Tôi đã dành cả mùa hè trong phòng thí nghiệm sinh học biển
ở Woods Hole, Massachusetts.
Ở đó, tôi đã thuê một chiếc thuyền.
Điều tôi muốn làm là mời bạn
lên tàu với tôi ngay đêm nay.
Chúng tôi khởi hành từ Eel Pond đến Vineyard Sound,
cạnh bờ Martha của Vineyard,
được trang bị máy bay không người lái để xác định các điểm tiềm năng
từ đó nhìn về Đại Tây Dương.
Trước đó, tôi định nói là sâu vào Đại Tây Dương,
nhưng chúng ta không cần đi quá sâu để đến những điều chưa biết.
Cách đây hai dặm,
ở phòng thí nghiệm sinh học biển được cho là tuyệt vời nhất trên thế giới,
chúng tôi hạ lưới thu thập phù du xuống
rồi nâng lên trên mặt nước
những thứ mà con người ít để tâm đến,
và hầu như chưa bao giờ thấy trước đó.
Đây là một trong những sinh vật chúng tôi thu được.
Một con sứa.
Nhưng khi nhìn kĩ hơn,
sống trong đó là một sinh vật khác,
hoàn toàn mới mẻ với khoa học.
Một loài mới hoàn toàn.
Làm thế nào mà vẻ đẹp trong suốt này
với một trái tim đang đập
sinh sản vô tính trên đỉnh đầu của nó,
dòng dõi của nó sẽ tiếp tục sinh sản.
Để tôi nói lại lần nữa:
sinh vật này đang phát triển vô tính trên đỉnh đầu của nó
nhưng con cái của nó sẽ sinh sản hữu tính vào thế hệ tiếp theo.
Một con sứa kì lạ?
Cũng không hẳn.
Đây là một lớp hải tiêu.
Một nhóm động vật
mà bây giờ chúng ta đã biết rằng chúng ta có cùng tổ tiên với chúng,
và có lẽ cũng là loài không xương sống giống nhất với chúng ta.
Hãy gặp người họ hàng,
Thalia democratica - sinh vật nửa dây sống.
[Cười lớn]
Tôi chắc rằng các bạn không nhớ gì về buổi họp gia đình cuối cùng
với gia đình Thalia này đâu,
nhưng để tôi nói cho các bạn nghe,
những sinh vật này liên quan đến chúng ta một cách sâu sắc
theo những cách mà chúng ta chỉ mới bắt đầu hiểu được.
Vì vậy, lần tới bạn có nghe ai nhạo báng rằng
kiểu nghiên cứu này thực chất chỉ là một buổi triển lãm cá
Tôi hi vọng bạn sẽ nhớ chuyến đi vừa rồi.
Hiện nay, hầu như khoa học sinh học chỉ chú trọng đến việc
nghiên cứu sâu hơn vào những thứ ta đã biết
ở những khu vực đã được khám phá trong bản đồ.
Nhưng một số người lại rất hứng thú với những điều chưa biết.
Chúng ta muốn khám phá những châu lục hoàn toàn mới,
và nhìn vào các khung cảnh tuyệt đẹp bị lãng quên.
Chúng ta khao khát được trải nghiệm sự bối rối
gây ra bởi những thứ ta chưa bao giờ thấy.
Và vâng, tôi đồng ý
có rất nhiều sự thỏa mãn trong việc nói ra,
"Này, tôi là người đầu tiên khám phá ra thứ đó đấy."
Nhưng đây không phải là một sự phóng đại bản thân,
vì với thể loại nghiên cứu khám phá này,
nếu bạn không cảm thấy mình như một thằng ngốc hầu hết thời gian,
bạn chỉ chưa làm "khoa học" đủ.
[Cười]
Vì vậy, mỗi mùa hè, tôi đưa lên boong thuyền của mình
ngày càng nhiều thứ mà ta biết quá ít về chúng.
Hôm nay, tôi sẽ kể cho các bạn nghe câu chuyện về cuộc đời
mà ít khi được kể trong một môi trường như thế này.
Từ sự thuận lợi của các phòng thí nghiệm sinh học của thế kỉ 21,
chúng ta đã bắt đầu làm sáng tỏ nhiều điều bí ẩn nhờ kiến thức.
Chúng ta cảm thấy rằng sau nhiều thế kỷ nghiên cứu khoa học,
chúng ta bắt đầu tạo những bước tiến lớn.
trong việc tìm hiểu các nguyên tắc cơ bản nhất của cuộc sống.
Sự lạc quan này được phản ánh bởi sự phát triển của công nghệ sinh học
trên toàn cầu,
phấn đấu để áp dụng kiến thức khoa học vào chữa bệnh.
Những thứ như ung thư, lão hóa, các bệnh mãn tính;
những thứ này là một trong số điều không mong muốn mà chúng ta muốn chế ngự.
Tôi thường tự hỏi:
Tại sao chúng ta lại có nhiều rắc rối đến thế
khi cố tìm cách chữa ung thư?
Có phải là do chúng ta chỉ cố tìm cách chữa ung thư,
và không cố gắng hiểu về cuộc sống?
Sự sống trên hành tinh này chia sẻ chung một nguồn gốc,
và tôi có thể tóm tắt 3.5 tỉ năm lịch sử sự sống trên hành tinh này
chỉ trong một slide.
Những gì bạn thấy ở đây là đại diện của những loài đã được biết đến trên trái đất.
Trong sự bao la của sự sống và sự đa dạng sinh học,
chúng ta chiếm một vị trí đáng kể.
[Cười]
Người hiện đại.
Loại cuối cùng của loài chúng ta.
Và dù tôi không muốn chê bai
các thành tựu của loài người,
nhiều như tôi muốn
chúng ta không phải là thước đo của vạn vật.
Chúng ta, mặc khác, là thước đo của nhiều thứ.
Chúng ta không ngừng định lượng, phân tích và so sánh,
và một trong số những điều này là hoàn toàn vô giá và thực sự cần thiết.
Nhưng nó đã tạo động lực cho các nghiên cứu sinh học trở nên chuyên môn hóa
và việc tạo ra các kết quả thực tế
thực sự hạn chế khả năng của chúng ta trong việc tìm hiểu sự sống
đến mức hạn hẹp và thiếu chiều sâu.
Chúng ta đang đánh giá, một cách đáng kinh ngạc, các mảng rất hẹp của sự sống,
và hi vọng rằng các số liệu đó sẽ cứu rỗi chúng ta.
Hẹp đến cỡ nào?
Well, tôi sẽ cho bạn một con số.
Cục quản lý đại dương và khí quyển quốc gia gần đây đã ước tính
rằng 95% các đại dương hiện nay chưa được khám phá.
Hãy để điều đó chìm trong vài giây.
95% các đại dương vẫn chưa được khám phá.
An toàn mà nói
rằng chúng ta thậm chí không biết nhiều về những thứ ta không biết.
Vì vậy, không ngạc nhiên rằng mỗi tuần trong lĩnh vực của tôi
càng ngày càng có nhiều chủng loài mới
được thêm vào cây sự sống.
Sinh vật này đây
vừa được khám phá vào mùa hè này
mới đối với khoa học
và bây giờ nằm cô đơn trong một nhánh của cây gia đình.
Bi kịch hơn nữa
chính là dù chúng ta biết hàng tá loài sinh vật
nhưng mặt sinh học của chúng vẫn là điểm mù của chúng ta.
Tôi biế rằng vài trong số các bạn đã từng nghe
việc một con sao biển có thể tái tạo lại cánh của nó khi bị mất.
Nhưng một số có thể không biết
rằng cánh tay đó có thể tái tạo lại một cá thể sao biển hoàn toàn mới.
Và có những loài động vật làm được những điều thực sự đáng kinh ngạc.
Tôi sẵn sàng đặt cược
rất nhiều trong số các bạn chưa bao giờ nghe về sán dẹp, Schmidtea Mediterranea.
Anh chàng nhỏ nhắn này
làm những thứ thực sự thổi bay não tôi.
Bạn có thể cắt chúng thành 18 mảnh khác nhau,
và mỗi mảnh sẽ tiếp tục tái tạo
thành một cá thể hoàn chỉnh
chỉ trong vòng hai tuần.
18 cái đầu, 18 cơ thể, 18 bí ẩn.
Trong suốt 15 năm gần đây,
tôi đã cố gắng tìm ra cách làm các anh chàng bé nhỏ này làm được điều như thế,
làm thế nào để lật tẩy chiêu trò ảo thuật này.
Nhưng như mọi ảo thuật gia khác,
chúng nó không tiết lộ bí mật đó cho tôi.
[Cười]
Vì vậy,
sau hơn 20 năm nghiên cứu các sinh vật này,
lập bản đồ bộ gen, cạo lấy mẫu
hàng nghìn lần cắt xẻ, hàng nghìn lần tái tạo,
chúng ta vẫn không thể hiểu được các sinh vật này có thể làm được như vậy.
Mỗi cá thể trùng turbellaria chứa đựng cả một đại dương trong mình,
đầy các ẩn số.
Một trong những điểm chung
của tất cả các sinh vật mà tôi đã thảo luận ở đây
chính là chúng không có vẻ nhận được các bản ghi nhớ
mà chúng cần để cư xử theo các quy tắt
mà chúng ta nhận thấy trong rất nhiều các loài động vật
hiện tại đang chiếm đa số
trong các phòng thí nghiệm y sinh trên thế giới.
Hãy gặp nhà thắng giải Nobel của chúng ta
Bảy chủng loài,
đã cho chúng ta phần lớn những hiểu biết
về các hành vi sinh học ngày nay.
Với anh chàng nhỏ nhắn này
3 giải Nobel trong 12 năm.
Tuy nhiên, sau tất cả sự chú ý
và kiến thức,
cũng như phần lớn quỹ tài trợ,
chúng ta đang đối mặt với các vấn đề nan giải
và rất nhiều những thách thức.
Và đó là do, không may thay,
bảy sinh vật này chỉ tương ứng
với 0.00009 phần trăm của tất cả các loài cư ngụ trên hành tinh.
Vì vậy, tôi bắt đầu nghi ngờ
rằng chuyên môn của chúng ta đang bắt đầu cản trở sự tiến bộ,
và tệ nhất là làm chúng ta lạc lối.
Đó là bởi vì cuộc sống trên hành tinh này và lịch sử của nó
là lịch sử của kẻ phá vỡ quy tắc.
Sự sống có mặt trên hành tinh này từ các sinh vật đơn bào,
bơi lội hàng triệu năm dưới biển,
đến khi một trong số các sinh vật quyết định,
"Tôi sẽ làm điều gì đó khác vào hôm nay;
hôm nay tôi muốn phát minh thứ gì đó gọi là đa bào,
và tôi sẽ làm điều đó."
tôi chắc đó không là một quyết định phổ biến vào lúc đó
[Cười]
tuy thế, nó đã đã làm điều ấy.
Và sau đó, các sinh vật đa bào bắt đầu sinh sống
ở tất cả các đại dương,
và chúng phát triển.
Và chúng ta có nó ở đây.
Các khối đất bắt đầu xuất hiện trên bề mặt đại dương,
và một sinh vật khác nghĩ,
"Chỗ đó trông có vẻ được đó.
Tôi muốn chuyển lên đó"
"Mày điên hả?
"Mày sẽ chết khô trên đó. Không có gì tồn tại khi rời khỏi nước"
Nhưng nó đã sống,
và xuất hiện những sinh vật sống trên đất liền.
Khi đã ở mặt đất, chúng có thể nhìn lên bầu trời
và tự nhủ "Sống trên mây cũng tốt chứ nhỉ,
tao sẽ bay."
"Mày không thể phá vỡ trọng lực, không có cách nào mày bay được"
Nhưng, tự nhiên đã sáng tạo ra
nhiều phương pháp độc lập
để bay.
Tôi thích nghiên cứu các động vật phá vỡ các quy tắc,
vì mỗi lần chúng phá vỡ một quy tắc, chúng phát minh ra một cái gì đó mới
mà có thể đã giúp chúng ta có mặt ở đây hôm nay.
Những sinh vật này không ghi nhớ.
Chúng phá vỡ các quy tắc.
Vì thế khi chúng ta nghiên cứu các động vật phá vỡ quy tắc
chúng ta có nên nghiên cứu cách chúng làm điều này?
Tôi nghĩ chúng ta cần phải đổi mới tinh thần thám hiểm.
Thay vì mang thiên nhiên vào phòng thí nghiệm
và nghiên cứu ở đó,
chúng ta cần mang khoa học
vào trong phòng thí nghiệm hùng vĩ của tự nhiên
và ở đó, với trang thiết bị và công nghệ hiện đại
phân tích tất cả mọi hình thái sự sống tìm được,
và bất kỳ thuộc tính sinh học mới nào chúng ta có thể tìm thấy.
Chúng ta cần mang hết tất cả sự thông minh
để trở nên ngu dốt lần nữa
để tránh thất bại trước sự bao la của những ẩn số.
Bởi vì sau tất cả,
khoa học không chỉ thiên về kiến thức.
Khoa học là về sự ngu dốt.
Đó là điều chúng ta làm.
Vì vậy, nếu nghiêm túc về nó,
chúng ta sẽ phải bắt đầu hỗ trợ nghiêm túc
cho những tổ chức giúp các nghiên cứu khám phá diễn ra.
Các tổ chức như chúng tôi,
Viện Nghiên cứu Y học Stowers ở Kansas City, Missouri,
hay là Viện Khoa học Y Học Quốc gia ở Bethesda, Maryland,
và tất nhiên,
Phòng Nghiên cứu sinh vật biển ở Woods Hole, Massachusetts.
Tôi đã thực sự may mắn khi có thể tự đi một vài chuyến thực nghiệm này
và nó cũng là niềm vui
khi có thể kéo sinh viên ra khỏi sự hạn chế của các phòng thí nghiệm
tránh xa máy tính và các tập catalogue,
và đưa chúng nó vào thế giới thám hiểm và khám phá.
Đó là một niềm vui to lớn, một niềm vui thật sự khi được thấy
cách những bộ óc non trẻ nhưng sáng dạ đầy tò mò này sải cánh
và bay đến với những điều bí ẩn.
Đó là cách ta trở thành các nhà khoa học thực thụ.
Chúng ta cần những con người này ra ngoài đó
và hỏi những câu giúp chúng ta tiến gần hơn
với đáp án chúng ta kiếm tìm.
Antoine de Saint-Exupéry đã từng viết,
"Nếu bạn muốn dựng một con tàu
đừng giục mọi người đi tìm gỗ
và cũng đừng giao công việc và nhiệm vụ,
mà hãy dạy cho họ sự bao la của biển cả ..."
Với vai trò là một nhà khoa học kiêm giáo viên
Tôi muốn diễn giải lại
rằng: chúng ta, các nhà khoa học, cần chỉ dạy cho học trò của mình
phải biết nhìn về cái bao la của biển
đó là sự ngu dốt của chúng ta.
Chúng ta, những người hiện đại, là chủng loài duy nhất được biết đến
với định hướng nghiên cứu khoa học.
Chúng ta, như mọi loài khác trên hành tinh,
được thêu dệt chặt chẽ với nhau trong lịch sử sự sống.
Tôi nghĩ mình khá là sai khi nói rằng sự sống là bí ẩn
vì thực sự tôi nghĩ rằng sự sống chính là một bí mật mở
đã thu hút loài của chúng ta tìm hiểu trong hàng thiên niên kỉ.
Tôi xin mạn phép hỏi:
Liệu chúng ta có phải là cơ hội tốt nhất mà sự sống biết?
Và nếu đúng như vậy:
Chúng ta còn phải chờ cái gì nữa?
Chúng ta cần thực hiện mọi việc khác đi.
Đêm nay, tôi muốn mời các bạn giúp chúng tôi xây dựng nên
một con tàu khám phá lớn nhất trong lịch sử nhân loại.
Hãy gọi cho các nhà lập pháp,
yêu cầu họ tài trợ cho các nghiên cứu khám phá cơ bản,
hỗ trợ những gì bạn có thể cho các tổ chức như thế này
những tổ chức cống hiến cho nghiên cứu khám phá,
và lên tàu cùng chúng tôi trong một chuyến thám hiểm cao quý
để thay đổi triệt để cách chúng ta hiểu về cuộc sống.
Và trên đường đi,
chúng ta sẽ thay đổi cách ta nghiên cứu y sinh, mãi mãi.
Xin cám ơn.
[Vỗ tay]