fundamentalmente interesante.
Les daré la respuesta corta.
Respondemos a la sensación de seguridad, y no a la realidad.
La mayoría de las veces, eso funciona.
La mayoría de las veces, la sensación y la realidad son similares.
Desde luego es cierto para casi toda la prehistoria humana.
Desarrollamos esta habilidad porque tiene sentido evolutivo.
Una forma de verlo es que estamos altamente perfeccionados
para tomar decisiones sobre riesgos
inherentes a vivir en pequeños grupos familiares
en las zonas altas del este de África en el 100 000 a.C.;
pero no tanto en Nueva York en el 2010.
Hay diferentes sesgos en la percepción del riesgo.
Hay muchos experimentos buenos sobre esto.
Y pueden ver que surgen una y otra vez ciertos sesgos.
Así que les daré cuatro.
Tendemos a exagerar los riesgos espectaculares e infrecuentes
y a atenuar los comunes: volar versus conducir.
Lo desconocido se percibe como más peligroso que lo conocido.
Un ejemplo sería que la gente teme que un desconocido los secuestre
cuando los datos respaldan que el secuestro por parientes
es mucho más común, en cuanto a niños.
Tercero, los riesgos personificados se perciben como mayores
que los anónimos.
Así que Bin Laden da más miedo porque tiene un nombre.
Y el cuarto es que la gente subestima
los riesgos en las situaciones que controla
y los exagera en las que no controla.
Así que cuando uno empieza a hacer paracaidismo o a fumar,
atenúa los riesgos.
Si un riesgo se nos impone, el terrorismo es un buen ejemplo,
lo acentuamos porque no sentimos tener el control.
Hay muchos más sesgos cognitivos que afectan
nuestras decisiones sobre los riesgos.
Está la heurística de disponibilidad
básicamente significa que estimamos la probabilidad de algo
según lo fácil que sea que se nos ocurran ejemplos.
Pueden imaginarse cómo funciona.
Si oyen mucho sobre ataques de tigres, es que hay muchos tigres cerca.
Si no oyen nada sobre ataques de leones es que no hay leones cerca.
Funcionó hasta que se inventaron los periódicos.
Porque los periódicos hablan una y otra vez
de riesgos infrecuentes.
Y digo: "Si sale en las noticias, no te preocupes".
Porque, por definición, las noticias son cosas que casi nunca ocurren.
(Risas)
Cuando es muy común ya no es noticia: accidentes de auto, maltrato doméstico,
esos son los riesgos que les preocupan.
También somos una especie de cuentacuentos.
Respondemos más a los cuentos que a los datos.
Y hay algo anumerismo básico en eso.
El chiste "un, dos, tres, muchos" es correcto en cierto modo.
Somos muy buenos con números pequeños.
Un mango, dos mangos, tres mangos, 10 000 mangos, 100 000 mangos...
siguen siendo más que los que pueden comerse antes de que se pudran.
Una mitad, un cuarto, un quinto... eso se nos da bien.
Uno cada millón, uno cada mil millones... ambos son casi nunca.
Así que tenemos problemas con los riesgos que no son muy frecuentes.
Y estos sesgos cognitivos
actúan como filtros entre nosotros y la realidad.
Y el resultado es que la sensación y la realidad se desencajan,
se vuelven diferentes.
O tienes una sensación:
te sientes más seguro de lo que estás, que es una falsa sensación de seguridad.
O, al contrario, una falsa sensación de inseguridad.
He escrito mucho sobre el "teatro de la seguridad",
que son productos que hacen que la gente se sienta segura,
pero en realidad no hacen nada.
No hay una palabra
para cosas que nos hacen estar seguros pero que no nos hacen sentir seguros.
Quizá se supone que es lo que debe hacer la CIA.
Así que, volvamos a la economía.
Si la economía, si el mercado impulsa la seguridad,
y si la gente hace sacrificios basados en la sensación de seguridad,
entonces lo inteligente a hacer por parte de las empresas
por los incentivos económicos, es hacer que la gente se sienta segura.
Y hay dos formas de hacerlo.
Una, hacer que la gente esté segura de verdad
y esperar que se den cuenta.
O dos, hacer que la gente solo se sienta segura
y esperar que no se den cuenta.
¿Verdad?
¿Y qué hace que la gente se dé cuenta?
Bueno, unas cuantas cosas:
el conocimiento de la seguridad, los riesgos, las amenazas,
las reacciones, cómo funcionan.
Pero si uno sabe cosas, es más probable
que sus sensaciones coincidan con la realidad.
Bastantes ejemplos del mundo real ayudan.
Ahora todos sabemos el nivel de delincuencia de nuestro barrio,
porque vivimos ahí, y nos da una sensación que coincide con la realidad.
El "teatro de la seguridad" queda en evidencia
cuando es obvio que no funciona como debe.
Entonces, ¿qué hace que la gente no se dé cuenta?
Un entendimiento escaso.
Si uno no entiende los riesgos, si uno no entiende los costos,
lo más probable es que la decisión sea mala,
y que la sensación no coincida con la realidad.
No hay suficientes ejemplos.
Hay un problema inherente a los sucesos de baja probabilidad.
Si, por ejemplo, casi nunca hay actos de terrorismo,
es muy difícil juzgar la eficacia de las medidas antiterroristas.
Por eso siguen sacrificando vírgenes
y sus unicornios de defensa funcionan de maravilla.
No hay suficientes ejemplos de fallos.
Y además, los sentimientos que empañan el tema:
los sesgos cognitivos de los que hablaba antes,
miedos, creencias populares...
Básicamente son un modelo inadecuado de la realidad.
Déjenme complicar las cosas.
Tengo "sensación" y "realidad".
Quiero añadir un tercer elemento. Quiero añadir "modelo".
"Sensación" y "modelo" están en nuestra mente,
la "realidad" es el mundo exterior. No cambia, es real.
Así que la sensación se basa en nuestra intuición.
El modelo se basa en la razón.
Esa es básicamente la diferencia.
En un mundo más primitivo y simple, no hay necesidad de un modelo.
Porque como la sensación es cercana a la realidad,
no se necesita modelo.
Pero en un mundo moderno y complejo, se necesita modelos para entender
muchos de los riesgos a los que nos enfrentamos.
No hay sensación sobre los gérmenes. Se necesita un modelo para entenderlos.
Así que este modelo
es una representación inteligente de la realidad.
Está, por supuesto, limitado por la ciencia, por la tecnología.
No podíamos tener una teoría microbiana de la enfermedad
antes de inventar el microscopio para verlos.
Está limitado por nuestros sesgos cognitivos,
pero tiene la capacidad de sobreponerse a nuestras sensaciones.
¿De dónde sacamos estos ejemplos? Los sacamos de otros.
Los sacamos de la religión, de la cultura, de los profesores, de los ancianos.
Hace un par de años, estaba en un safari en Sudáfrica.
El rastreador con el que estaba creció en el Parque Nacional Kruger.
Tenía ejemplos muy complejos de cómo sobrevivir.
Y dependían de si te atacaba un león, un leopardo, un rinoceronte, un elefante,
de cuándo huir, de cuándo no podías huir,
de cuándo subir a un árbol, y de cuándo no debías hacerlo.
Yo habría muerto en un día,
pero él había nacido allí y entendía cómo sobrevivir.
Yo nací en Nueva York.
Podría haberle llevado allí y habría muerto en un día.
(Risas)
Porque teníamos modelos diferentes
con base en nuestras experiencias diferentes.
Los modelos pueden venir de los medios, de nuestros representantes electos.
Piensen en formas de terrorismo, secuestro de niños,
seguridad aérea, seguridad vial.
Pueden venir de la industria.
Los 2 que sigo son de cámaras de vigilancia,
tarjetas de identificación.
Muchos modelos de seguridad informáticos vienen de ahí.
Muchos modelos vienen de la ciencia. Los modelos de salud son un gran ejemplo.
Piensen en el cáncer, la gripe aviar, la gripe porcina, el SRAG.
Todas nuestras sensaciones de seguridad sobre esas enfermedades
vienen de modelos que nos ha dado, en realidad, la ciencia
filtrados por los medios.
Así que los modelos pueden cambiar.
No son estáticos.
Cuanto más cómodos estamos en nuestro entorno,
nuestros modelos pueden acercarse más a nuestras sensaciones.
Un ejemplo sería:
si fuéramos 100 años atrás, cuando la electricidad se estaba
volviendo común, había muchos temores en torno a ella.
Había gente que tenía miedo de tocar el timbre a una puerta
porque había electricidad y era peligroso.
Para nosotros la electricidad es muy normal.
Cambiamos bombillas sin ni siquiera pensar en ella.
Nuestro modelo de seguridad sobre la electricidad
es algo con lo que nacimos.
No ha cambiado mientras crecíamos. Y se nos da bien.
O piensen en los riesgos sobre Internet entre generaciones:
cómo sus padres abordaban la seguridad en Internet,
frente a cómo lo hacen Uds., frente a cómo lo harán nuestros hijos.
Los modelos se internalizan con el tiempo.
"Intuitivo" es otra forma de decir "familiar".
Mientras su modelo se acerque a la realidad,
y converja con sus sensaciones, a menudo no sabrán que está ahí.
Un buen ejemplo de esto se dio el año pasado con la gripe porcina.
Cuando apareció por primera vez,
las primeras noticias provocaron muchas reacciones exageradas.
Como tenía un nombre daba más miedo que la gripe normal,
aunque esta fuera más mortal.
Y la gente pensó que los médicos podrían lidiar con ella.
Así que daba la sensación de falta de control.
Y estas 2 cosas hacían que el riesgo pareciera mayor.
Cuando la novedad se desvaneció y pasaron los meses,
había cierta tolerancia, la gente se acostumbró.
No había nuevos datos, pero había menos miedo.
Para el otoño, la gente pensó
que los médicos ya debían haberlo solucionado.
Y hay una cierta bifurcación: la gente tuvo que elegir
entre un cierto miedo y la aceptación,
en realidad, entre miedo e indiferencia, como que eligieron la sospecha.
Y cuando apareció la vacuna el invierno pasado,
hubo mucha gente, un número sorprendente,
que rechazó vacunarse.
Es un buen ejemplo de cómo cambian las sensaciones de seguridad de la gente,
de cómo cambian sus modelos,
como a lo loco, sin ninguna información nueva,
sin datos nuevos.
Este tipo de cosas pasan mucho.
Voy a darles una complicación más.
Tenemos "sensación", "modelo" y "realidad".
Tengo una visión muy relativista de la seguridad.
Creo que depende del "observador".
La mayoría de decisiones sobre seguridad tienen diferentes personas involucradas.
Y los interesados en soluciones de compromiso específicas
intentarán influenciar la decisión. Yo lo llamo "su plan secreto".
Y verán el plan. Esto es marketing, política:
intentar convencerles de seguir un modelo en lugar de otro,
intentar convencerles de que ignoren un modelo
y confíen en sus sensaciones,
de que marginen a la gente con modelos que no les gustan.
Esto no es infrecuente.
Un ejemplo, un gran ejemplo, es el riesgo de fumar.
En los últimos 50 años, el riesgo de fumar nos muestra cómo cambia un modelo.
También muestra cómo una industria lucha por cambiar un modelo que no le gusta.
Comparen eso con el debate sobre el fumador pasivo:
probablemente unos 20 años después.
Piensen en los cinturones de seguridad. Cuando era niño nadie se los ponía.
Actualmente, ningún niño te dejará conducir
si no te pones el cinturón.
Comparen eso con el debate sobre el airbag:
probablemente unos 30 años después.
Todo son ejemplos de modelos que cambian.
Aprendemos que es difícil cambiar los modelos.
Es difícil desbancar los modelos.
Si son iguales que tus sensaciones, ni siquiera sabes que tienes un modelo.
Y hay otro sesgo cognitivo que llamaré "sesgo de confirmación",
por el que tendemos a aceptar datos que confirman nuestras creencias
y a rechazar datos que las contradicen.
Así que tendemos a ignorar las pruebas
contra nuestro modelo aunque sean convincentes.
Tienen que ser muy convincentes para que les prestemos atención.
Los modelos nuevos que abarcan grandes períodos de tiempo son difíciles.
El calentamiento global es un gran ejemplo.
Somos malísimos con modelos que abarcan 80 años.
Lo entendemos hasta la próxima cosecha.
A menudo podemos entenderlo hasta que nuestros hijos crecen.
Pero 80 años, en eso no somos buenos.
Así que es un modelo difícil de aceptar.
Podemos tener ambos modelos en nuestra mente a la vez.
El tipo de problema en que mantenemos ambas creencias a la vez,
es la "disonancia cognitiva".
Al final, el modelo nuevo reemplazará al antiguo.
Los sentimientos muy definidos pueden crear un modelo.
El 11-S creó un modelo de seguridad
en la mente de mucha gente.
También pueden hacerlo las experiencias personales con el crimen,
la salud personal asusta, una alerta sanitaria en las noticias.
Son las llamadas memorias vívidas por los psiquiatras.
Pueden crear un modelo instantáneamente porque son muy emotivas.
En el mundo tecnológico no tenemos experiencia
para juzgar modelos.
Y confiamos en otros. Confiamos en representantes.
Y esto funciona mientras sea para corregir a otros.
Confiamos en que las agencias gubernamentales
nos digan qué medicamentos son seguros.
Ayer volé hasta aquí. No comprobé el avión.
Confié en que otro grupo
determinase si el avión era seguro para volar.
Aquí, ninguno de nosotros teme que se nos caiga el techo encima,
no porque lo hayamos comprobado,
sino porque estamos seguros
de que el código de edificación de aquí es bueno.
Es un modelo que aceptamos simplemente por fe.
Y está bien.
Queremos que la gente se familiarice más con modelos mejores,
y que se refleje en sus sensaciones,
permitirles tomar decisiones sobre seguridad.
Cuando estos se desvían mucho, hay 2 opciones.
Una, arreglar las sensaciones de la gente, apelar a las emociones directamente.
Es manipulación, pero puede funcionar.
La otra, una forma más honesta, es arreglar el modelo en realidad.
Los cambios ocurren despacio.
El debate del tabaco tardó 40 años, y ese era fácil.
Algunos de estos temas son difíciles.
Aunque la información parece ser nuestra mejor esperanza.
Y he mentido.
Recuerden que dije "sensación", "modelo" y "realidad";
dije que la realidad no cambia, pero sí cambia.
Vivimos en un mundo tecnológico; la realidad cambia continuamente.
Puede que nuestra especie se encuentre por primera vez,
con la sensación tras el modelo, el modelo tras la realidad
y la realidad cambia...
Puede que nunca se encuentren.
No lo sabemos.
Pero a largo plazo, tanto sensación como realidad son importantes.
Quiero terminar con 2 historias para ilustrar esto.
En 1982, no sé si la gente se acordará de esto,
hubo una breve epidemia de envenenamientos con Tylenol en EE.UU.
Es una historia horrible.
Alguien tomó una botella de Tylenol, puso veneno dentro, la cerró
y la volvió a poner en la estantería;
otra persona lo compró y murió.
Esto aterrorizó a la gente. Hubo un par de casos de imitadores.
No había riesgo real, pero la gente tenía miedo.
Y así es como se creó la industria de los medicamentos seguros.
Los tapones de seguridad surgieron por esto.
Es "teatro de la seguridad" al 100 %.
Como tarea piensen 10 maneras de burlarlo.
Les diré una: una jeringuilla.
Pero hizo que la gente se sintiera mejor.
Hizo que su sensación de seguridad se pareciera más a la realidad.
La última historia, hace unos años, una amiga mía dio a luz.
La visité en el hospital, y vi que cuando nace un niño
le ponen una pulsera identificativa de radiofrecuencia, y otra a la madre.
Si alguien que no es la madre saca al niño de la sala,
suena una alarma.
Dije: "Vaya, qué genial.
Me pregunto lo frecuente que es que roben niños de un hospital".
Me fui a casa y lo busqué. Básicamente, no ocurre nunca.
Pero si piensan en ello, para un hospital,
a alguien que le quita el bebé a una madre para hacerle pruebas,
más le vale que tenga un buen "teatro de seguridad"
o le arrancará un brazo.
(Risas)
Así que para nosotros es importante, para los que diseñamos seguridad,
los que estudiamos las políticas de seguridad,
o incluso analizamos de qué forma afectan las políticas públicas a la seguridad.
No es solo la realidad; es la sensación y la realidad.
Lo importante es que sean más o menos lo mismo.
Que si nuestras sensaciones se parecen a la realidad,
hagamos mejores concesiones de seguridad.
Gracias.
(Aplausos)
Siguria është dy gjëra të ndryshme:
është një ndjenjë, dhe është një realitet.
E këto dallojnë nga njëra-tjetra.
Mund të ndiheni i sigurt
edhe kur nuk jeni i tillë.
Dhe mund të jeni i sigurt
edhe pse nuk ndiheni i tillë.
Vërtet, kemi dy koncepte të ndryshme
të projektuar drejt së njëjtës botë.
Ajo çka dua të bëj në këtë trajtim
është t’i ndaj ato veç e veç -
për të parë se ku ndahen
dhe se si konvergojnë.
Gjuha është vërtet një problem këtu.
Nuk ka dhe shumë fjalë të përshtatshme
për konceptet që do të diskutojmë.
Kështu, nëse e shihni sigurinë
nën dritën e termave ekonomikë,
është një heqje dorë nga diçka.
Sa herë që përfitoni ndoca siguri,
përherë hiqni dorë nga diçka.
Si kur është fjala për një vendim personal -
bie fjala, vendosni të instaloni në shtëpi një alarm kundër hajnave -
si për një vendim kombëtar - kur vendosni të pushtoni një vend të huaj -
diçka do të shkëmbeni,
para, kohë, rehati, mundësi,
ndoshta liri themelore.
Pyetja që duhet bërë kur mendoni për sigurinë çfarëdoqoftë,
nuk është nëse kjo na bën më të sigurt,
por nëse ia vlen shkëmbimi apo jo.
Keni dëgjuar këto vitet e shkuara,
që bota është më e sigurt ngaqë Sadam Hyseni nuk është në pushtet.
Kjo mund të jetë e vërtetë, por nuk është e ndonjë peshe kushedi.
Pyetja është, a ia vlejti?
Dhe mund të dilni me vendimin tuaj,
e mandej të vendosni nëse pushtimi ia vlejti a jo.
Kjo është mënyra se si mendoni mbi sigurinë -
në terma shkëmbimi.
Shpesh, këtu nuk ka "drejt" apo "gabim".
Disa nga ne kanë sistem alarmi në shtëpi,
dhe disa jo.
Kjo do të varej nga se ku banojmë,
nëse banojmë vetëm apo kemi familje,
sa gjëra me vlerë kemi,
deri në ç’shkallë do të donim të pranonim
rrezikun e vjedhjes.
Në politikë gjithashtu,
ka opinione të ndryshme.
Shumë herë, këto heqje dorë
lidhen me më tepër se thjesht sigurinë,
dhe mendoj se kjo është vërtet e rëndësishme.
Njerëzit kanë një intuitë natyrore
për këto shkëmbime.
Përditë bëjmë të tilla -
mbrëmë në dhomën time në hotel,
kur vendosa ta kyç dy herë derën,
ose ju në makinën tuaj kur erdhët këtu,
kur shkojmë për drekë
dhe vendosim që ushqimi nuk është i helmuar dhe do ta hamë.
Këto shkëmbime i bëjmë gjithë kohën
disa herë në ditë.
Shpesh as që i vëmë re.
Janë pjesë e gjallimit tonë; kështu bëjmë të gjithë.
Të gjitha speciet veprojnë kështu.
Përfytyroni një lepur në arë, duke ngrënë bar,
dhe lepuri papritmas sheh një dhelpër.
Lepuri do të marrë një vendim sigurie:
“Të rri, apo të bëhem tym?”
Po ta mendojmë një çast,
lepujt që janë të zotë në marrjen e këtij vendimi
priren të rrojnë dhe të riprodhohen,
ndërsa lepujt që nuk ia dalin dot
do të bëhen pre ose do të ngordhin urie.
Kështu që mund të mendonit
se ne, si specie e suksesshme në planet -
ju, unë, kushdo -
jemi vërtet të zot për këto lloj vendimesh.
Ja që, me sa duket, pareshtur,
jemi dëshpërimisht të paaftë këtu.
Dhe mendoj që në thelb, kjo është një çështje me interes.
Do t’i përgjigjem shkurt.
Përgjigja është: reagojmë ndaj ndjesive të sigurisë
dhe jo realitetit.
Kjo funksionon shumicën e kohës.
Shumicën e kohës,
ndjesia dhe realiteti janë e njëjta gjë.
Sigurisht që kjo është e vërtetë
për pjesën dërrmuese të prehistorisë njerëzore.
Këtë aftësi e kemi zhvilluar
ngaqë ka kuptim nga pikëpamja evolucionare.
Një mënyrë për ta parë atë
është se jemi shumë të specializuar
për vendime lidhur me rreziqe
që ishin endemike për jetesën në grupe të vegjël familjarë
në pllajat e Afrikës Lindore në vitet 100 000 para erës sonë --
jo dhe aq për Nju Jorkun e 2010-s.
Perceptimi i rrezikut mbart disa njëanshmëri.
Këtu mund të eksperimentohet goxha.
Dhe mund të shihni disa njëanshmëri që përsëriten.
Po ju tregoj katër të tilla.
Priremi të mbivlerësojmë rreziqet spektakolare dhe të rralla
dhe të mos peshojmë sa duhet rreziqet e rëndomta --
bie fjala fluturimi kundrejt udhëtimit me automjete.
E panjohura perceptohet
më e rrezikshme se sa familjarja.
Një shembull do të ishte,
njerëzit kanë frikë se mos rrëmbehen nga të panjohur,
ndërkohë që të dhënat mbështesin faktin se rrëmbimi i fëmijëve nga persona të afërt
është shumë më i shpeshtë.
Së treti, rreziqet e veshur dikujt
perceptohen si të ishin më të mëdhenj se rreziqet anonimë --
pra Bin Laden është më i frikshëm sepse ka një emër.
Dhe së katërti,
njerëzit i nënvlerësojnë rreziqet
në situata që i kanë nën kontroll
dhe mbivlerësojnë ato të situatave që nuk i kanë nën kontroll.
Kështu, pasi filloni të tymosni duhan ose të hidheni me parashutë,
ua nënvlerësoni rreziqet.
Nëse ju servirin një rrezik - terrorizmi qe shembull i goditur -
do ta mbivlerësonit, ngaqë nuk ndiheni se e keni nën kontroll.
Ka një dorë njëanshmërish të tilla, njëanshmëri konjitive,
që prekin vendimet tona në lidhje me rreziqet.
Luan rol heuristika e të gatshmes,
që në thelb do të thotë
probabilitetin e diçkaje e vlerësojmë nga shkalla
se sa e lehtë është të sjellim në mendje raste të saj.
Mund të përfytyroni si funksionon kjo.
Nëse dëgjoni shpesh rreth sulmesh nga tigrat, i bie të ketë plot tigra përqark.
Për sulme nga luanët nuk dëgjoni, i bie të mos ketë shumë luanë përqark.
Kjo funksionon deri ditën që shpiket gazeta.
Sepse ajo që bëjnë gazetat
është të përsërisin pa pushim
rreziqet e rralla.
Unë u them njerëzve, po qe te lajmet, mos e çani kryet.
Ngaqë me përkufizim,
lajmet janë diçka që thuajse nuk ndodhin kurrë.
(Të qeshura)
Kur diçka është kaq e rëndomtë, nuk përbën më lajm -
përplasje makinash, dhunë në familje -
këto janë rreziqet për të cilat shqetësoheni.
Jemi edhe ca specie rrëfimtarësh.
Reagojmë ndaj historive më shumë se sa ndaj të dhënave.
Edhe pazotësia në aritmetikë luan rol.
E kam fjalën, thënia "Një, Dy, Tre, Plot" është deri diku e drejtë.
Jemi shumë të zotë me numrat e vegjël.
Një mollë, dy mollë, tre mollë,
10,000 mollë, 100,000 mollë --
prapë më tepër se sa mund të hanit para se të zënë e të kalben.
Pra, një gjysmë, një çerek, një e pesta - me këto ia dalim mbanë.
Një në një milion, një në një miliard -
të dyja janë thuajse baras me kurrë.
Pra, kemi probleme me rreziqet
që nuk janë shumë të zakonshëm.
Ajo çka bëjnë këto njëanshmëri konjitive
është veprimi si filtrues mes nesh dhe realitetit.
Dhe përfundimi është
që ndjesitë dhe realiteti shpërputhen,
bëhen dy gjëra të ndryshme.
Ju, ose keni ndjesinë - ndjeheni më i sigurt se sa jeni.
Këtu ka një ndjenjë të rreme sigurie.
Ose e kundërta,
dhe këtu bëhet fjalë për një ndjenjë të rreme pasigurie.
Unë shkruaj mjaft rreth "teatrit me sigurinë,"
pra produkte që i bëjnë njerëzit të ndihen të sigurt,
por që në fakt nuk bëjnë ndonjë gjë.
Nuk ka ndonjë term për gjëra që na bëjnë të sigurt,
por që s’na bëjnë të ndihemi të sigurt.
Ndoshta kjo është ajo çka CIA është menduar të bëjë për ne.
Po i kthehemi anës ekonomike.
Nëse ana ekonomike, tregu, udhëheq sigurinë,
dhe nëse njerëzit marrin vendime
bazuar në ndjesitë mbi sigurinë,
atëherë gjëja e zgjuar që do bërë nga kompanitë,
për nxitje ekonomike,
është t’i bëjnë njerëzit të ndihen të sigurt.
Dhe ka dy rrugë për ta arritur këtë.
Njëra, i bëni vërtet njerëzit më të sigurt
dhe shpresoni që ta vënë re.
Ose tjetra, thjesht i bëni të ndihen më të sigurt
dhe shpresoni që nuk do ta vënë re.
Atëherë ç’e tërheq vëmendjen e njerëzve?
Një dorë gjërash:
kuptimi mbi sigurinë,
rreziqet, kërcënimet,
kundërmasat, mënyra si funksionojnë këto.
Por nëse i njihni gjërat,
ka më tepër gjasa që ndjesitë tuaja të përputhen me realitetin.
Na vijnë në ndihmë mjaft shembuj nga bota e njëmendtë.
Të gjithë e njohim shkallën e kriminalitetit në lagjen tonë,
ngaqë aty banojmë, dhe përftojmë për të një ndjesi
që në thelb përputhet me realitetin.
Teatri me sigurinë shpaloset
atëherë kur është e qartë që nuk po funksionon si duhet.
Bukur, atëherë ç’i bën njerëzit të mos vënë re?
Të kuptuarit, njohja e pakët.
Nëse nuk i kuptoni rreziqet, nuk kuptoni dot koston,
ka gjasa që të merrni vendimin e gabuar,
dhe ndjesitë tuaja të mos përputhen me realitetin.
Këtu nuk ka mjaft shembuj.
Ka një problem të brendshëm
me ngjarjet me probabilitet të pakët.
Nëse, për shembull,
terrorizmi thuajse nuk ndodh kurrë,
është vërtet e zorshme të gjykohet
efektshmëria e masave kundër terrorizmit.
Kjo është arsyeja pse vazhdohet me bërjen kurban të virgjëreshave,
dhe pse mbrojtja nga kuçedrat funksionon përsosur.
Shembuj të mjaftueshëm të dështimeve s’ka.
Po ashtu, ndjesitë që, si retë, fshehin pas çështjet -
njëanshmëritë konjitive për të cilat fola më lart,
frikërat, besimet e miletit,
në thelb një model jo adekuat i realitetit.
Më lejoni t’i ndërlikoj gjërat.
Kemi ndjesitë dhe realitetin.
Dua të shtoj një element të tretë. Dua të shtoj një model.
Ndjesitë dhe modeli - në trurin tonë,
realiteti është bota atje tej.
Që nuk ndryshon; është e njëmendtë.
Pra, ndjesitë bazohen në intuitën tonë.
Modeli bazohet te arsyetimi.
Ky është në thelb ndryshimi.
Në një botë primitive dhe të thjeshtë,
vërtet nuk ka nevojë për një model.
Ngaqë ndjesitë janë afër realitetit.
Nuk keni nevojë për model.
Por në një botë moderne dhe të ndërlikuar,
ju duhen modele
që të kuptoni një numër rreziqesh që hasim.
Për bakteret nuk kemi ndjesi.
Ju duhet një model për t’i kuptuar.
Ky model
është një paraqitje e mençur e realitetit.
Është, sigurisht, i kufizuar nga shkenca,
nga teknologjia.
Para shpikjes së mikroskopit për t’i parë,
s’mund të kishte shpjegime teorike të sëmundjeve.
Ato kufizohen nga njëanshmëritë tona konjitive.
Por modeli ka aftësinë
të anashkalojë ndjesitë tona.
Nga i gjejmë këto modele? I marrim nga të tjerët.
I marrim nga feja, kultura,
mësuesit, të moshuarit.
Para ca vitesh,
qeshë në Afrikën e Jugut për safari.
Shoqëruesi im ish rritur në Parkun Kombëtar Kruger.
Dhe kish disa modele shumë të ndërlikuara se si të mbijetosh.
Që vareshin nga çfarë sulmoheshe
luan apo leopard, rinoqeront apo elefant --
kur duhej të bëheshe tym, dhe kur jo,
kur duhej të ngjiteshe në pemë -- kur s’duhej të ngjiteshe kurrë në pemë.
Unë do të kisha vdekur brenda ditës,
por ai qe lindur aty,
dhe e kish kuptuar si të mbijetonte.
Unë jam lindur në Nju Jork.
Mund ta kisha marrë në Nju Jork, dhe të vdiste ai brenda ditës.
(Të qeshura)
Ngaqë kemi modele të ndryshme
bazuar në përvojat tona të ndryshme.
Modelet mund të na vijnë nga mediat,
nga zyrtarët e votuar prej nesh.
Sillni në mend modelet e terrorizmit,
rrëmbimin e fëmijëve,
sigurinë e linjave ajrore, sigurinë rrugore.
Modelet mund të vijnë nga industria.
Dy të tilla që po ndjek, janë kamerat e survejimit,
dhe kartat ID,
jo pak modele sigurie kompjuteri vijnë prej industrisë.
Mjaft modele vijnë prej shkencave.
Modelet nga shëndeti janë shembull i bukur.
Mendoni për një çast kancerin, gripin e shpendëve, gripin e derrave, SARS-in
Krejt ndjesitë tona të sigurisë
lidhur me këto sëmundje
vijnë prej modelesh
që na janë dhënë, vërtet, nga shkenca e filtruar nga media.
Pra modelet mund të ndryshojnë.
Modelet nuk janë të palëvizshme.
Teksa mësohemi më mirë me mjediset tona,
modelet tona zhvendosen më afër ndjesive tona.
Një shembull mund të ishte,
sikur të ktheheshit 100 vjet pas
kur zuri të përhapej së pari elektriciteti,
kish plot frikë prej tij.
Dua të them, pati njerëz që kishin frikë t’i binin ziles së portës,
ngaqë punonte me korrent, dhe ky qe i rrezikshëm.
Ne sot e kemi shumë kollaj me elektricitetin.
Ndërrojmë llamba
pa e menduar fare.
Modeli ynë i sigurisë së elektricitetit
është diçka që e gjetëm këtu, sapo lindëm.
Nuk ka ndryshuar as kur rriteshim.
Dhe ia kemi marrë dorën.
Ose mendoni rreziqet
në Internet nga brezi në brez --
si e trajtojnë sigurinë në Internet prindërit tuaj,
kundrejt trajtimit tuaj,
kundrejt atij që do t’i bëjnë fëmijët tanë.
Modelet tek e fundit treten në prapaskenë.
"Intuitiv" është thjesht një tjetër fjalë për "familjar".
Pra, teksa modeli juaj është afër realitetit,
dhe bëhet njësh me ndjesitë,
shpesh nuk e dini që gjendet aty.
Një shembull i bukur i kësaj
na erdhi vitin e kaluar me gripin e derrave.
Kur u shfaq së pari gripi i derrave,
lajmet fillestare shkaktuan jo pak reagime të tepruara.
Pse kish një emër,
që e bënte më të frikshëm se sa gripi i zakonshëm,
edhe pse i zakonshmi është më vdekjeprurës.
Dhe njerëzit menduan që mjekët duhej të ishin në gjendje të merreshin me të.
Pra patëm edhe ndjesinë e mungesës së kontrollit.
E kështu këta dy elementë
e bënë më të rrezikshëm se sa qe.
Dora-dorës që lajmi u vjetrua, kaluan muaj,
dhe pasoi një shkallë tolerimi,
njerëzit u mësuan me të.
Nuk pati të dhëna të reja, por frika u zvogëlua.
Në vjeshtë,
njerëzia mendonte
se mjekët duhej ta kishin zgjidhur tashmë çështjen.
Dhe mbërrijmë në udhëkryq --
njerëzve iu desh të zgjidhnin
o frikën, o pranimin -
në fakt, o frikën, o indiferencën -
ata thuajse zgjodhën dyshimin.
Dhe dimrin e kaluar, kur u shfaq vaksina,
pati jo pak njerëz - një numër befasues -
që nuk pranuan ta marrin -
shembull i bukur
se si ndjesitë e njerëzve mbi sigurinë ndryshuan, se si ndryshon modeli i tyre,
në mënyrë të çrregullt
pa të dhëna të reja,
pa prurje të reja.
Kjo lloj gjëje ndodh shpesh.
Po shtoj edhe një ndërlikim tjetër.
Kemi pra ndjesitë, modelin, realitetin.
Unë kam një ide mjaft relativiste mbi sigurinë.
Mendoj se varet nga vëzhguesi.
Dhe në shumicën e vendimeve mbi sigurinë
përfshihen një numër njerëzish.
Të interesuarit
për vendime specifike
do të përpiqen të ndikojnë vendimin.
Unë këtë e quaj plani i tyre i punës.
Dhe plani shihet -
si marketing, si politikë -
që rreket t’ju bindë të zgjidhni një model dhe jo tjetrin,
orvatje për t’ju bindur të shpërfillni një model
dhe për t’u besuar ndjesive tuaja,
duke shtyrë në anë njerëzit me modele që nuk ju pëlqejnë.
Kjo nuk është e padëgjuar.
Një shembull, shembull i shkëlqyer, është rreziku nga duhan-pirja.
Në historinë e 50 vjetëve të shkuar, rreziku nga duhan-pirja
shpalos mënyrën se si ndryshon modeli,
dhe tregon edhe se si një industri lufton kundër
një modeli që nuk e pëlqen.
Krahasojeni këtë me debatin e duhanpirësve pasivë -
këtu e 20 vjet të shkuar ndoshta.
Sillni në mend rripat e sigurimit.
Kur isha fëmijë, askush nuk përdorte rripa sigurimi.
Sot, asnjë fëmijë s’do t’ju lejojë të ngisni makinën
po nuk patët vënë rripin e sigurimit.
Krahasojeni këtë me debatin për airbag-un,
këtu e 30 vjet të shkuar ndoshta.
Krejt këta janë shembuj ndryshimi modelesh.
Mësimi që nxjerrim është se ndryshimi i modeleve është i vështirë.
Është e vështirë të çrrënjosësh modelet.
Nëse janë njësoj me ndjesitë tuaja,
ju as që e kuptoni se keni një model.
Dhe këtu ndërhyn një tjetër njëanshmëri konjitive
Do ta quaj njëanshmëri konfirmimi,
nën efektin e së cilës ne priremi të pranojmë të dhëna
që ripohojnë besimet tona
dhe të hedhim tej të dhënat që kundërshtojnë besimet tona.
Pra, edhe pse me dëshmi kundër modelit tonë,
ka shumë mundësi që ne t’i shpërfillim, edhe pse janë joshëse.
Duhet të bëhet shumë joshëse, pa t’i kushtojmë vëmendje.
Modelet e reja, që prekin periudha të gjata kohore, janë të zorshme
Ngrohja globale është shembull i goditur.
Jemi shumë dobët
me modelet që shtrihen mbi 80 vjet
Mund t’ia dalim deri te korrja e ardhshme.
Shpesh shtyhemi deri sa fëmija të jenë rritur.
Por me 80 vjet nuk ia dalim dot hiç.
Ndaj është një model shumë i vështirë për t’u pranuar.
Mund t’i kemi njëkohësisht që të dy modelet në kokë,
ose atë lloj problemi
ku i mbajmë tok të dy besimet,
ose disonancën konjitive.
Në fund fare,
modeli i ri do të zëvendësojë modelin e vjetër.
Ndjesitë e forta mund të krijojnë një model.
11 Shtatori krijoi një model sigurie
në kokën e shumë njerëzve.
Po ashtu, këtë mund ta bëjë përvoja personale në krime,
frika personale për shëndetin,
frika për shëndetin, e ardhur nga lajmet.
Do të shihni ato që psikiatrët
i quajnë ngjarje rrufe.
Prej tyre mund të krijohet në çast një model,
ngaqë janë shumë emotive.
Pra, në botën teknologjike,
nuk kemi përvojë
që të gjykojmë modelet.
Dhe bazohemi te të tjerët. Bazohemi te ndërmjetës.
Dua të them, kjo funksionon për aq kohë sa të ndreqen të tjerët.
Bazohemi te agjencitë qeveritare
që na tregojnë se cilat barna janë pa rrezik.
Dje mbërrita këtu me avion.
Nuk i bëra gjë kontroll avionit.
U bazova në një grup tjetër
që përcaktoi nëse avioni im mund të fluturonte pa rrezik.
Ja ku jemi, dhe asnjë nga ne s’i trembet shembjes së tavanit mbi kokat tona,
jo ngaqë e kontrolluam gjë,
po ngaqë jemi goxha të sigurt
që kushtet e ndërtimit këtu janë të mira.
Është një model që thjesht e pranojmë
jo pak në mirëbesim.
Dhe nuk prish punë.
Tani, ajo që duam
është që njerëzit të familjarizohen mjaftueshëm
me modele më të mira -
t’i kenë të pasqyruar në ndjesitë e tyre -
që t’i lejojnë vetes të marrin vendime sigurie.
Kur këto shpërputhen,
keni dy mundësi.
Njëra, mund të rregulloni ndjesitë e njerëzve,
duke joshur drejtpërdrejt ndjesitë.
Ky është manipulim, por mund të funksionojë.
Rruga e dyta, më e ndershmja,
është të ndreqet vetë modeli.
Ndryshimet ndodhin ngadalë.
Debati mbi duhan-pirjen hëngri 40 vjet,
dhe ky qe një nga ata të lehtët.
Në disa raste kjo është e vështirë.
Por ama mendoj se
informacioni duket si shpresa jonë më e mirë.
Ja ku ju gënjeva.
Ju kujtohet që thashë ndjesitë, modeli, realiteti.
Thashë që realiteti nuk ndryshon. Në fakt ndryshon.
Jetojmë në një botë teknologjike;
realiteti ndryshon gjithë kohës.
Pra mund të kishim - për herë të parë për specien tonë -
ndjesitë që ndjekin modelin, ky në ndjekje të realitetit, realiteti në ndryshim -
mundet të mos e arrijnë kurrë njëri-tjetrin.
Këtë nuk e dimë.
Por në vështrim afatgjatë,
si ndjesitë, ashtu edhe realiteti janë të rëndësishëm.
Dhe dua ta mbyll me dy histori të shkurtra për ilustrim.
1982 - Nuk e di nëse u kujtohet njerëzve -
pati një epidemi të shkurtër
helmimi me Tylenol në Shtetet e Bashkuara.
Qe një ngjarje e tmerrshme. Dikush mori një shishe Tylenol,
hodhi helm në të, e mbylli, e vuri prapë në raft.
Dikush e bleu dhe vdiq.
Kjo i tmerroi njerëzit.
Pati disa imitime kopjace të kësaj.
Nuk pati ndonjë rrezik real, por njerëzit qenë të trembur.
Dhe kështu u shpik
industria e taposjes hermetike të barnave.
Ato kapaçkat hermetike prej këtij rasti lindën.
Është krejtësisht teatër me sigurinë.
Si detyrë shtëpie, mendoni 10 mënyra se si ta nxirrni jashtë loje.
Një po jua jap unë, shiringa.
Por bëri që njerëzia të ndihej më mirë.
I bëri ndjesitë e tyre të sigurisë
të përputhen më tepër me realitetin.
Historia tjetër, ca vite më parë, një shoqja ime lindi fëmijë.
I shkova për vizitë në spital.
Atje pashë se, sot, kur lind një fëmijë,
i vënë një byzylyk RFID foshnjës,
dhe një korrespondues lehonës,
që, nëse dikush tjetër veç mëmës e qit foshnjën nga shtëpia e lindjes,
zë e bie një alarm.
I thashë, "Punë e paqme.
Po vras mendjen se sa i përhapur
është rrëmbimi i foshnjave në spitale."
Kthehem në shtëpi, dhe zë e kërkoj.
Në thelb nuk ndodh kurrë.
Por po ta mendoni,
po të jeni i spitalit,
dhe keni nevojë t’ia merrni për pak foshnjën nënës,
jashtë dhomës, për të bërë ca teste,
më mirë të luani një teatër të bukur sigurie,
përndryshe jua shkurton duart.
(Të qeshura)
Pra ka rëndësi për ne,
për ne që merremi me konceptimin e sigurisë,
që kontrollojmë rregulla sigurie,
ose vëzhgojmë rregullat publike
nga kënde që prekin sigurinë.
S’është thjesht realiteti, janë ndjesitë dhe realiteti.
Ajo që ka rëndësi është
që këto të jenë thuajse të njëjta.
Është e rëndësishme që, nëse ndjesitë tona përputhen me realitetin,
të marrim vendime sigurie më të mira.
Ju falemnderit.
(Duartrokitje)