YouTube

Teniu un compte YouTube?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Turkish subtítols

← İklim değişikliği yiyeceklerimizi nasıl daha az besleyici yapabilir

Obtén el codi d'incrustació
29 llengües

Showing Revision 8 created 09/19/2019 by Cihan Ekmekçi.

  1. Amerikalı beyzbol oyuncusu
    ve filozof Yogi Berra şöyle söylüyor:
  2. "Nereye gittiğimizi bilmiyorsak
    oraya ulaşamayabiliriz."
  3. Bilimsel bilgi toplamak, değişen
    bir iklimde geleceğimizin nasıl görüneceği
  4. ve bunun sağlımız için
    ne anlama geldiği konusunda
  5. bize daha geniş
    bir kavrayış ve netlik sağlıyor.
  6. İlgili bir bakış açısı hakkında
    konuşmak için buradayım,
  7. fosil yakıt yakmaktan oluşan
    sera gazı emisyonlarının
  8. yiyeceklerimizin besin kalitesini
    nasıl azalttığı hakkında konuşacağım.
  9. Besin piramidiyle başlayalım.

  10. Hepiniz besin piramidini biliyordur.
  11. Hepimizin dengeli beslenmesi gerekiyor.
  12. Protein almamız gerekiyor,
  13. mikro besin almamız gerekiyor,
  14. vitamin almamız gerekiyor.
  15. Dolayısıyla bu, her gün
    ihtiyacımız olan şeyleri aldığımızdan
  16. nasıl emin olacağımız
    konusunda düşünmemiz için bir yol
  17. ki böylece büyüyüp gelişebilelim.
  18. Ancak sadece ihtiyacımız
    olduğu için yemek yemiyoruz,

  19. aynı zamanda zevk için de yemek yiyoruz.
  20. Ekmek, makarna, pizza --
  21. kültürel olarak önemli olan
    birçok yiyecek var.
  22. Bunları yemeyi seviyoruz.
  23. Bu yüzden diyetimiz için önemliler
  24. ancak aynı zamanda
    kültürlerimiz için de önemliler.
  25. Karbondioksit, Sanayi Devrimi'nin
    başından beri artıyor,

  26. günümüzde yaklaşık olarak milyonda
    280'den 410 birimin üzerine artış gösterdi
  27. ve artmaya da devam ediyor.
  28. Bitkilerin büyümesi için gerekli olan
    karbon, bu karbondioksitten geliyor.
  29. Onu bitkiye getiriyorlar,
  30. karbonun kendisini ayırıyorlar
  31. ve onu büyümek için kullanıyorlar.
  32. Aynı zamanda topraktaki
    besinlere de ihtiyaçları var.
  33. Bu yüzden evet,
    karbondioksit bir gübre.
  34. Bu; artan karbondioksit yoğunluğu,
    dünya genelindeki gıda güvenliği

  35. ve insanların her gün yeteri kadar
    yediklerinden emin olmak açısından
  36. sevindirici bir haber olmalı.
  37. Dünyada yaklaşık olarak 820 milyon insan
    her gün yeteri kadar yemek yiyemiyor.
  38. Dolayısıyla yüksek karbondioksitin
    gıda güvenliği sorunumuza
  39. nasıl yardımcı olacağı hakkında
    makul sayıda yayın var.
  40. Tarımsal verimlilik sürecimizi
    hızlandırmamız gerekiyor,
  41. böylece 2050'de hayatta olacak
    9 ile 10 milyar insana besin sağlayabilir
  42. ve Sürdürülebilir Kalkınma
    Hedefleri'ne ulaşabiliriz,
  43. özellikle de iki numaralı hedefe;
  44. besin güvensizliğini azaltmak,
  45. besin değerini artırmak,
  46. herkesin ihtiyaç duyduğu
    yiyeceklere erişimi artırmak.
  47. İklim değişikliğinin tarımsal
    verimliliği etkilediğini biliyoruz.
  48. Dünya, sanayi öncesi zamandan bu yana
    bir santigrat derece kadar ısındı.
  49. Bu ısınma, yerel sıcaklıkları
    ve yağış dağılımlarını değiştiriyor
  50. ve bunun dünyanın birçok kısmında
  51. tarımsal verimlilik açısından
    sonuçlar doğuruyor.
  52. Sorun sadece sıcaklık ve yağıştaki
    yerel değişiklikler değil,
  53. aşırı derecede olması.
  54. Sıcak hava dalgası,
    seller ve kuraklık açısından aşırılık
  55. önemli derecede verimliliği etkiliyor.
  56. Bitkilerin büyümesini sağlamak dışında

  57. bu karbondioksit
    başka sonuçlar da doğuruyor,
  58. yüksek oranda karbondioksit olduğunda
  59. bitkiler; karbonhidratların, şekerlerin
    ve nişastaların sentezini arttırıyor
  60. ve protein ile önemli besinlerin
    yoğunluğunu azaltıyor
  61. ve bu, gıda güvenliğinin gelişimini
    nasıl düşündüğümüz açısından çok önemli.
  62. Birkaç gece önce, iklim değişikliği
    hakkındaki bir masa sohbetinde

  63. biri 7'de 5 oranında
    iyimser olduklarını söyledi:
  64. Haftanın 5 günü iyimserler
  65. ve bu diğer iki günde
    konuşulacak bir konu.
  66. Mikro besinleri düşündüğümüzde

  67. neredeyse hepsi yüksek karbondioksit
    yoğunluklarından etkileniyor.
  68. Özellikle de ikisi, demir ve çinko.
  69. Yeteri kadar demire sahip değilseniz
    demir eksikliği anemisi olabilirsiniz.
  70. Yorgunluk, nefes darlığı ve bazı oldukça
    ciddi sonuçlarla da ilişkilendiriliyor.
  71. Yeteri kadar çinkoya sahip değilseniz ise
  72. iştahsızlık yaşayabilirsiniz.
  73. Dünya genelinde çok önemli bir sorun.
  74. Çinko eksikliği olan
    neredeyse bir milyar insan var.
  75. Anne ve çocuk sağlığı
    açısından çok önemli.
  76. Gelişimi etkiliyor.
  77. B vitaminleri de
    pek çok nedenden ötürü çok önemli.
  78. Yiyecekleri enerjiye
    çevirmemizde yardımcı oluyorlar.
  79. Vücudumuzun birçok fizyolojik faaliyetinin
    işlevi açısından çok önemliler
  80. ve bir bitkide yüksek oranda
    karbon olduğunda
  81. daha az azot ve B vitaminleri alıyorsunuz.
  82. Sadece biz etkilenmiyoruz.

  83. Sığırlar çoktan etkilendi
    çünkü yemlerinin kalitesi düşüyor.
  84. Aslında bu, bitkilerin
    her tüketicisini etkiliyor.
  85. Örneğin evcil kedi
    ve köpeklerimizi düşünelim.
  86. Birçok evcil hayvan ve köpek
    mamalarındaki etiketlere bakarsanız
  87. bu mamalarda kayda değer miktarda
    tahıl olduğunu fark edeceksiniz.
  88. Dolayısıyla bu herkesi etkiliyor.
  89. Peki, bunun bir sorun
    olduğunu nasıl biliyoruz?

  90. Saha araştırmalarından
  91. ve laboratuvarlardaki
    deneysel çalışmalardan biliyoruz.
  92. Saha araştırmalarında --
  93. ilk olarak buğdaya
    ve pirince odaklanacağım --
  94. örneğin farklı arazilere
    ayrılan pirinç tarlaları var.
  95. Arazilerin hepsi aynı:
  96. Toprak aynı,
  97. yağış aynı --
  98. her şey aynı.
  99. Bunların haricinde bazı araziler
    üzerine karbondioksit atılıyor.
  100. Dolayısıyla günümüzün koşulları
  101. ve yüzyılın ilerleyen zamanlarındaki
    karbondioksit koşulları altında
  102. nasıl görüneceğini karşılaştırabilirsiniz.
  103. Bunu yapan birkaç çalışmadan
    birinin bir parçasıydım.

  104. Çin ve Japonya'daki
    18 pirinç sahasını inceledik
  105. ve yüzyılın ilerleyen zamanlarında
  106. beklediğimiz koşullar
    altında onları yetiştirdik.
  107. Sonuçlara baktığımızda
  108. beyaz sütun günümüz koşulları,
  109. kırmızı sütun ise yüzyılın ilerleyen
    zamanlarındaki koşullar.
  110. Protein, yaklaşık olarak yüzde 10,
  111. demir yüzde 8, çinko yüzde 5 azalıyor.
  112. Bunlar, çok büyük bir değişim
    olarak görünmüyor olabilir
  113. fakat her ülkedeki
    ağırlıklı olarak nişasta yiyen
  114. yoksul kesimi düşünmeye başladığınızda
  115. bunun sınırda olan insanları
    ciddi eksikliklerin sınırına taşıyacağını
  116. ve her tür sağlık sorunları
    yaratacağını fark ediyorsunuz.
  117. Durum, B vitaminleri için daha da ciddi.

  118. B1 ve B2 vitaminlerine baktığınızda
  119. yaklaşık yüzde 17'lik bir düşüş var.
  120. Pantotenik asitte, yani B5 vitamininde,
    yaklaşık yüzde 13'lük bir düşüş var.
  121. Folik asitte yaklaşık
    yüzde 30'luk bir düşüş var.
  122. Bunlar, yapılan çeşitli deneylerin
    üstünde ortalamalar.
  123. Folik asit çocuk gelişimi için çok önemli.
  124. Yeteri kadar folik asit
    almayan hamile kadınlar
  125. doğum kusurlarıyla bebek sahibi
    olmakta daha yüksek riske sahipler.
  126. Dolayısıyla bunlar, karbondioksit
    yükselmeye devam ettikçe
  127. sağlığımız için oldukça
    ciddi olası sonuçlar.
  128. Diğer bir örnek ise

  129. Chris Weyant ve meslektaşları tarafından
    yapılan bu modelleme işi,
  130. yüksek karbondioksitten
    düşük demir ve çinkoya --
  131. sadece demir ve çinkoya baktılar --
  132. çeşitli sağlık sonuçlarına kadar
    olan bu zincere baktılar.
  133. Sıtmaya, ishalli hastalıklara, zatürreye,
    demir eksikliği anemisine
  134. ve 2050'de sonuçlarının
    ne olabileceğine baktılar.
  135. Burada renk ne kadar koyuysa
  136. sonuçlar da o kadar büyük.
  137. En büyük etkilerin Asya ve Afrika'da
    olduğunu görebilirsiniz
  138. ancak aynı zamanda ABD
    ve Avrupa'daki ülkelerde de
  139. nüfuslar bundan etkilenebilir.
  140. Yaklaşık olarak 125 milyon insanın
    etkilenebileceğini tahmin ediyorlar.
  141. Aynı zamanda en etkili müdahalenin
    ne olacağını da modellediler
  142. ve nihai kararları
    sera gazlarını azaltmaktı:
  143. Yüzyılın ortasına kadar
    sera gazı emisyonlarını azaltmak
  144. ki böylece yüzyılın ilerleyen zamanlarında
  145. bu sonuçlar hakkında
    endişelenmemize gerek kalmasın.
  146. Bu deneyler, bu modelleme çalışmaları

  147. iklim değişikliğinin kendisini
    hesaba katmadı.
  148. Sadece karbondioksit
    bileşenine odaklandılar.
  149. Dolayısıyla ikisini birleştirince
  150. etkinin size söylediğimden
    daha büyük olması bekleniyor.
  151. Kahvaltı için yediğiniz yemeğin,
    öğle yemeği için yiyeceğiniz yemeğin

  152. besin kalitesi açısından büyükanne
    ve büyükbabanızın yediklerinden
  153. ne kadar değiştiğini
    size şimdi anlatabilmek isterdim.
  154. Ama anlatamam.
  155. Bu konu hakkında bir araştırmamız yok.
  156. Şu anki gıda güvensizliğinin
    bu değişimler tarafından
  157. ne kadar etkilendiğini anlatmak isterdim.
  158. Ama anlatamam.
  159. Bu konu hakkında da bir araştırmamız yok.
  160. Olası çözümlerin ne olabileceği de
    dahil olmak üzere
  161. bu alanda bilinmesi gereken çok şey var.
  162. Bu çözümlerin ne olduğunu
    tam olarak bilmiyoruz
  163. fakat birçok seçeneğimiz var.
  164. Teknolojide ilerleme kaydettik.
  165. Bitki ıslahımız var.
    Biyolojik arıtmamız var.
  166. Toprak bir fark yaratabilir
  167. ve tabii bu değişimlerin
    gelecekteki sağlığımızı,
  168. çocuklarımız sağlığını
    ve torunlarımızın sağlığını
  169. nasıl etkileyebileceğini bilmenin
    çok yararı olacaktır.
  170. Bu yatırımlar zaman alır.
  171. Tüm bu sorunları çözmek zaman alacak.
  172. Bu araştırmaya yatırım yapan herhangi bir
    ulusal bir kuruluş veya iş grubu yok.
  173. Nereye gittiğimizi bilmemiz için
    bu yatırımlara son derece ihtiyacımız var.
  174. Bu süre içerisinde yapabileceğimiz şey

  175. tüm insanların tam bir beslenmeye
    erişimi olduğundan emin olmak,
  176. sadece dünyanın zengin kısımlarında değil
    dünyanın her yerinde.
  177. Ayrıca yüzyılın ilerleyen zamanlarında
    gelecek olan zorlukları azaltmak için
  178. sera gazı emisyonlarını teker teker
    ve toplu olarak düşürmemiz gerekiyor.
  179. Eğitimin pahalı olduğunu düşünüyorsan
    cahilliği dene diye bir söz vardır.

  180. Denemeyelim.
  181. Kendimize yatırım yapalım;
  182. çocuklarımıza
  183. ve de gezegenimize.
  184. Teşekkür ederim.

  185. (Alkış)