Xin chào mọi người.
Chào mừng đến với phòng dịch mở rộng ở TED Global 2013.
Hôm nay, chúng tôi rất vui được chào đón Teddy Cruz
người vừa rời sân khấu TED vài phút trước,
nói về một sự táo bạo trong thiết kế, quy hoạch
và xây dựng thành phố trong tương lai, điều chúng ta sẽ bàn vào hôm nay.
Trong phòng khách hôm nay, chúng ta có Bryant từ Trung Quốc,
Irteza từ Pakistan,
Jan từ Tiệp Khắc,
và Unnawut từ Thái Lan.
Và, trên Skype, chào mừng tất cả các bạn.
Teddy, cảm ơn lần nữa vì đã tham gia với chúng tôi.
Thật là vui, khi mọi người nói về việc quy hoạch thành phố,
họ luôn nghĩ về những thành phố lớn, khổng lồ như Thượng Hải, Dubai
tại sao bạn không nhận xét về những thành phố đó như một nguồn cảm hứng?
- Oh, chúa ơi. Bạn bắt đầu trực tiếp thật.
Như tôi đã nhắc đến ở bài nói, sau vụ đầu tư năm ngoái
vào những môi trường đó, như kiến trúc, quy hoạch
và giới trí thức thành thị từ khắp nơi trên thế giới cùng nhau bỏ chạy
đến những môi trường đó, và sự bùng nổ đô thị hóa từ Dubai tới Thượng Hải,
tới những vùng đất của sức mạnh kinh tế, tôi không nghĩ là,
và có lẽ các bạn có thể nói cho tôi
nhưng tôi không chỉ thấy một ý tưởng duy nhất
nổi lên từ những biến đổi.
Trong thực tế, những ý tưởng tốt nhất về đô thị hóa trong bối cảnh
tạo ra những phương thức khác về quy hoạch,
về cân nhắc lại cơ sở hạ tầng,
về nhà giá rẻ,
về việc huy động sự tham gia của công chúng trong quá trình khác,
vâng vâng, đã đang diễn ra ở Mĩ Latinh, nhưng không ai để ý.
Vì vậy, sự kích động tôi có không phải một ý tưởng duy nhất được đưa ra
ở Dubai hay Thượng Hải.
Thật ra, họ chỉ bắt chước và tái tạo lại những công thức tệ nhất
về quy hoạch đô thị, cái đã được tạo ra
ở Mĩ những thế kỉ trước.
- Tôi phân vân chiến lược của bạn là gì nếu,
nói thế này, chúng tôi đã đứng vào vị trí của bạn và nói,
chúng tôi có thể dùng những chiến lược đó và làm chúng ở những nước khác nhau không?
Khi bạn có loại chủ nghĩa độc đoán này, bạn có thể giải quyết nó thế nào?
- Thật ra, tôi đã làm việc ở Hàn Quốc như một nghệ sĩ
can thiệp vào những dự án cần làm với không gian công cộng
và chính sách nhà ở.
Và tôi đã xem qua nhiều trong số những khu vực đó
nơi đã được đề cử cho việc phá hủy.
Và nó thì tuyệt vời để điều tra những nền kinh tế không chính thức
của những tổ chức xã hội thực tiễn gắn với những khu vực này.
Có một người đàn ông đã xây một trang trại ốc sên trên bốn cái mái
của tòa nhà của mình, và, vì làm thế, ông ấy cũng đã tạo ra
một mô hình hợp tác để duy trì nền kinh tế
của môi trường tức thì đó.
Nó thì khó để tưởng tượng
rằng việc kinh doanh năng lượng kinh tế xã hội đó
hoàn toàn bị ăn mòn .
Hiển nhiên, chúng ta biết thành phố cần biến đổi.
Tôi không nói về việc giữ gìn những khu vực còn nguyên vẹn kia.
Nhưng trước khi chúng ta phá hủy nó, hãy hiểu chúng đã tạo ra cái gì.
Đúng thế.
T.Cruz: Và những gì tôi đã khám phá trong thế giới riêng của mình,
trên biên giới giữa Mexico và Mĩ,
là mật độ cần được hình dung lại
như một món nợ của kinh tế xã hội trao cho mỗi khu vực,
và đó là những gì định nghĩa những khu vực đó.
Nhưng nếu một công ty đầu tư nhìn vào, họ không thể kiếm tiền từ nó.
Vậy nên, làm cách nào bạn bán nó cho những người mô giới quyền lực
hay những bên liên quan trong cộng đồng, người thật sự nắm giữ mọi thứ?
Làm cách nào bạn xuất hiện như một nhà thiết kế và nói, nó thật sự phức tạp.
Như chúng ta biết thế giới của những kiến trúc sư và nhà thiết kế
đã bị xóa mất một số bằng,
nhưng khi bạn đang giải quyết một vấn đề khổng lồ,
Tôi thắc mắc chiến lược của bạn là gì để giải quyết nó?
Đây là một câu hỏi thú vị.
Tôi nghĩ là khi chúng ta bắt đầu tìm hiểu và mở rộng vai trò của kiến trúc sư
và những nhà quy hoạch thì có thể bắt đầu hoạt động như người hỗ trợ hay hòa giải
về kiến thức từ dưới lên,
và điều hợp lý, về mặt kinh tế và về mặt chính trị,
của các tổ chức từ trên xuống.
Bởi vì thậm chí những nhà hoạt động làm việc trong những khu này
không biết kiến thức này.
Họ kháng cự những nhà phát triển.
Nhưng họ không truyền đạt kiến thức này đến cộng đồng.
- Vì vậy họ không cho những người đó một phương án giải quyết?
- Đúng thế.
Và tôi nghĩ đó là một khoảng trống cần được lắp đầy.
Nó là một vấn đề khó khăn vì cuối cùng thì nó cần được giải quyết,
với lượng lợi nhuận.
Tôi nghĩ việc cho phép các dự án nhà ở, hay những quy trình,
là cho phép một cộng đồng được lời từ cơ sở hạ tầng của riêng nó
và nhà ở của riêng nó là cái chúng ta cần nói về.
Nhưng, đúng thế, trong sự phân cực giữa từ trên xuống và từ dưới lên,
có nhiều điều để thảo luận và để làm, thật sự,
trong việc sản xuất những mô hình mới của đại diện chính trị,
và cả sự tham gia của cộng đồng.
Và đây là điều bị thiếu.
- Vậy nên đó là mô hình như người hỗ trợ, dịch giả, và người hòa giải?
T.Cruz: Chính xác.
Đó là điều mà tôi ước tôi có thể nói trong mười ba phút.
nhưng nó thật khó.
- Tôi muốn nghe từ vài người đến từ những thành phố lớn.
Tôi muốn nghe vài câu bình luận.
Nati, từ San Paulo, bạn có câu hỏi cho Teddy không?
Vậy nên, dựa trên cái mà chúng ta đang thảo luận ở đây, tôi muốn hỏi bạn,
các nhà đầu tư có thể tái tạo lại công việc kinh doanh của họ như thế nào?
Có những con đường mới để họ làm theo
mà trong đó họ không cung cấp một loại cải tiến bình ổn giá không?
Có một con đường để các nhà đầu tư có thể thay đổi công việc kinh doanh của họ
và mang lại một di sản tốt cho những thành phố không?
- Theo một cách nào đấy, câu trả lời là chúng ta không thể chờ đợi các nhà đầu tư.
Họ không phải khách hàng của chúng ta.
Tôi nghĩ chúng ta cần bắt đầu bằng việc thu thêm kiến thức
về nhà đầu tư để chúng ta, từ những nhà thiết kế, kiến trúc sư,
nhà quy hoạch đô thị, trở thành các nhà đầu tư của mô hình nhà ở mới,
bởi vì kiến thức thì có ngoài đó để được tiếp thu.
Sự thông minh của nhà đầu tư trong việc vận động những tài nguyên
và thời gian thì đều được ăn sâu trong bảng hiệu.
Và sự hiểu biết đó cách ta còn xa.
Vậy nên, mặt khác, khách hàng của ta nên là bản thân ta,
Thứ hai, hoặc chủ yếu, thật ra, thực tế là những cộng đồng,
Ý tưởng cho rằng các khu định cư không chính thức hay vùng lân cận
đã tạo điều kiện dễ dàng bằng bài thực hành có sẵn dựa trên cộng đồng,
có chăng NGOs hay cách thức đại diện khác,
có thể, thực tế là, cũng trở thành nhà đầu tư của nhà của chính họ.
Tôi sẽ tranh luận những ví dụ cần được dẫn dắt bởi chúng ta và không bởi nhà đầu tư.
Và chỉ khi đó có thể họ nhận thức được.
Nhưng một phần của vấn đề của cơn khủng hoảng đô thị ngày nay là
những tài nguyên của số đông đã bị di chuyển đến thiểu số.
Tôi nghĩ nó rất khó để thuyết phục nhà đầu tư có ít lợi nhuận.
Vậy nên, đó là lí do tôi nghĩ giai đoạn đầu của sự chuyển đổi
sẽ phải xảy ra với những ví dụ quy mô rất nhỏ
và những mô hình có thể nổi lên từ những cộng đồng này.
Nhưng tôi sẽ tranh luận tầm quan trọng của việc những kiến trúc sư trở thành
những nhà đầu tư của nhà ở xã hội giá rẻ trong thời đại hiện nay.
- Chúng ta sẽ có một câu hỏi khác từ Skype, Matti?
- Câu hỏi của tôi là, nếu chúng ta nhận ra con đường mới này của quyền công dân,
nơi con người tạo ra nhiều hơn tiêu thụ,
chúng ta thay đổi cách nhìn của con người vào quyền công dân
như cái gì đó hơn là tiêu thụ như thế nào?
- Bạn đang gặp phải thử thách thật sự rồi.
Và đó là lý do Mỹ Latin,
như một trong những diễn gia hôm nay đã đề nghị, còn nhiều thứ để nói về nó.
Cái gì tạo ra sự thay đổi?
Sự biến đổi đô thị của những địa điểm như Medelin ở Comlobia
nơi được xem như thành phố nguy hiểm nhất trên thế giới
vào cuối những năm 80 và đầu những năm 90
để bây giờ trở thành một hình mẫu chuẩn mực của việc biến đổi đô thị.
Một lầnần nữa, nó không phải về những tòa nhà, kiến trúc hay kế hoạch hóa.
Nó là về một sự biến đổi chính trị của các tổ chức,
tìm kiếm một kiểu mới của bề mặc chung với cộng đồng.
Mặc dù đã nói vậy, đó là khía cạnh khác mà nhiều nhà thiết kế,
kiến trúc sư và nhà hoạch định cần giao hẹn,
làm cách nào tạo một nền giáo dục công dân mới,
tham gia cái mà người Colombia gọi là văn hóa công dân,
một sư phạm đô thị cái bắt đầu từ nâng cao nhận thức
của những chuẩn mực quan hệ xã hội và cách xây dựng thành phố.
Tôi nghĩ để tái tham gia vào một sức mạnh chính trị là đầu tư tâm trí và trái tim
của con người trong việc xây dựng những đòi hỏi của thành phố của họ, lần nữa,
sự dàn xếp và đầu tư vào giáo dục, một cách đặc biệt.
Một lượng lớn công việc.
Nhưng một vài kẻ thống dâm, như tôi và bạn chúng ta có thể tham gia, đầy hy vọng,
trong việc sản xuất mô hình mới của giao diện để tạo quy trình giáo dục đô thị.
Tôi đang nói thế vì đó là một trong những dự án gần nhất
mà tôi muốn theo trong những năm tới.
- Tôi muốn cho nhóm hội thảo một cơ hội để hỏi một câu hỏi.
- Tôi đến từ Bangkok.
Bạn nói phần nhiều có vẻ như chúng ta cần thay đổi rất nhiều thứ, đúng không?
Nhưng với những cái đã thiết lập rồi,
đặc biệt là ở trung tâm thành phố,
nơi bạn đã có những không gian đã bị chiếm,
làm cách nào bạn nghĩ khu vực đó của thành phố có thể bị thay đổi, hay không?
- Có chứ.
Tôi nghĩ rằng đây là cái tạo ra một vấn đề cũng khó
để bàn luận chi tiết trong mười ba phút.
Nó là vai trò của việc kế hoạch hóa.
Trong khi một số toàn nhà vẫn không thay đổi, cố định,
rằng sự định hướng nên suy nghĩ lại việc trang bị thêm những bộ phận mới,
không quan trọng qua những chiến lược thể chất,
mà qua những kết hợp chương trình thông minh,
hay những trường hợp mà có thể dự tính
sự tăng trưởng của kinh tế và hoạt động xã hội.
Vì vậy, chúng ta có thể là những nhà thiết kế không chỉ về không gian
hay những nghi thức, đó là cái tôi nói lúc trước.
- Bạn cần sở hữu những thành phố của riêng bạn?
- Cảm giác sở hữu một thành phố của riêng bạn là cần thiết.
Và đó là lí do, tôi nghĩ,
sự tham gia cộng đồng trong việc cải tổ chính phủ là cần thiết.
- Tôi cảm thấy như bạn cần đưa ra một cuốn sổ tay đô thị
cho chiến tranh du kích, thay vì không gian thiết kế.
Để đưa ra những ví dụ cụ thể.
Làm sao chúng ta có thể giải quyết những tình huống trên nhiều mức độ khác nhau
là một vấn đề lớn.
Suy cho cùng, đó là cái tôi đang nói.
Tôi nghĩ bởi vì chúng ta được dạy trong những trường kiến trúc,
là cái chúng ta cần làm như là những kiến trúc sư chỉ là thiết kế đồ vật.
Chúng ta có thể thiết kế nhiều cái khác,
và tôi nghĩ việc thiết kế các mối quan hệ xã hội hay thâm chí, có lúc,
những sự kiện chính trị có thể là một đề tài thú vị
cái mà bị thiếu trong cuộc tranh luận của chúng ta, tôi nghĩ thế.
- Một câu hỏi nữa từ những người xem của chúng ta trên Skype.
Sergio, bạn có muốn hỏi một câu không?
- Yeah.
Một trong những thứ đã gây ấn tượng với tôi nhất trong bài nói của bạn là
khi bạn nói về những người đã xây công viên trượt băng.
Và nó đã hấp dẫn tôi vì hai lí do.
Thứ nhất bởi vì nó cho thấy có những người muốn trở nên
tích cực với tư cách là công dân.
Và sự thật là họ được nói, hay họ được yêu cầu, để tạo một tổ chức phi chính phủ.
Nhưng tôi thấy điều nay như cái gì đó bắt đầu vì điều gì đó không có kế hoạch,
cái gì đó mà có thể trồng một cách hữu cơ hơn.
Và sau đó nó đã đi đến là một tổ chức phi chính phủ.
Nó yêu cầu nó được lên kế hoạch hơn, được quản lí hơn, như bạn nói.
Thế nên, chúng ta đang thấy hai mô hình khác biệt phải không?
Bạn có muốn có những phát triển cái không được lên kế hoạch,
hữu cơ hơn, phản ứng điển hình hơn, nếu nó không như kế hoạch?
- Tôi hiểu rồi. Thật ra, nó là một trong những câu hỏi khiêu khích nhất.
Vâng, trong khi chúng ta muốn bảo vệ và duy trì sự kì diệu của kế hoạch,
một phần của vấn đề của những cộng đồng bị đàn áp -
họ không có khả năng để tiến bộ về kinh tế xã hội -
là họ thiếu sự đại diện.
Không phải họ "thiếu", họ kiềm nén nó,
nhưng đôi khi những dụng cụ để trình bày những hình thức tổ chức mới
và sự quản lí cái có thể thúc đẩy chống lại tổ chức từ trên xuống.
Vì vậy tôi nghĩ tôi tin rằng để thật sự chuyển sang bước tiếp theo,
tầng kế tiếp, chúng ta cần xây dựng những hình thức cai quản khác.
Đó không phải là nói rằng những người trượt ván
phải trở nên cứng nhắc và có kế hoạch.
Không, họ tiếp tục tổ chức bản thân họ
bằng cách cho phép các hình thức tiếp cận với sự kì diệu của việc nổi loạn.
Nhưng bây giờ họ có những tài nguyên.
Bây giờ họ có không gian cái thuộc về thể chất và họ gọi là những cú sút.
Thật ra, họ tạo nguồn cảm hứng cho những môi trường khác làm theo.
Tôi không sợ bản dịch đó từ không có kế hoạch
chuyển thành kế hoạch đặc biệt chuẩn,
nhưng không bị bán hết sạch.
Nó là trung tâm, vùng xám cái cần được kích hoạt
bởi vì chúng ta đang tự phân thành hai cực dựa trên cách
nhìn bằng một cách trịnh thượng lúc không chính thức và không có kế hoạch
Tôi nghĩ có nhiều thứ cần được xây dựng ở đây,
về những quan điểm chính trị mới của sự phát triển đô thị.
- Chúng ta phải kết thúc ở đây thôi.
Chúng ta cần trả vài người về với buổi họp.
Teddy, cảm ơn bạn rất nhiều vì tham gia với chúng tôi hôm nay.
- Cảm ơn, và cảm ơn vì những câu hỏi.
Nếu chúng ta có thể giữ liên lạc
và mời tôi đến Bồ Đào Nha.
- Đến bất kì lúc nào nhé. - Cảm ơn.
- Cảm ơn mọi người. Chúng tôi sẽ trở lại vào ngày mai
Cảm ơn rất nhiều
(Vỗ tay)