Uzbek subtítols

← Tilni yoʻqolib ketishdan qanday asrab qolish mumkin

Obtén el codi d'incrustació
51 llengües

Showing Revision 2 created 10/18/2020 by Nazarbek Nazarov.

  1. Tillar shunchaki yoʻqolib ketmaydi.
  2. Odamlar majburlik tufayli
    oʻz tillaridan voz kechadilar.

  3. Odatda siyosiy vaziyat shuni taqozo etadi.
  4. 1892-yilda

  5. AQSh harbiy generali Richard Henry Pratt
  6. mahalliy aholini oʻldirishning bir yoʻli
  7. mahalliy urf-odatlarni yoʻq qilish
    ekanligini aytib oʻtdi.
  8. "Hindularni oʻldiring", – dedi u,
    "lek odamlari qolsin".
  9. 1978-yilgacha
    hukumat aynan shu ish bilan shugʻullandi.
  10. Ular mahalliy hindu oilalaridagi
    yosh bolalarni ajratib olib,
  11. internat maktablarga joylashtirdilar
    va yangi inglizcha ism qoʻydilar.
  12. Agar ular mahalliy tilda gapirishsa,
    jazolanishardi.
  13. Assimilatsiya jarayoni
    genosid uchun qoʻshimcha qurol boʻldi.
  14. Hozirgi kunda yetti mingta til barhayot.

  15. Biroq kamchiligi
    hukumat tomonidan tan olingan
  16. yoki onlayn tarmoqda mavjud.
  17. Shu sababli ham,
    aksariyat xalqlar uchun
  18. globallashuv – oʻzlikni unutish demakdir.
  19. Bu oʻz tilingizdan boshqasining evaziga
    voz kechish degani.
  20. Hech nima oʻzgarmas ekan
  21. kelasi 80 yil ichida
    3000 ta til yoʻqolib ketishi mumkin.
  22. Xayriyat, oʻzgarishlar mavjud.

  23. Dunyo xalqlari
  24. oʻz mahalliy tillarini qayta jonlantirib,
  25. oʻz madaniyatlarini tiklashmoqda.
  26. Biz bilamizki,
  27. tillarni qayta tiklash 1800-yillarda,
    antisemitizm avj olgan bir paytda,
  28. yahudiylar oʻz mahalliy tillari boʻlmish
    ivritga
  29. madaniy najot deb qarashganida boshlandi.
  30. Ushbu til ming yillar davomida
    mudroq boʻlsa ham,
  31. yahudiylar dini va falsafasiga oid
    kitoblarda yaxshi saqlanib kelgan.
  32. Yahudiy yetakchilar tilni oʻrganib,
    oʻz bolalariga oʻrgatishdi.
  33. Shunday qilib, 100 avloddan soʻng
    yahudiy tili qayta tirildi.
  34. Hozirda u 5 million yahudiy uchun
    ona tili hisoblanadi.
  35. Bu esa men, yahudiylar jamiyatining
  36. ingliz tilida soʻzlashuvchi aʼzosi, uchun
  37. kamida millat birligi poydevoridir.
  38. Mana 2 ming yil oʻtdiyamki,
  39. biz hali ham mavjudmiz.
  40. Yaqin kunlargacha

  41. ivrit tilining qayta tirilishi
    noodatiy hodisa edi.
  42. Bizning til kabi
    yaxshi saqlanib qolgan tillar boʻlgan.
  43. Soʻnggi ming yil ichidagi
  44. ilk yahudiylar mamlakati
    Isroilning tuzilishi esa,
  45. tilning kundalik ishlatilib borilishiga
    imkon berdi.
  46. Boshqa tillarga esa,
    bunday imkon berilmagandi.
  47. (Video) Xayrli kech, mening ismim Elizabet

  48. men Kornvol shahrida istiqomat qilaman.
  49. Eshitib turganingiz

  50. Kornvol grafligining mahalliy tili edi.
  51. Hozirda bu hudud
    Angliyaning janubidagi graflik, xolos.
  52. 1900-yillarda Kornvol yetakchilari
    oʻz madaniyati uchun kurashishdi.
  53. Avvalgi 100 yil davomida
    til mudroq holda edi.
  54. Ammo ular eski kitoblar, xalq oʻyinlari
    orqali tilni bolalariga oʻrgatdilar.
  55. Tilning yangi foydalanuvchilari
  56. Kornvolga tarqalib ketishdi
  57. va bu tildan erkin foydalana olishmadi.
  58. 1990-yillarga kelib,
    Kornvol tili qayta tirildi
  59. biroq gullab ketolmayotgandi.
  60. 2000-yillarning boshlarida
    shu tilda suhbatlashuvchilar birlashdi
  61. va kundalik suhbat qurish uchun
    onlayn platforma yaratishdi.
  62. Platforma orqali
    oylik yo haftalik marosimlar tuzdilar
  63. va birga yigʻilib suhbatlashishga
    imkon yaratdilar.
  64. Hozirda baʼzi maktablar
    Kornvol tilini oʻrgatadi.

  65. Endilikda bu tildagi yoʻl belgilari,
  66. muzqaymoq reklamalari,
  67. Vikipediyada maqola, hatto
    memlarni uchratasiz.
  68. (zaldagilar kulishadi)

  69. (zaldagilar kulishadi)

  70. Oʻz tillari qayta muomalaga kiritilgach,

  71. Kornval xalqi
    Irlandiya, Shotlandiya, Ueylsda
  72. istiqomat qiluvchi keltik xalq sifatida
    tan olindilar.
  73. Ular asrlar davomidagi
    majburiy assimilyatsiyaga qarab:
  74. "Biz Angliyadagi bir graflik emasmiz.
  75. Biz oʻz huquqlarimizga ega xalqmiz.
  76. Biz hali ham tirikmiz",– dedi
  77. Bunday xalqlar juda koʻp.

  78. Luizianadagi Tunika-Biloksi qabilasi ham
    oʻz tilini qayta tiklamoqda.
  79. (Video) Mening ismim Teyanna.

  80. Doʻstlarim meni "sokin boʻron" deyishadi.
  81. Hamma narsa 1980-yillarda,

  82. Donna Pierite va uning oilasi
  83. Baton Rouj va Yangi Orlean boʻylab
    sayohat qilib,
  84. universitet arxividagi eski lugʻatlarni
    nusxalab olishlaridan boshlandi.
  85. Ularning maqsadlari
    Tunika tilini oʻrganish
  86. va uni farzandlari
    hamda jamiyatga oʻrgatish edi.
  87. Hozirda ular
    Tunika uygʻonish davri yetakchilaridir.
  88. 2014-yildan beri, til kurslarida 100 ta
    oʻquvchi oʻqidi
  89. va 2017-yilgi roʻyxatga koʻra,
  90. 32 ta yangi soʻzlashuvchilar
    yetishib chiqdi.
  91. Ularning baʼzilari, jumladan,
    Donnaning qizi – Elizabet
  92. Tunika tilini yoshlarga oʻrgatyapti.
  93. Ana shu yangi foydalanuvchilar
  94. kontent, Facebook video va
    memlar yaratishmoqda.
  95. (zaldagilar kulishadi)

  96. (zaldagilar kulishadi)

  97. (zaldagilar kulishadi)

  98. Chop etilayotgan kontent

  99. qanchalik koʻpaysa, Tunikaliklar ham
    shunchalik ruhlanadi.
  100. Yaqinda Texasda yashovchi qabila aʼzosi
    Elizabetning Facebook sahifasiga yozdi va
  101. "shu diyorni oʻzing asra"
    iborasi tarjimasini soʻradi.
  102. U bu iborani hovlisiga belgi qilib,
  103. qoʻshnilariga oʻz qadriyati tirikligini
    va hali ham
  104. borligini koʻrsatmoqchi edi.
  105. Ivrit, Kornika va Tunika tillari

  106. har bir mintaqada boʻlayotgan
    tirilishlarning bir misoli edi, xolos.
  107. U Kanal orollaridagi
    Jerriais soʻzlovchilari boʻladimi
  108. yoki Nayrobilik Kenya imo-ishora tili
    foydalanuvchilarimi
  109. tillarni qayta tiriltiruvchi
    barcha jamiyatlarning
  110. bir umumiy jihati bor, yaʼni media.
    Shu orqali ularning
  111. tillari boshqalarga
    oʻrgatilmoqda.
  112. Internet rivojlanar ekan,
  113. media barcha uchun ochiq boʻlib bormoqda.
  114. Bu esa, tillarni qayta tiriltirish yoki
    tillarni saqlab qolish
  115. imkonini yanada oshiradi.
  116. Xoʻsh,
    siz oʻz mahalliy tilingizni bilasizmi?

  117. Men inglizchada
    tarbiya koʻrganimga qaramay,
  118. meniki: ivrit, yahudiy, vengr
    va shotland.
  119. Omadim kulgan ekanki, bu
    tillarning hammasini onlayn oʻrgana olaman
  120. Ayniqsa, ivrit tili
    iPhoneimga oʻrnatilgan,
  121. uni Google Translatedan qarab,hatto
  122. avtotoʻgʻirlagich ishlata olaman.
  123. Mabodo sizning til bunday
    qoʻllab-quvvatlanmasa ham.
  124. uni ustida izlanib koʻring.
  125. Chunki qayerdadir kimdir ham
    uni onlayn qidirayotgandir.
  126. Globallashuv davrida oʻz tilingiz va
    madaniyatingizni bilish

  127. oʻzligingizni anglashga yoʻldir.
  128. Yaqinda oʻrgangan
    ivritcha iboram bilan aytganda,
  129. "'nḥnw 'dyyn k'n", yaʼni
  130. biz hali ham shu yerdamiz.
  131. Katta rahmat.

  132. (Qarsaklar)