ခင်ဗျားတို့အနေနဲ့ ကမ္ဘာကြီးကို ပုံစံသစ်ဖြင့် မြင်တွေ့စေချင်တယ်။
Ben Hennig ဆိုသူကနေပြီး ကျွန်တော်တို့ အားလုံး
အရင်တုန်းက ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ဂြိုဟ်ကို ဘယ်တုန်းကမှ
မမြင်ခဲ့ဘူးကြတဲ့ ပုံစံမျိုးဖြင့်
ဆွဲထားတဲ့ မြေပုံ တချို့ကို ခင်ဗျားတို့ကို ဒီနေ့ ပြချင်တယ်။
ဒီမှာ ပြထားတဲ့ မြေပုံကို ခင်ဗျားတို့ အားလုံး သိကြမှာပါ။
ကျွန်တော်ဟာ အသက် အတော်ကလေး ကြီးလို့ ဒီပုံ ပေါ်မလာခင် မွေးခဲ့တာပါ။
ကျွန်တော် ပထမဦးဆုံး ပြောလာတဲ့ စကားလုံးတွေက
"moona, moona" ဖြစ်ခဲ့တာ၊ ကျွန်တော့မိခင်က တီဗီ မျက်နှာပြင်မှာ
ကလေး တစ်ယောက် မြင်သင့်တဲ့ ရုပ်ပုံက အဲဒီလို
ဖြစ်သင့်တယ်လို့ စိတ်ကူးခဲ့ပုံရလို့ ဖြစ်ချင် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
တကယ်တော့၊ ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံးက
ကျွန်ုပ်တို့ ဂြိုဟ်ကြီး လုံးဝိုင်းနေတာကို သိလာတာ ရာစုနှစ် အနည်းငယ်ဘဲ ရှိခဲ့တယ်။
ဒီလို ပုံတွေကို ကျွန်ုပ်တို့ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များမှာ စမြင်ရတော့၊
ကမ္ဘာကြီးဟာ မယုံကြည်နိုင်ဖွယ် နှုန်းဖြင့် ပြောင်းလဲလာနေခဲ့တယ်။
ကျွန်တော် ကိုယ်တိုင် လေ့လာတဲ့ လူသားဆိုင်ရာ ပထဝီ ဘာသာထဲတွင်
Waldo Tobler ဆိုသူ မြေပုံရေးဆွဲသူက
ဂြိုဟ်ကြီးရဲ့ မြေပုံ အသစ်များကို ရေးဆွဲလာခဲ့ရာ
အခုတော့ အတော်ကလေး ပျံ့နှံ့လာရာ
တစ်ခုကို ခင်ဗျားတို့ကို ပြပေးပါ့မယ်။
အဲဒါဟာ ကျွန်ုပ်တို့ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ မြေပုံပါပဲ၊
ဒါပေမဲ့ အဲဒါဟာ ခင်ဗျားတို့အတွက် နည်းနည်းလေး
ထူးဆန်းသလို ရှိပါမယ်။
မြေပုံကို ဆွဲထားပုံက လူဦးရေ ပိုများတဲ့
နေရာတွေကို ဆွဲဆန့်ချဲ့ထွင်ပေးလျက်၊ ဆာဟာရ နဲ့ ဟိမဝန္တာလို
လူဦးရေ နည်းတဲ့ ဒေသတွေကို ချုံ့ပစ် သေးသွားစေအောင်
ပြုပြင် ရေးဆွဲပေးထားလို့ ဒီလိုပုံကို မြင်နေရတာပါ။
ဂြိုဟ်ကြီးပေါ် နေထိုင်နေတဲ့ လူတိုင်းကို တူညီတဲ့ နေရာကို ပေးပြီး ဆွဲထားတယ်။
မြို့ကြီးတွေကို ကျတော့ တောက်ပ နေအောင် ဖေါ်ပြပေထားတယ်။
ဒီလိုင်းတွေက ရေအောက်ရှိ ဝိုင်ယာကြိုးများ နဲ့ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းတွေပါ။
ပြီးတော့ အဲဒီမှာ တရုတ်နိုင်ငံထဲက ဆိပ်ကိမ်း Dalian မှနေပြီး
စင်ကာပူမှ တစ်ဆင့်၊ ဆူးအက် တူးမြောင်း
မှတစ်ဆင့် မြေထဲပင်လယ် ဒေသမှတစ်ဆင့်
Rotterdam မြို့ အရောက် ဆွဲထားတဲ့ လိုင်းရှိပါတယ်။
လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်နှစ်မျှသာ ရှိတဲ့
ကာလတုန်းက ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး သင်္ဘောရဲ့ လမ်းကြောင်းကို ပြနေတာပါ။
အဲဒီ သင်္ဘောမှာ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့တဲ့ ကုန်စည်တွေပါခဲ့တဲ့ ကွန်တင်နားတွေ
ပြန်ချပေးလိုက်တာကို ကုန်တင်ကားများဖြင့်
ပို့ဆောင်ပေးခဲ့မယ်ဆိုရင်၊ အဲဒီကားတန်းဟာ ကီလိုမီတာ ၁၀၀ ရှည်လျားခဲ့မှာပါ။
ကျွန်ုပ်တို့ ကမ္ဘာကြီး ဒီနေ့တွင် ချိတ်ဆက်နေပုံက အဲဒီလိုပါ။
သင်္ဘော တစ်စီးတည်းဖြင့်၊ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း တစ်ခုတည်းဖြင့်
ငါးပတ်ကာလအတွင်းမှာ ကျွန်တော်တို့ ပို့ပေးနိုင်ခဲ့တဲ့
ပမာဏ ဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံး မြို့ကြီးတွေမှာ နေထိုင်လာခဲ့ကြတာ
ကြာပြီဖြစ်ပေမဲ့၊ အားလုံး မြို့တွေမှာ မနေထိုင်ကြပါ။
ဒါက ကမ္ဘာ့ ပထမဦးဆုံး မြို့တစ်မြို့ဖြစ်တဲ့ Çatalhöyük ပါ။
လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၉၀၀၀ တုန်းက၊
လူတွေဟာ သူတို့အိမ်ကို ရောက်ဖို့ တခြား အိမ်တွေရဲ့ အမိုးပေါ်မှ လျှောက်ခဲ့ရတယ်။
အဲဒီမြို့ရဲ့ မြေပုံကို ခင်ဗျားတို့ ဂရုတစိုက် လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင်၊
လမ်းရယ်လို့ တွေ့ရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
ကျွန်တော်တို့ နောက်ပိုင်းကျမှ လမ်းတွေ တီထွင်ခဲ့ကြလို့ပါ။
ကမ္ဘာကြီးဟာ ပြောင်းလဲလာနေတယ်။
စမ်းသပ်မှုများ နဲ့ အမှားများကို ဖြတ်ကျော်ခဲ့ရတယ်။
ပိုကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်ရေး နည်းလမ်းတွေကို ကျွန်တော်တို့ဟာ
တဖြည်းဖြည်းချင်း ရှာကြံခဲ့ရတယ်။
မကြာမီနှစ်များထဲမှာ ကမ္ဘာကြီးဟာ မယုံနိုင်ဖွယ် ပြောင်းလာခဲ့တယ်။
လူသားမျိုးဆက်ရဲ့ နောက်ဆုံး ခြောက်၊ ခုနစ် ဒါမှမဟုတ် အဌမမြောက် လက်ထဲမှာမှ
ကျွန်တော်တို့ဟာ မျိုးစိတ် တစ်ခု ဖြစ်တာ နားလည် သိရှိလာခဲ့ကြတာပါ။
ဒီလို မြေပုံမျိုးကို ရေးဆွဲလာနိုင်တာဟာ
ဆယ်စုနှစ် အနည်းငယ်မျှသာ ရှိပါသေးတယ်။
ဒီမြေပုံထဲမှာ အခြေခံအချက်က ကမ္ဘာ့လူဦးရေဘဲ ဖြစ်တာမှန်ပေမဲ့၊
အဲဒီမှာ ကျွန်ုပ်တို့ အာဖရိက တိုက်မှနေပြီး ပျံ့နှံ့ရွေ့ရှားခဲ့ကြပုံကို ပြနေတဲ့
မြားတွေ ရှိနေကာ ကျွန်ုပ်တို့ ဘယ်ဒေသကို ဘယ် အချိန်ကာလမှာ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်းကို
ပြသပေးထားပါတယ်။
မကြာခဏဆိုသလို တချို့သောသူတို့က ရက်စွဲ တစ်ခုခု မှားနေကြောင်း
ရှာတွေ့လာလို့ ကျွန်တော်ဟာ ဒီမြေပုံကို ပြန်ပြန်ပြီး ရေးဆွဲပေးနေရပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ဟာ ကျွန်တော်တို့ ကိုယ်တိုင် အကြောင်းကို သိလာရတာ မြန်လွန်းလှပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ ပြောင်းလဲနေတယ်။
အပြောင်းအလဲ တော်တော်များက တဖြည်းဖြည်းချင်းပါ။
တစ်စစဖြင့် ဖြစ်ပွားနေတာပါ။
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အသက်တွေ တိုတောင်းကျတော့
အဲဒီလို ပြောင်းလဲတာကို သတိမမူမိကြပါ။
အများစုက ၇၀၊ ၈၀ နေကြကာ ၉၀ ကျော်ရင် ကံကောင်းလှပြီ။
ဒီဂရပ်ပုံက ခင်ဗျားတို့ကို
ကမ္ဘာကြီးရဲ့ လူဦးရေ နှစ်စဉ် ပြောင်းလဲမှုနှုန်းကို ပြနေတယ်။
အဲဒီနှုန်းဟာ ၁၈၅၀ တဝိုက်တွင် သိပ်ကို နှေးနေခဲ့တယ်၊
အဲဒီနောက်မှာ လူဦးရေ တိုးတက်မှုနှုန်းဟာ
စကြီးထွားလာခဲ့ရာ
ကျွန်တော် မွေးခဲ့တဲ့ ကာလ ဝန်းကျင်မှာဆိုရင်
ကျွန်တော်တို့ လပေါ်မှနေပြီး ကမ္ဘာကြီးကို မြင်ရတဲ့ ဒီလို ပုံတွေကို စမြင်ခဲ့ရစဉ်၊
ကမ္ဘာ့လူဦးရေဟာ တစ်နှစ်ကို နှစ်ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ကြီးထွားလာနေခဲ့တယ်။
တကယ်လို့များ အဲဒီ တစ်နှစ်ကို နှစ်ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ရာစုနှင့်
အနည်းငယ် ကြာအောင် ဆက်ကြီးထွားလာခဲ့မယ်ဆိုရင်၊
ဂြိုဟ်ကြီး တစ်ခုလုံးမှာ လူတွေနဲ့ ဘယ်လောက်အထိကို
ပြည့်ကျပ်လာမလဲ ဆိုတော့ လူတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်တွေဟာ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး
ထိစပ်လျက် ရှိနေကြမှာပါ။
လူတွေဟာ ကြောက်လန့်လာကြရတယ်။
လူဦးရေ ကြီးထွားလာနေပုံကို၊ ပြီးတော့
၁၉၆၈ ခုနှစ်တုန်းက "လူဦးရေဗုံးကြီး"လို့ ခေါ်ခဲ့တာကို ကြောက်လန့်လာရတယ်။
ဒါပေမဲ့၊ နောက်ပိုင်းတွင်၊ ဂရပ်ပုံရဲ့
အဆုံးပိုင်းတွင် မြင်ရသလို ကြီးထွားမှုဟာ ကျဆင်းလာခဲ့တယ်။
လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်တွေ၊
၇၀ ပြည့်လွန်၊ ၈၀ ပြည့်လွန်၊ ၉၀ ပြည့်လွန် နှင့် သုညလွန် နှစ်များ၊
ပြီးတော့ လက်ရှိ ဆယ်စုနှစ်ဆိုရင် လူဦးရေ
ကြီးထွားမှုနှုန်း နှေးလာတယ်။
ဂြိုဟ်ကြီး တည်ငြိမ်လာနေပါပြီ။
ကျွန်တော်တို့ဟာ ဒီရာစု အကုန်ပိုင်းမှာ ဘီလီယံ ၁၀ ဒါမှမဟုတ် ၁၁
ရှိမယ်လို့ ခန့်မှန်းရတယ်။
အဲဒီလို ပြောင်းလဲနေချိန်မှာ ဗလောင်ဆူမှုလည်း ရှိတတ်တယ်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးကို အားလုံး သိကြတယ်။
၁၉၁၈ ခုနှစ်မှာ တုပ်ကွေး မဟာကပ်ဘေးကြီး ကျခဲ့တာကို ကျွန်တော် မြင်ခဲ့ကြရတယ်။
တရုတ်နိုင်ငံ ငတ်မွတ်ခြင်းဘေးကြုံခဲ့တယ်။
အဲဒါတွေကို ကျွန်တော်တို့ဟာ အာရုံစိုက်ကြတယ်။
သတင်းတွေထဲက ကြောက်စရာ ဖြစ်ရပ်တွေကို ကျွန်တော်တို့ အာရုံစိုက်ကြတယ်။
ကျွန်တော်တို့ဟာ တဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲတာကို ကောင်းတဲ့ ပုံပြင်တွေကို
အာရုံ မစိုက်လိုကြပါ။
ကျွန်တော်တို့ လူတွေအတွက် စိုးရိမ်တယ်။
အားလုံး လူတွေ ဘယ်လောက် ရှိလဲ ဆိုတာ စိုးရိမ်တယ်။
လူတွေဆီက အဝေးကို ထွက်ပြေးရေးကို ကျွန်တော်တို့ စိုးရိမ်တယ်။
ဒီမြေပုံထဲကျတော့ လူတွေ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ဘယ်လောက် ဝေးတဲ့
နေရာမှာ ရှိနေကြပုံကို ပုံကြီးချဲ့ ပြထားတဲ့ မြေပုံပါ။
ဒီတော့ ခင်ဗျားတို့အနေနဲ့ လူတိုင်းနဲ့ ဝေးတဲ့ နေရာကို သွားနေချင်ရင်
အကောင်းဆုံး နေရာတွေက ဒါတွေပါ။
နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း၊ အဲဒီလို နေရာတွေဟာ ပိုပိုကြီးလာနေကြတယ်၊
နှစ်စဉ်လိုလို ကျွန်တော်တို့ဟာ လယ်မြေတွေကို စွန့်ထွက်လာနေကြလို့ပါ။
မြို့ကြီးတွေဆီ ရွှေ့ပြောင်းနေကြလို့ပါ။
ကျွန်တော်တို့ဟာ နေထိုင်မှု သိပ်သည်းလာတယ်။
ဥရောပတိုက်ထဲမှာဆိုရင် ဝံပုလွေတွေ
ပြန်ရှိလာလျက် သူတို့ဟာ တိုက်ကြီးရဲ့ အနောက်ဖက်ကို ရွှေ့ပြောင်းနေကြတယ်။
ကမ္ဘာကြီး ပြောင်းလာနေတယ်။
စိုးရိမ်စရာတွေ ရှိပါတယ်။
ဒီမြေပုံက ဂြိုဟ်ပေါ်က မိုးရေ အများဆုံး နေရာတွေကို ပြထားတယ်။
အဲဒါကို ကျွန်တော်တို့ သိကြပါတယ်။
ကျွန်တော် ပြောခဲ့တဲ့ Çatalhöyük တည်ရှိခဲ့တဲ့ နေရာက
အာဖရိက၊ အာရှ နဲ့ ဥရောပ တိုက်ကြီး သုံးခု ဆုံတဲ့ နေရာပါ။
အဲဒီ တဝိုက်မှာ နေထိုင်ကြတဲ့ လူဦးရေဟာ အတော့်ကို ကြီးမားပေမဲ့
ရေကျတော့ နည်းနည်းလေးပဲ ရှိတယ်။
ပြီးတော့ မိုးအကြီးအကျယ် ရွာတဲ့ နေရာတွေကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ မြင်နိုင်တယ်။
ဒါကို ပိုဆန်းပြားအောင် လုပ်ပေးနိုင်တယ်။
မြေပုံကို လူတွေဖြင့် ပုံဖေါ်ပေးမယ့်အစား၊
ရေတွေဖြင့် ပုံဖေါ်ပေးနိုင်ပါတယ်။
အဲဒီနောက်မှာ မြေပုံကို လစဉ်
ကမ္ဘာကြီးရဲ့ နေရာသေးသေးလေးတွေမှာ
ကျလာတဲ့ မိုးရေကို ပြပေးဖို့ ပြောင်းလဲ ဖေါ်ပြပေးနိုင်ပါတယ်။
ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကြီးကို ဖြတ်စီးနေကြတဲ့ မုတ်သုန်လေတွေကို မြင်ကြရမယ်၊
ဒါကို ကြည့်လိုက်တော့ ဂြိုဟ်ကြီးဆီမှာ နှလုံးခုန်သံတောင် ရှိသလို ခံစားရမယ်။
ကျွန်တော်တို့ နေထိုင်ကြတဲ့ နေရာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး
အခုလို မြင်တွေ့မြင်လို့ ရလာနိုင်တာက
ကျွန်တော် သက်တမ်း ကာလ တစ်ခု အတွင်းမှာကို ဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ ရေလုံလောက်တယ်။
ဒီမြေပုံက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အစားအစာတွေကို စိုက်ပျိုးတဲ့ နေရာတွေပါ။
ဒီဒေသတွေက ဆန်၊ ဖူးစားပြောင်း နဲ့ ဂျုံအတွက် မှီခိုရတဲ့ ဒေသတွေပါ။
အစားအစာတွေ လုံလောက်ပါ့မလား ဆိုပြီး လူတွေ စိုးရိမ်ကြပေမဲ့၊
ကျွန်တော်တို့ အသားကို လျှော့စားလျက် ကောက်စပါးတွေကို တိရိစ္ဆာန်တို့အား
လျှော့ကျွေးကာ လူတွေက စုစည်းနေကြမယ် ဆိုပါက၊
လူတိုင်းအတွက် အစားရေစာ လုံလောက်မှာ ကျွန်တော်တို့ သိကြပါတယ်။
ကျွန်တော် သိထားသေးတာက
ဒီနေ့တွင် ဆိုးဆိုးဝါးဝါး လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့
အရာတွေကိုပါ။
ခင်ဗျားတို့ဟာ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ ဒီလို မြေပုံကို အရင်တုန်းက မြင်ခဲ့ဘူးကြမှာပါ။
ဒီမြေပုံကို ဂြိုဟ်တူမှနေပြီး
ရိုက်ပေးခဲ့တဲ့ ပုံတွေဖြင့် ရေးဆွဲ ထုတ်လုပ်ပေးတာ ဖြစ်ပြီး၊
ကျွန်တော် ပြခဲ့တဲ့ ပထမဦးဆုံး ဆလိုက်ကို မှတ်မိကြမယ်ဆိုရင်၊
ဂြိုဟ်တုတွေဟာ ကမ္ဘာကြီးကို ဝန်းရံထားကြတယ်၊
ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကို ညဘက်မှာ မြင်တွေ့ရတဲ့ ပုံကို ဖေါ်ပြပေးထားပါတယ်။
ခင်ဗျားတို့က ဒီမြေပုံကို ပုံမှန် ကြည့်မယ်ဆိုရင်
ကျွန်တော်တို့ တွေ့မြင်နေကြ မြေပုံ တစ်ခုလို ကြည့်ပါက၊
ဒါဟာ လူတွေ နေထိုင်မှုကို ပြတဲ့ မြေပုံလို့ ထင်စရာ ရှိပါတယ်။
မီးတွေ တောက်ပနေတဲ့ နေရာတွေဟာ လူတွေ နေတဲ့ နေရာတွေပေါ့။
ဒါပေမဲ့ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ ဒီမြေပုံကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ဟာ
ဆွဲဆန့်ထားတာကို သတိရဖို့ မမေ့ကြပါနဲ့။
ဒီမြေပုံထဲတွင် နေရာတိုင်းမှာ လူဦးရေ ထူထပ်မှုဟာ တူညီပါတယ်။
နေရာ တစ်ခုခုမှာ လူတွေ မနေဘူးဆိုရင်၊
အဲဒါကို ကျွန်ုပ်တို့ ချုံ့ထုတ်လိုက်လို့
၎င်းဟာ ပျောက်ကွယ်သွားတယ်။
ဒီလိုနည်းဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ဟာ လူတိုင်းကို
တည်းတူရည်တူ အရေးပေးထားတယ်။
အခုတော့ အလင်းရောင်ဟာ လူတွေ ရှိတဲ့ နေရာကို ပြသတာ မဟုတ်ပါ၊
လူတွေက နေရာတိုင်းမှာ ရှိတယ်။
အခုတော့ မြေပုံထဲက မီးတွေက
လန်ဒန်က မီးတွေ၊ ကိုင်ရိုမြို့က မီးတွေ၊ တိုကျို့မြို့က မီးတွေ၊
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုထဲ အနောက်ဖက်ခြင်း ကမ်းခြေဒေသ မီးတွေ၊
လူတွေက စွမ်းအင်ကို အကြီးအကျယ် သုံးဖြုန်းနိုင်ကြတဲ့ လူတွေရဲ့
ရပ်ကွက်တွေက မီးတွေ ဖြစ်ကြတယ်၊
သူတို့ဟာ ငွေကြေးတတ်နိုင်ကြလို့
မီးတွေကို ထွန်းလင်းလိုက်တာ
ဘယ်လောက်တောင် တောက်ပသလဲဆိုတော့
ဂြိုဟ်တုတွေကတောင် ရိုက်ယူလို့ ရနိုင်လောက်ပါတယ်။
မြေပုံပေါ်က မှောင်မည်းနေကြတဲ့ နေရာတွေ ကျတော့၊
စွမ်းအင်ကို လူတွေ အဲဒီလို ဖြုန်းနိုင်စွမ်း မရှိကြတဲ့ နေရာတွေ၊
ဒါမှမဟုတ် ဖြုန်းနိုင်စွမ်း ရှိကြပေမဲ့၊
မီးတွေဖြင့် ကောင်းကင်ကို လင်းလာစေတဲ့ လုပ်ရပ်မျိုးရပ်စဲသင့်တာ သိကြတဲ့ နေရာတွေပါ။
တကယ်လိုများ ဒီမြေပုံကို အချိန်ကာလ အလျောက် ပြောင်းလဲပုံကို
လှုပ်ရှားပုံအဖြစ် ကျွန်တော် ဖေါ်ပြပြနိုင်ခဲ့မယ်ဆိုရင်၊ တိုကျိုဟာ
လက်တွေ့တွင် မှောင်လာတာကို မြင်ရပါမယ်၊ ဆူနာမီရဲ့ နောက်မှာ
ဂျပန်ဟာ ထိခိုက်သွားတဲ့ နျူကလီယား စွမ်းအင်ဌာနကို
ပိတ်လိုက်လို့ သုံးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် လေးပုံတစ်ပုံ လျော့သွားခဲ့တယ်။
ကမ္ဘာကြီး ချုပ်ငြိမ်း မသွားခဲ့ပါ။
ကောင်းကင်ဖက် ထိုးပေးတဲ့
မီးရောင် လျော့သွားရုံပါပဲ။
ကမ္ဘာကြီးမှာ ကောင်းတဲ့ သတင်းတွေ
တကယ့်ကို အများကြီး ရှိကြပါတယ်။
မွေးခါစ ကလေးတွေရဲ့ သေဆုံးမှုနှုန်း ကျဆင်းလာနေတယ်၊
ပြီးတော့ မယုံနိုင်ဖွယ်နှုန်းနဲ့ကို ကျဆင်းလာနေတာ။
လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် အနည်းငယ်တုန်းက၊
ကမ္ဘာကြီးတွင် မွေးပြီးတစ်နှစ်အတွင်းမှာ သေကြတဲ့ ကလေးတွေရဲ့ ဦးရေဟာ
တစ်နှစ်အတွင်း ငါးရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့တယ်။
ကျောင်းကို သွားကြတဲ့ ကလေးတွေ ပိုများလာပါတယ်၊
စာရေး၊ စာဖတ်နိုင်အောင် သင်ယူနေကြကာ
အင်တာနက်ကို ဆက်သွယ် သုံးလာကြပြီး
တက္ကသိုလ်ကို တက်လာကြတဲ့ ကလေးတွေဟာ
မကြုံစဖူး မြင့်မားတဲ့ နှုန်းဖြင့် တိုးလာကာ
ကမ္ဘာကြီးမှာ တက္ကသိုလ်ကို တက်နေကြတဲ့ လူငယ် အများစုက
အမျိုးသားတွေ မဟုတ်ဘဲ အမျိုးသမီးတွေပါ။
ကျွန်တော်ဟာ အဲဒီလို ကောင်းမွန်တဲ့ သတင်းတွေကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု
ဆက်ဖေါ်ပြစရာ ရှိနေပေမဲ့၊
ကျွန်တော်တို့ဟာ အရေးပေါ် ဖြစ်တဲ့
ဆိုးတဲ့ သတင်းတွေကို ပိုပြီး အာရုံပြုလိုကြပါတယ်။
အဲဒါကို Rebecca Solnit ထောက်ပြခဲ့တာ
သိပ်ကို ကောင်းပါတယ်၊ “တိုးတက်မှုကို စွမ်းဆောင်ပေးနိုင်ကြကာ
ကျွန်ုပ်တို့ ခေတ်ထဲမှာ ဖြစ်ပွားနေကြတဲ့ မြင်မရနိုင်တဲ့
တိုးတိုးဖြစ်ပျက်လာနေကြတဲ့ အပြောင်းအလဲတွေဟာ အရင်နှင့်မတူ သိပ်ကို ခြားနားကြပါတယ်။”
အတိတ် ကာလတွေဟာ များစွာမှ တည်ငြိမ်ခဲ့ကြပါတယ်။
“မသိသာတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေရဲ့ အံ့ဖွယ် မဟုတ်တဲ့ သဘာဝကို ရံဖန်ရံခါ ဖြစ်တတ်တဲ့
ဗလောင်ဆူမှုတွေက ပိုလို့ကို ပြတ်သားအောင် ထောက်ပြနေကြတာပါ။”
မကြာခဏဆိုသလို ကြောက်စရာ အရာတွေ ဖြစ်ပျက်ကြပါတယ်။
အဲဒီလို ကြောက်မက်စရာတွေကို အပတ်စဉ်တိုင်းမှာ၊
နေ့စဉ်လိုလို သတင်းတွေထဲမှာ ပြသနေကြပါတယ်။
ကမ္ဘာ့လူဦးရေ ကျဆင်းလာနေတဲ့ အကြောင်းတွေကို သူတို့ မပြောကြပါဘူး။
ကမ္ဘာကြီးဟာ မကြုံစဖူး ချိတ်ဆက် ဆက်သွယ်လာနေခြင်းကို ပြောမပြကြဘူး။
လူတွေရဲ့ သိရှိနားလည်မှုတွေဟာ အံ့ဖွယ် တိုးတက်လာနေတာကို ပြောမပြကြပါဘူး။
ကျွန်ုပ်ုတို့ဟာ အမှိုက်တွေကို လျှော့ပစ်ရန် စားသုံးမှုကို လျှော့ရန်
အားထုတ်လာနေကြတာကို ပြောမပြကြပါဘူး။
ဒါက နောက်ဆုံး မြေပုံပါ။
ဒီမြေပုံထဲကနေပြီး ကျွန်တော်တို့ဟာ သမုဒ္ဒရာတွေ နဲ့
ပင်လယ်တွေကို ထုတ်ပစ်လိုက်တယ်။
ဒါကြောင့်မို့လို့ အခု မြင်နေကြရတာက
၇.၄ ဘီလီယံ ရှိကြတဲ့ လူဦးရေပါ၊
လူဦးရေ အချိုးအစားကို အခြေခံပြီး မြေပုံကို ရေးဆွဲထားတာပါ။
တရုတ်နိုင်ငံထဲတွင် တစ်ဘီလီယံ ကျော်ကျော်၊
ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး မြို့ကြီးကို တရုတ်နိုင်ငံမှာ မြင်နိုင်ပေမဲ့
၎င်းရဲ့ အမည်ကိုတော့ မသိကြပါ။
အိန္ဒိယကို ကမ္ဘာကြီးရဲ့
အလယ်ဗဟိုမှာ ကျွန်ုပ်တို့ မြင်နိုင်ပါတယ်။
ဥရောပဟာ အစွန်းတစ်နေရာမှာ ရှိနေတာကို ခင်ဗျားတို့ မြင်နိုင်တယ်။
ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံး ဒီနေ့ ရှိနေကြတာက
ဂြိုဟ်ကြီးရဲ့ အဖျား တစ်နေရာက Exeter ဒေသပါ။
ကျွန်ုပ်တို့ဟာ ဥရောပရဲ့ အဝေး တစ်နေရာ
ကျောက်တုန်း အသေးလေးပါ
အဲဒီထဲမှာ ကမ္ဘာသက်ကြီးတွေရဲ့ တစ်ရာခိုင်နှုန်းလျော့လျော့
ကမ္ဘာရှိကြတဲ့ ကလေးတွေရဲ့
ရာခိုင်နှုန်းဝက်လောက်သာ
နေထိုင်နေကြတာပါ။
ကျွန်ုပ်တို့ဟာ တည်ငြိမ်လာနေကာ မြို့ပြနဲ့ တူလာနေတဲ့
အိုမင်းလာနေတဲ့ ကမ္ဘာကြီးပါ၊
ချိတ်ဆက်မိလာနေတဲ့ ကမ္ဘာကြီးပါ။
စိုးရိမ်ကြောက်လန့်စရာ အကြောင်းတွေ အများကြီး ရှိကြတာ မှန်ပါတယ်၊
ဒါပေမဲ့ ကျွန်ုပ်တို့ဟာ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး အရင်တုန်းကလို ကြောက်ရန် မလိုပါ၊
ကျွန်တော်တို့ဟာ ကမ္ဘာကြီး အသစ်ထဲမှာ နေထိုင်နေကြတာ ကျွန်ုပ်တို့ မြင်ရန်လိုတယ်။
အထူး ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
(လက်ခုပ်သံများ)