Lúc trước tôi có làm 1 thử nghiệm thế này.
Suốt một năm, tôi sẽ phải nói "Có" với mọi thứ làm tôi sợ hãi,
bất cứ điều gì làm tôi lo lắng, đưa tôi ra khỏi vùng an toàn của mình,
tôi buộc phải nói "Có" với chúng.
Tôi có muốn diễn thuyết không?
Không, nhưng phải có.
Tôi có muốn lên hình trực tiếp không?
Không đâu, nhưng phải có.
Tôi muốn thử sức trong nghề diễn xuất?
Không, không đâu, không hề, nhưng có, phải có, phải nói có.
Thế là điều kỳ lạ đã xảy ra:
chính việc bắt tay vào thực hiện điều mà tôi sợ,
đã loại bỏ nỗi sợ hãi,
làm nó không còn đáng sợ nữa.
Nỗi sợ diễn thuyết, sợ giao tiếp xã hội tan biến hết.
Sức mạnh của một từ sao lại mạnh mẽ đến thế.
Từ "Có" đã thay đổi cuộc đời tôi.
Từ "Có" thay đổi chính tôi.
Nhưng đặc biệt có một lần nói "Có"
ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến cuộc đời tôi,
theo hướng tôi chưa bao giờ nghĩ tới,
và đó là lời đáp cho câu hỏi của cô con gái nhỏ.
Tôi có ba đứa con gái tuyệt vời tên Harper, Beckett và Emerson,
và Emerson là cô bé mới tập đi thích gọi mọi người là "cưng"
y như một cô bồi bàn người miền Nam vậy.
(Cười)
"Cưng ơi, cho con sữa vào cốc uống nước nhé"
(Cười)
Một tối nọ, cô bồi bàn đòi tôi chơi với cô,
lúc tôi đang định đi đâu đó, tôi đã bảo: "Có".
Và đó là khởi đầu cho lối sống mới của gia đình tôi.
Tôi đã thề rằng, từ đó trở đi
cứ khi nào con đòi chơi với tôi,
dù có đang bận làm gì hay đi đâu,
tôi sẽ luôn luôn đồng ý.
Gần như luôn luôn. Tôi cũng không giỏi lắm nhưng đang nỗ lực.
Điều đó có ảnh hưởng thần kỳ đến tôi,
con cái tôi, gia đình tôi.
Nó còn có thêm tác dụng phụ kỳ diệu,
mà mãi gần đây tôi mới thật sự thấu hiểu,
đó là việc nói "Có" với việc chơi đùa cùng con cái
đã cứu vãn sự nghiệp của tôi.
Chuyện là thế này, tôi có sự nghiệp nhiều người mơ ước.
Tôi là biên kịch, tưởng tượng, kiếm sống bằng nghề bịa chuyện.
Công việc hoàn hảo phải không?
Không đâu.
Tôi là nữ anh hùng.
Công việc trong mơ ư?
Tôi sản xuất chương trình truyền hình.
Tôi sản xuất ra rất nhiều sản phẩm trên truyền hình.
Tính chung trong mùa phim hiện tại,
tôi chịu trách nhiệm sản xuất khoảng 70 giờ sản phẩm phim cho thế giới.
Bốn chương trình TV liền, 70 giờ phim...
(Vỗ tay)
Sản xuất song song ba chương trình. Có khi bốn.
Mỗi chương trình tạo ra hàng trăm công ăn việc làm chưa từng có trước đó.
Chi phí sản xuất một tập phim trên đài
có thể tốn trong khoảng ba đến sáu triệu đô la.
Cứ tính chung là 5 triệu.
Mỗi một tập mới gộp vào tỷ lệ bốn phim mỗi 9 ngày,
tức mỗi 9 ngày sẽ có sản phẩm phim trị giá 20 triệu đô,
4 chương trình truyền hình, 70 giờ phát sóng,
ba chương trình sản xuất cùng lúc, có khi bốn,
16 tập luôn trong guồng sản xuất:
24 tập phim "Bác sĩ Grey", 21 tập "Scandal",
15 tập "Thoát tội giết người",
10 tập "Cuộc truy bắt", tính tổng là 70 giờ phim,
tốn đến 350 triệu đô la một mùa chiếu.
Tại Mỹ, các chương trình của tôi
phát liền kề nhau vào tối thứ 5.
Trên thế giới, phim được trình chiếu trên 256 quốc gia, lãnh thổ với 67 ngôn ngữ
cho lượng khán giả 30 triệu người.
Não bộ của tôi kết nối toàn cầu,
đã vậy, bên cạnh 70 giờ TV, 45 giờ trong số đó
do chính tôi viết và sản xuất, vì vậy nên trên hết
tôi cần thời gian tĩnh lặng, sáng tạo,
để tụ tập với các fan hâm mộ bên lửa trại
kể các câu chuyện thú vị.
Bốn chương trình truyền hình, 70 giờ TV
ba chương trình sản xuất cùng 1 lúc
có khi bốn, 350 triệu đô-la, lửa trại bùng cháy khắp nơi trên thế giới.
Bạn biết còn ai làm được thế?
Chẳng ai cả, thế nên tôi mới bảo tôi là anh hùng.
Công việc trong mơ mà.
(Vỗ tay)
Tôi không kể công để khoe mẽ với bạn.
Tôi kể vì tôi biết bạn nghĩ gì khi nghe đến từ "nhà biên kịch".
Tôi kể ra để mong các bạn khán giả luôn cật lực làm việc
dù là quản lý công ty hay điều hành đất nước, hay lớp học,
cửa hàng hay công việc nội trợ,
có thể hiểu việc tôi cũng hăng say làm việc như thế nào.
Mong bạn hiểu tôi không chỉ ngồi mơ mộng và gõ máy tính cả ngày.
Bạn sẽ hiểu khi tôi nói
công việc trong mơ không phải chỉ có mơ mộng
mà là công sức đấu tranh, là thực tế, mồ hôi nước mắt, sục sôi máu lửa.
Tôi cực kì nỗ lực làm việc, và tôi yêu điều đó.
Khi tôi chuyên chú làm việc, tập trung hết mức,
chẳng còn cảm giác nào khác nữa.
Với tôi, công việc của tôi như là từ tay không làm nên cả một thế giới.
Nó lập nên một đội quân. Nó vạch ra cả chiến trận.
đạt tới tầm cao mới, chạy một cuộc đua việt dã,
làm một nữ hoàng giải trí.
Tất cả những điều đó gộp lại vào một khoảnh khắc.
Tôi yêu công việc lắm.
Công việc vừa sáng tạo vừa máy móc, mệt mỏi nhưng phấn khích,
vừa vui sướng, vừa phiền não, vừa đầy quan tâm ấm áp,
vừa tàn nhẫn và khôn ngoan,
trên tất cả, điều khiến công việc kỳ diệu thế là nhờ điệu nhạc.
Tâm trí tôi như bay bổng khi công việc trên đà tiến tới.
Điệu nhạc khởi đầu từ trong đầu tôi,
và cứ tăng cường độ cho đến khi trở thành bản hùng ca,
để tôi cứ thế mải miết hành quân.
Khi tôi giải thích khái niệm điệu nhạc,
nhiều người nghĩ tôi nói về việc biên kịch,
niềm vui từ việc viết lách.
Quả là việc biên kịch có làm tôi vui.
Nhưng điệu nhạc đấy...
Mãi đến khi tôi sản xuất truyền hình,
tôi mới liên tục mải miết làm việc,
phối hợp xây dựng sản xuất chương trình,
thì tôi mới phát hiện ra niềm phấn khích của việc sản xuất phim và điệu nhạc này.
Điệu nhạc không chỉ đến từ biên kịch.
Điệu nhạc là hành động và hoạt động. Điệu nhạc là thần dược.
Điệu nhạc là âm nhạc, là ánh sáng và không khí.
Nó là lời thì thầm của Chúa bên tai.
Mội khi bắt được điệu nhạc đó,
ta không thể không tham vọng vươn xa.
Cảm giác đó như là bạn thấy phải đạt tới đỉnh cao vĩ đại bằng mọi giá.
Điệu nhạc là như thế đấy.
Hoặc có khi là chứng cuồng công việc.
(Cười)
Cũng có thể là tính cách thiên tài.
Hoặc cái tôi "khủng".
Hay phải chăng là nỗi sợ thất bại.
Tôi không biết nữa.
Tôi chỉ biết tôi bẩm sinh không thể thất bại,
và chỉ biết mình rất mê điệu nhạc.
Tôi chỉ biết tôi muốn nói mình là anh hùng
mà không mảy may nghi ngờ điều đó.
Nhưng chuyện là thế này:
Tôi càng thành công bao nhiêu,
càng đạt tới nhiều chương trình, tập phim, mục tiêu sản xuất bao nhiêu,
càng có nhiều việc hơn để làm,
nhận lãnh trách nhiệm,
nhiều con mắt nhìn vào, nhiều áp lực từ các thành quả
càng nhiều kỳ vọng từ người khác.
Tôi càng muốn thành công,
tôi càng cần phải làm việc.
Tôi nói công việc thế nào ấy nhỉ?
Tôi yêu công việc cơ mà?
Đế chế phim ảnh, cuộc đua sản xuất,
đội ngũ làm phim, những mục tiêu, điệu nhạc,
điệu nhạc, chính điệu nhạc đó.
Tôi thích điệu nhạc đó. Tôi yêu điệu nhạc đó.
Tôi cần điệu nhạc đó. Tôi là điệu nhạc đó.
Tôi sẽ chẳng là ai cả nếu không có điệu nhạc!
Rồi điệu nhạc tắt ngấm.
Lạm dụng công việc quá mức,
kiệt quệ, suy nhược.
Điệu nhạc đã tắt.
Lúc đó ba cô con gái cũng đã quen với sự thật
rằng mẹ chúng là anh hùng đơn thân nuôi con.
Bé Harper hay bảo,
"Mẹ không thể tới được, cô nhắn cô trông trẻ đi ạ."
Bé Emerson thì bảo: "Cưng à, con muốn đến ShondaLand"
Chúng là con của anh hùng.
Chúng là những anh hùng bé con.
Các bé đang 12, 3 và 1 tuổi khi điệu nhạc tắt.
Dầu bôi trơn cỗ máy đã cạn.
Tôi thôi yêu công việc. Chẳng thể khởi động lại cỗ máy.
Điệu nhạc không quay trở lại.
Điệu nhạc tắt ngấm.
Tôi cứ lặp lại đúng những việc thành công trước đây,
làm việc ngày 15 giờ, kể cả cuối tuần,
không bỏ cuộc, không tiếc nuối,
1 anh hùng không nghỉ ngơi hay bỏ cuộc
phải luôn giữ tinh thần, sáng suốt, gì gì đó
Nhưng điệu nhạc đã không còn.
Trong tôi chỉ còn câm lặng.
4 chương trình TV, 70 giờ phim, 3 chương trình sản xuất liên tục,
có khi bốn.
Cứ thế, 4 chương trình TV, 70 giờ phim, 3 chương trình làm mãi làm miết...
Tôi là nữ anh hùng tuyệt hảo.
Người anh hùng mà bạn có thể tự hào khoe với mẹ.
Hoàn cảnh thì vẫn thế, nhưng tôi không còn thấy vui nữa.
Nó là cả cuộc sống của tôi.
Công việc là mọi thứ.
Tôi là điệu nhạc, và điệu nhạc là chính tôi.
BIết phải làm sao đây khi
công việc bạn yêu giờ trở nên chán ngắt?
Tôi biết có vài người sẽ nghĩ:
"Bà anh hùng biên kịch vớ vẩn này than thở nỗi gì!"
(Cười)
Nhưng hẳn bạn hiểu tôi
nếu bạn làm việc, nếu bạn yêu công việc của bạn
dù là giáo viên, nhân viên ngân hàng, làm mẹ, hoạ sĩ,
hay là Bill Gates,
hoặc bạn chỉ đơn giản yêu một người, và họ đem đếm cho bạn điệu nhạc,
nếu bạn biết điệu nhạc tâm hồn,
nếu đã từng trải qua, từng cảm nhận được nó,
thì khi nó tắt, bạn là ai đây?
Bạn là gì?
Tôi là gì?
Liệu tôi có còn là anh hùng?
Khi bài ca tâm hồn thôi cất lên, liệu tôi có sống sót nổi trong im lặng?
Về sau cô bồi bàn bé nhỏ đã hỏi
khi tôi hối hả chạy ra khỏi cửa vì sắp trễ hẹn công việc:
"Mẹ ơi mẹ có muốn chơi với con không?"
Tôi suýt nữa nói không thì chợt nhận ra hai điều.
Thứ nhất, tôi phải nói "Có" với mọi thứ,
thứ hai, cô bồi bàn nhỏ không gọi tôi là "cưng".
Cô bé chẳng gọi ai là "cưng" nữa rồi.
Chuyện xảy ra từ lúc nào vậy kìa?
Tôi lỡ phút giây đó khi làm anh hùng buồn khổ về điệu nhạc
và giờ đây con gái lớn lên ngay trước mắt tôi.
Cô bé hỏi: "Mẹ ơi, có muốn chơi với con không?"
Và tôi trả lời: "Có chứ."
Cũng chẳng có gì đặc biệt.
Hai mẹ con chơi đùa, rồi hai cô chị cũng góp vui,
chúng tôi cười đùa khá nhiều,
và đọc sách "Ai cũng có thể ị" với vẻ nghiêm trang.
Chẳng có gì lạ lùng ở đây cả.
(Cười)
Đồng thời nó cũng hết sức phi thường,
bởi trong lúc đau khổ lo lắng
cho nỗi câm lặng trong trái tim mình,
tôi đành phải tập trung vào hiện tại.
Tôi tập trung.
Tôi tĩnh tâm.
Đế chế truyền hình, đội ngũ sản xuất,
những chỉ tiêu công việc tạm ngưng tồn tại.
Tất cả những gì hiện hữu là ngón tay nhơ nhuốc
nhũng cái hôn ướt át, giọng nói nhỏ xíu và nhũng chiếc bút chì màu
và bài hát "let it go" gì đó
về việc gì mà cô bé trong phim "Frozen" cần phải quên đi.
(Cười)
Chỉ còn sự bình yên và giản dị.
Trong phòng ngột ngạt đến khó thở.
Tôi tưởng mình đã ngưng thở rồi chứ.
Vui đùa trái ngược với công việc.
Thế mà tôi vẫn hạnh phúc.
Lòng tôi thư thái trở lại.
Cánh cửa trong đầu tôi bật mở
cho luồng năng lượng tràn vào,
Không liên tục, nhưng nó có tràn vào.
Tôi có thể cảm nhận được.
Điệu nhạc rón rén trở lại.
Không quay trở lại hẳn, chỉ rón rén thôi.
Vẫn còn khẽ lắm, phải lắng tai mới nghe được nhưng nó ở đó.
Khòng còn là điệu nhạc công việc. Chỉ đơn giản là điệu nhạc.
Giờ tôi cảm tưởng như mình nắm giữ một bí mật thần kỳ.
Đừng nghĩ chi cao xa.
Đó đơn giản là tình yêu. Thế thôi.
Không có phép lạ gì. Cũng không bí mật. Chỉ có tình yêu.
Điều chúng ta đã lãng quên.
Điệu nhạc công việc kia, trống trận anh hùng,
chỉ là thứ thay thế.
Nếu tôi phải hỏi bạn tôi là ai,
phải kể lể cho bạn tôi là ai,
mô tả bản thân bằng số chương trình,
số giờ phim, não tôi kết nối toàn cầu đến đâu,
thì tôi đã quên mất điệu nhạc thực sự là gì rồi.
Điệu nhạc không phải là quyền lực, hay chỉ phục vụ công việc.
Điệu nhạc phục vụ niềm hân hoan,
phục vụ tình yêu.
Điệu nhạc là luồng điện đến từ niềm phấn khích với cuộc sống.
Điệu nhạc thật sự là lòng tự tin và bình tâm.
Điệu nhạc thật sự chẳng quan tâm đến thành quả đã có,
trách nhiệm của ta, hay áp lực, kỳ vọng từ người khác.
Điệu nhạc thật sự là đơn thuần, chân chất.
Điệu nhạc thật sự là Chúa thì thầm vào tai tôi.
Có lẽ Chúa đã thì thầm sai rồi,
bởi vị Chúa nào nỡ bắt tôi gánh chức anh hùng cơ chứ?
Đúng ra phải là tình yêu.
Chúng ta ai cũng cần thêm tình yêu,
thêm nhiều tình yêu nữa.
Mỗi khi con đòi chơi,
tôi sẽ nói "Có".
Tôi đặt ra luật cứng như vậy là để
bản thân có thể dám
gột bỏ tính ham công tiếc việc.
Đó là luật, vậy nên tôi không có lựa chọn nào khác,
không có sự lựa chọn nào khác,
nếu muốn điệu nhạc quay trở lại.
Giá như mọi chuyện được dễ thế,
nhưng tôi đâu có biết chơi.
Tôi không thích chơi đùa.
Tôi không thích chơi như kiểu ham mê làm việc.
Thật bẽ bàng khi nhận ra sự thật đó.
Nói chung tôi không thích vui chơi.
Tôi làm việc suốt vì tôi thích làm việc.
Tôi thích làm việc hơn ở nhà.
Đối mặt với sự thật đó quả là khó xử,
bởi kiểu người gì mà lại mê công việc hơn mái ấm của mình?
Tôi chứ ai.
Tôi còn tự gọi mình là anh hùng còn gì.
Tôi hơi thần kinh thật.
(Cười)
Thần kinh không phải ở chỗ tôi quá thoải mái
(Cười)
Chúng tôi chạy vòng vòng quanh sân, chạy lên chạy xuống.
Chúng tôi thi nhảy trong 30 giây,
hát các bài hát nhạc kịch, chơi bóng.
Tôi thổi bong bóng và các con đập bóng.
Tôi thấy mình cứ hoang mang cứng nhắc suốt.
Tôi ngứa ngáy muốn dùng điện thoại.
Nhưng không sao cả.
Các cô bé của tôi dạy tôi cách sống và vũ trụ đem đến điệu nhạc.
Tôi cứ mải miết chơi đến lúc tự hỏi
sao từ đầu mình lại thôi chơi đùa nhỉ.
Bạn cũng làm được thôi,
nói "Có" mỗi khi con bạn hỏi.
Bạn lại cho là tôi kẻ ngốc sống trong nhung lụa ư?
Bạn nghĩ đúng, nhưng bạn vẫn có thể làm được.
Bạn có thời gian mà.
Bạn biết tại sao không? Bạn đâu phải con rối hay ca sĩ Rihanna.
bạn không thấy bạn thú vị đến thế đâu.
(Cười)
Bạn chỉ cần chơi 15 phút thôi.
Hai đứa nhỏ hai và bốn tuổi chỉ cần chơi với tôi
15 phút là cùng
rồi chúng cũng phát chán và đi làm chuyện khác.
Đó là 15 phút tuyệt diệu, chỉ cần 15 phút thôi.
Sau đó thì nếu tôi không phải con bọ rùa hay viên kẹo thì cũng bị phế truất.
(Cười)
Còn cô bé 13 tuổi ấy à, bé mà chịu nói chuyện với tôi 15 phút,
tôi sẽ là Phụ huynh Tiêu biểu của Năm.
(Cười)
Chỉ cần 15 phút mà thôi.
Ngay cả khi bận rộn kinh người, tôi vẫn dành được ra 15 phút liền.
15 phút đó nhất định không được ngắt quãng.
Không điện thoại, không việc nhà, không gì hết.
Bạn còn phải bận rộn kiếm sống, còn phải nấu bữa tối
còn phải bắt con đi tắm, nhưng bạn có thể dành ra 15 phút.
Con tôi là thế giới, là niềm hạnh phúc của tôi,
nhưng không nhất thiết là phải chơi với con
mới cảm được điệu nhạc,
khi mà cuộc đời nhiều điệu thiện hơn điều xấu.
Không nhất thiết là chơi với con.
Bạn thấy vui vẻ là được.
Cứ chơi đùa chung chung thôi.
Dành 15 phút cho bản thân.
Tìm hiểu xem mình thích gì.
Cứ tìm hiểu và chơi đùa trong mảng đó.
Tôi không giỏi chơi đùa. Thực ra tôi thất bại nhiều cũng ngang thành công,
gặp gỡ bạn bè, đọc sách, nhìn ngắm vẩn vơ.
"Chơi đùa nhé?" trở thành câu lệnh cho phép tôi
bỏ cuộc chơi khi tôi nhận được chương trình đầu tiên,
khoảng lúc mới là anh hùng học việc,
tôi còn đang mải chạy đua với chính mình.
15 phút thôi mà. Cứ tập trung 15 phút cho bản thân
thì có gì xấu xảy ra chứ?
Hoá ra là chẳng có chuyện gì cả.
Chính việc dừng công việc mở đường cho điệu nhạc quay lại,
như thể tôi phải chú tâm chuyện khác thì động cơ mới được sạc ấy.
Công việc chẳng thể tiến tới nếu không có vui chơi.
Hơi tốn thời gian một chút, nhưng chỉ sau vài tháng,
cách cổng tâm hồn bật mở
vào một ngày đẹp trời, khi tôi đứng trong văn phòng mình,
lòng chất chứa những giai điệu lạ, rần rần chuyển động
khắp đầu óc tôi và đem đến muôn vàn ý tưởng.
Khi tinh thần đã thoáng đãng, tôi cứ thế làm việc hăng say,
và từ đó yêu công việc trở lại.
Giờ tôi thích, nhưng không yêu điệu nhạc nữa.
Tôi không còn cần điệu nhạc nữa.
Tôi không còn là điệu nhạc đó nữa. Điệu nhạc không còn là tôi nữa,
không còn nữa rồi.
Tôi là bong bóng bay, ngón tay nhơ nhuốc, bữa tối tâm sự cùng bạn bè.
Tôi là điệu nhạc đó.
Điệu nhạc của cuộc sống.
Điệu nhạc của tình yêu.
Điệu nhạc công việc vẫn còn trong tôi, nhưng nó không chiếm hữu hết tâm trí,
và tôi biết ơn vì điều đó.
Tôi chẳng quan tâm chuyện anh hùng này nọ nữa
bởi tôi chưa thấy anh hùng nào còn chơi trò Red Rover Red Rover cả
Tôi nói "Có" với ít việc lại, chơi đùa nhiều hơn mà vẫn ổn đấy thôi.
Não tôi vẫn kết nối toàn cầu, lửa trại vẫn đang cháy.
Tôi càng vui đùa, tôi càng hạnh phúc, và lũ trẻ cũng hạnh phúc theo.
Càng vui đùa, tôi càng cảm thấy mình là người mẹ tốt.
Càng vui đùa, tinh thần càng phóng khoáng.
Càng vui đùa, tôi càng làm việc hiệu quả.
Càng vui đùa, tôi càng cảm nhận được điệu nhạc.
Đế chế tôi đang dựng xây, cuộc đua tôi đang theo đuổi,
đế chế, đội quân sản xuất, mục tiêu công việc, điệu nhạc
một điệu nhạc khác, một điệu nhạc chân chất,
điệu nhạc của cuộc sống.
Càng nắm được điệu nhạc,
thì con người bình thường trong tôi run rẩy, dò dẫm
vụng về, mới lạ,
đó lại càng giống bản chất tôi hơn.
Càng cảm nhận được điệu nhạc, tôi càng biết mình là ai.
Tôi biên kịch, tưởng tượng, nghĩ ra các câu chuyện.
Phần sống thật với giấc mơ của mình
mới là phần đáng mơ ước của công việc.
Bởi công việc trong mơ cũng cần đôi chút mơ mộng.
Tôi nói "Có" với bớt việc thêm vui chơi.
Các anh hùng cũng không được miễn.
Bạn có muốn vui đùa không?
Xin cảm ơn.
(Vỗ tay)