Turkish subtítols

← Neden bir iklim aktivisti olmaya karar verdim ve neden buna siz de karar vermelisiniz?

Obtén el codi d'incrustació
33 llengües

Showing Revision 19 created 09/08/2019 by Cihan Ekmekçi.

  1. İklim aktivisti olacağımı
    hiç düşünmemiştim.
  2. Ama bir şeyler değişti
  3. ve şimdi bir iklim aktivisti olarak
    huzurlarınızda bulunuyor,
  4. sizi de aramıza davet ediyorum.
  5. Şimdi nedenine,
  6. daha da önemlisi nasılına değineceğim.
  7. Bundan 10 sene önce 13 yaşımdayken,

  8. ilk kez sera etkisini öğrenmiştim.
  9. Bu konu üzerinde 90 dakika harcamıştık
  10. ve bu denli mühim bir konunun
  11. sadece tek bir coğrafya
    dersine sıkıştırılıyor olmasından
  12. oldukça rahatsız olmuştum.
  13. Bu rahatsızlığı tamamıyla üzerimden
    atamadım ki lisenin ardından,
  14. bütün bu iklim değişikliği hakkında
  15. doğru yolda olduğumdan emin olmak adına
    coğrafya okumaya karar verdim.
  16. Her şey tam da o zaman değişti.

  17. Bu iklim krizinin ardındaki bilime,
    verilere ilk baktığımda
  18. okuduklarıma inanamadım.
  19. Tıpkı bir çoğunuz gibi,
  20. dünyanın pek de iyi durumda
    olmadığını düşünmüştüm.
  21. Koşar adımlarla, kendi ellerimizle
    yarattığımız bir faciaya
  22. sürüklendiğimizden haberim yoktu.
  23. Aynı zamanda bu büyük resmi göz önüne
    alınca farkı anladığım ilk zamandı.
  24. Örneğin, atmosferdeki CO2 yoğunluğunu,
  25. küresel ısınmanın
    bir numaralı sebebini, ele alalım.
  26. Evet, kötü görünüyor.
  27. Oldukça kötü bir halde
    olduğumuz görülüyor.
  28. Ancak sadece geçtiğimiz
    60 seneye değil de
  29. son 10.000 seneye bakarsak
  30. durumun ciddiyetini anlayabiliriz.
  31. Bu, gördüğümüz krizin yalnızca bir tarafı.
  32. Burada detaylara inmeyeceğim
    fakat şu kadarını söyleyebilirim:
  33. Tarihte dünya üzerindeki en yıkıcı gücün
  34. insanlık olduğu bir noktaya geldik.
  35. Tarihte hiçbir bilim insanının
  36. bundan sağ çıkabileceğimizin sözünü
    veremediği bir noktaya geldik.
  37. Tarihte, insanlığın insanlar için
    artık güvenli olmayan
  38. bir ortam yarattığı bir noktaya geldik.
  39. İşte, ben Coğrafya'da ilk senemdeydim

  40. ancak oldukça bunalmıştım.
  41. Ama...
  42. İyi haberler de vardı.
  43. Bütün bunları öğrendiğim o ilk senede,
  44. dünyanın dört bir yanından liderler
    küresel ısınmayı 2 derecenin altında
  45. tutmak için ortak bir hedefte karar
    kılmak adına Paris'te bir araya geldi.
  46. Fotoğraflar tüm dünyaya yayıldı,
  47. bana o gün bir tarih yazıldığı söylendi.
  48. Ne kadar da rahatlatıcı, değil mi?
  49. Fakat teorinin aksine
    pratikte bir şeyler yürümedi.

  50. Anlaşmanın imzalanmasının ardından,
  51. bir şeyler daha iyiye gitmedi.
  52. Hatta daha kötüye gitti.
  53. Karar mercileri ve işletmeciler,
    liderler ve politikacılar
  54. Paris Anlaşmasında karar verilenin aksine
  55. gündelik işlerine geri döndüler;
  56. yarınları yokmuş gibi
    geçim kaynaklarımızı sömürmeye
  57. ve durmadan kömür santralleri
    inşa etmeye devam ettiler.
  58. Elbette iyi gelişmeler de yok değil,

  59. dünyanın her yanında rüzgar ve güneş
    enerjisi panelleri bulunmakta
  60. ancak bu olumlu gelişmeler yavaş,
    haddinden de yavaş gerçekleşmekte.
  61. Paris Anlaşması imzalandığı günden beri,
  62. iklim grafikleri her sene rekorlar kırarak
  63. zirveye doğru hızla ilerlemeye devam etti.
  64. Şimdiye kadarki en sıcak 5 sene,
  65. geçtiğimiz 5 sene oldu
  66. ve küresel emisyonlar tavan yaptı.
  67. İşte, ben bir yandan
    bilimi görüp anlarken

  68. bir diğer yandan yanıtlara rastlayamıyor,
    harekete geçildiğini görmüyordum.
  69. O noktada, canıma tek etmişti.
  70. Bizzat Birleşmiş Milletler
    İklim Konferansı'na,
  71. insanların, sözüm ona,
    iklimi düzeltmek adına
  72. bir araya geldiği o yere gitmek istedim.
  73. Bu, geçen seneydi.
  74. İklim Değişikliği
    Konferansı'na gidip görmek,
  75. bunun aslında nasıl ve ne üzerine
    olduğunu bilmek istedim.
  76. Bu, politik gerçekçiler için
    çok şaşırtıcı bir durum olmasa da
  77. fosil yakıt işletmelerinin
    ve politik liderlerin
  78. asıl değişimin gerçekleşmemesi ellerinden
    geleni yaptıklarına inanamadım.
  79. Bizi 2 derece sınırında tutacak
    iddialı hedefleri belirlemekte
  80. pek de hevesli değillerdi.
  81. Sonuçta bu küresel krizden
    tek faydalananlar onlar, değil mi?
  82. Fosil yakıt endüstrisi kar amacı güderken
  83. politik liderler de sonraki seçimlerle,
  84. onları popüler yapacak
    şeylerle ilgilenir diyebiliriz;
  85. zahmetli soruları sormak ise
    bunların arasında olmasa gerek.
  86. Düzeni değiştirmek gibi bir gayeleri yok.
  87. Dünya üzerinde hiçbir ülkede iklimi
    mahvettiği için yaptırıma uğratılan
  88. şirketler ve politik güçler bulunmuyor.
  89. Bu konferansın tüm hüsranı
    ve garipliğine rağmen

  90. farklı olan, oldukça
    endişeli görünen biri vardı:
  91. Greta Thunberg.
  92. Orada her şeyin umutsuz göründüğüne
  93. ve hiçbir şeyin mantıklı
    gelmediğine karar verdim
  94. ve bu yüzden onun o konferanstaki
    iklim grevine katıldım.
  95. Bu, benim ilk iklim grevimdi
  96. ve oldukça garip bir ortamda,
  97. takımlar içindeki bizimle ne yapacağını
    bilemeyen kalabalığın
  98. meşguliyetiyle çevrili bir şekilde
    salonda birlikte oturuyorduk.
  99. Buna rağmen uzun zamandır
    beklediğim her şeyden
  100. daha güçlü hissettim o an.
  101. O anda, belki de Almanya'da grevlere
    başlamanın zamanı gelmiştir diye düşündüm.
  102. O an bizden başkasının bunu
    düzeltmeyeceğine emin olmuştum
  103. ve fark yaratmak için
    en ufak bir şansımız varsa
  104. değerlendirmemek aptalca görünürdü.
  105. Bu yüzden ben --
  106. (Alkışlar)

  107. Bu yüzden Berlin'e geri döndüğümde

  108. benimle aynı fikre sahip
    destekçiler buldum
  109. ve birlikte bu "Fridays For Future" işine
    bir şans vermemiz gerektiğini düşündük.
  110. Elbette, nasıl bir işin içine
    girdiğimizin farkında değildik.
  111. İlk grevimizden önce, ben de
    dahil olmak üzere bir çoğumuz,
  112. hiç sokak eylemi planlamamıştık.
  113. Hiç paramız, kaynağımız yoktu
  114. ve iklim grevin aslında ne olduğuyla
    ilgili hiçbir fikrimiz yoktu.
  115. Bu yüzden en iyi olduğumuz şeyi
    yapmaya başladık:
  116. Mesajlaşmaya.
  117. Ulaşabildiğimiz herkesle
    gece gündüz topluca mesajlaşarak
  118. WhatsApp üzerinden ilk iklim
    grevimizi organize ettik.
  119. İlk grevden önceki gece
    o kadar gergindim ki uyuyamadım.

  120. Nasıl bir beklentide olmam gerektiğini
    bilmesem de en kötüsüne hazırdım.
  121. Belki de gençlerin bakış açılarını
  122. karar mercine dahil etmeyi unutmuş gibi
    görünen bir politik çevrede
  123. sesini duyurmaya çabalayan
    başkalarının da olmasındandı.
  124. Ama bir şekilde işe yaradı.
  125. Günler birbirini kovalarken
  126. artık her yerdeydik.
  127. Ben de birbirini kovalayan günler sonucu
  128. bir iklim aktivisti oldum.
  129. Genellikle,

  130. bu tarz TED konuşmalarında,
  131. bunun oldukça umut vadedici olduğunu,
  132. gençler olarak bunu nasıl çözeceğimizi,
  133. geleceğimizi, dünyayı
    ve geri kalan şeyi nasıl kurtaracağımızı,
  134. iklim grevindeki gençlerin her şeyi
    düzelteceğini söylemeliydim.
  135. Genellikle.
  136. Ama bu böyle işlemiyor.
  137. Kriz bu şekilde işlemez.
  138. İşte, bir sürpriz:
  139. Bundan üç sene önce bugün
    Paris Anlaşması imzalandı
  140. ve işin matematiğine baktığımızda
  141. küresel ısınmayı
    2 derecenin altında tutmanın
  142. hala teknik olarak
    imkansızlığının farkındayız.
  143. Aynı zamanda kitlesel yok oluş
    ve toprak dejenerasyonu gibi
  144. başka korkunç gelişmelerin de
  145. hala mümkün olduğunun
    "teknik olarak" farkındayız.
  146. İnanılmaz, akıl almaz
    derecede olasılık dışı.
  147. Her koşulda,

  148. dünya daha önce hiç deneyimlemediğimiz
  149. değişimleri görmek zorunda.
  150. 2050'ye kadar ekonomilerimizi
    tamamen karbondan arındırmalı
  151. ve hali hazırda fosil yakıt
    devlerinin ve liderlerinin
  152. düzenin zirvesinde kalmalarını sağlayan
    güç dağılımlarını dönüştürmeliyiz.
  153. Sanayi Devrimi'nden bu yana gerçekleşen
  154. en büyük dönüşüm gibi
    bir şeyden bahsediyoruz.
  155. Şöyle söylemek gerekirse
  156. en kısa zamanda gerçekleşecek
  157. bir iklim devriminden bahsediyoruz.
  158. Önümüzde kaybedecek tek bir sene bile yok.
  159. Herhangi bir durumda, herhangi bir
    değişimin gerçekleşmesi için

  160. dünya bir iki ya da üç milyon
    okullu grevcinin
  161. bunu çözeceğine güvenmeyi bırakmalı.
  162. Evet, bizler harikayız, ilerlemeye
  163. ve hiç kimsenin bizi beklemediği
    yerlerde olmaya devam edeceğiz.
  164. Ama bizler sınır değil;
  165. başlangıcız.
  166. Bu, yalnız bir neslin işi değil.
  167. Bu, tüm insanlığın görevi.
  168. Bu, bütün gözlerin
    üzerinize çevrildiği an.
  169. Bu değişim adına
    bir milyon şeyi çözmemiz gerekiyor.
  170. Sonuçta oldukça karmaşık bir durum.
  171. Fakat...
  172. herkesin başlangıç olarak
    yapabileceği şeyler var.
  173. Önce kötü haber: Eğer daha fazla ikinci
    el alışverişi ve geri dönüşüm yapmanız

  174. veya daha az et yemeniz, daha az uçmanız
    gerektiğini söyleyeceğimi sandıysanız
  175. üzgünüm, o kadar kolay değil.
  176. Ama iyi haberler şu ki:
  177. Endüstri sizi tüketici ve müşteri olarak
    sınırlamak istiyor olsa da
  178. siz bundan çok daha fazlasısınız.
  179. Hayır, sen ve ben, politik canlılarız
  180. ve hepimiz bu cevabın
    bir parçası olabiliriz.
  181. Hepimiz insanların iklim aktivisti
    dediği bir şey olabiliriz.
  182. Yaşasın?
  183. (Gülüşmeler)

  184. Peki, ilk adımlar neler?

  185. Her şeyi halletmek için
    esas olan dört ilk adım,
  186. herkesin başlayabileceği dört ilk adım,
  187. sonrasında olacaklara
    karar verebilecek dört ilk adım.
  188. Peki, bunlar neler?

  189. Birinci adım:

  190. İklim aktivistinin tanımına
    ve bunun cevabının kim olacağına karşı
  191. bakış açımızı şiddetle değiştirmeliyiz.
  192. Bir iklim aktivisti her denemeyi okuyan
  193. ya da her öğleden sonra
    alışveriş merkezlerinde
  194. vejeteryanlık üzerine broşürler
    dağıtarak geçiren kişi değildir.
  195. Hayır.
  196. Herkes bir iklim aktivisti olabilir,
  197. birkaç kişinin çıkarları adına
    dünyayı ve iklimi mahvetmektense
  198. doğal çevrelerin korunmasını,
    mutluluğu ve sağlığı öncelik alan
  199. bir dünyada yaşlanmayı
    hedefleyenlerin bulunduğu
  200. bir harekete katılmak isteyen herkes.
  201. İklim krizi sosyal,
    politik ve özel hayatımızın
  202. her bir kısmını etkilediğinden
  203. sadece her odada değil,
  204. her yerde,
  205. her şehir, ülke, bölge ve kıtada
    iklim aktivistlerine ihtiyacımız var.
  206. İkinci adım:

  207. Geleceği olmayan o alışılmış
    işlerden uzak bir şekilde,
  208. rahatlık alanınızdan çıkmanızı istiyorum.
  209. Burada hepiniz, ya bir arkadaşsınız
    ya da bir aile mensubu.
  210. Bir işçi veya meslektaş,
    öğretmen veya öğrencisiniz.
  211. Birçok durumda oy verensiniz.
  212. Bunların her biri size kriz adına
  213. kendinizi geliştirme
    sorumluluğunu yükler.
  214. Diyelim ki sizi işe alan
    veya size sponsor olan bir şirket var.
  215. Paris Anlaşmasına
    uygunluğunu önemsiyor mu?
  216. İl milletvekilleriniz bunu önemsediğinizi,
  217. her seçimde bir öncelik olmasını
    istediğinizi biliyor mu?
  218. En iyi arkadaşınız bunu biliyor mu?
  219. Gazete okuyor veya bir gazetede
    yazıyor musunuz? Harika.
  220. O halde onlardan her sayıda
    bu konuda bir rapor talebinde bulun.
  221. Her röportajda karar mercilerinin
    ilgisini uyandırmalarını söyle.
  222. Eğer bir müzisyensen, bunu söyle.
    Öğretmensen, bunu öğret.
  223. Eğer banka hesabın varsa, fosil yakıta
    yatırım yapmaya devam ederlerse
  224. hesabını kapatacağını söyle.
  225. Elbette, cumaları ne yapmanız
    gerektiğini biliyorsunuz.
  226. Üçüncü adım:

  227. Rahatlık alanınızı bırakmanız
    el ele verdiğinizde daha etkilidir.
  228. Bir kişinin zahmetli
    bir değişimi talep etmesi
  229. genellikle zahmetlidir.
  230. İki, beş, on, yüz kişinin zahmetli
    bir değişimi talep etmesini ise
  231. görmezden gelmek zordur.
  232. Sayınız fazlalaştıkça
  233. insanların geleceği olmayan bir sistemi
    meşrulaştırması da zorlaşır.
  234. Güç sizde bulunan
    veya bulunmayan bir şey değildir.
  235. Güç aldığınız veya diğerlerine
    bıraktığınız bir şeydir
  236. ve paylaşıldıkça artar.
  237. Biz sokaklardaki gençler,
    okullu grevciler olarak
  238. bunun nasıl işleyeceğini gösteriyoruz.
  239. Bir okullu grevci
    her zaman öyle kalacaktır --
  240. yani, Greta Thunberg.
  241. İki, beş, on, bin insanın okullarda
    grev yapması bir harekettir
  242. ve her yerde ihtiyacımız olan şey de bu.
  243. Baskı yok tabii.
  244. (Gülüşmeler)

  245. Nihayet, dördüncü adım,

  246. muhtemelen de en önemli kısmı:
  247. Kendinizi ciddiye almaya
    başlamanızı istiyorum.
  248. 7 aylık iklim eylemleri düzenleme
    sürecimden öğrendiğim bir şey var:
  249. Bir şeyin peşine düşmezseniz
  250. muhtemelen başka kimse onun peşine düşmez.
  251. Dünyadaki en güçlü kuruluşların
  252. ana kar alanları olan düzeni
    değiştirmeye hiç niyeti yokken
  253. onlara güvenmenin bir anlamı yok.
  254. Bu korkunç, farkındayım.
  255. Evet, bu büyük bir sorumluluk,
    omuzlarımızda büyük bir yük.
  256. Ama bu aynı zamanda şu anlama geliyor:
  257. Eğer istersek
  258. bu konuda bir söz hakkımız olabilir.
  259. Bu değişimin, bu cevabın
    bir parçası olabiliriz.
  260. Bu oldukça güzel, değil mi?
  261. O halde hadi başlayalım, deneyelim

  262. ve dünyayı iklim
    aktivistleri ile donatalım.
  263. Rahatlık alanlarımızdan kurtulup
  264. el ele vererek kendimizi
    daha ciddiye almaya başlayalım.
  265. Dünyanın çocukların
    geleceği heyecanla bekledikleri
  266. bir diğer macera olarak gördükleri
  267. ve korkacak hiçbir şeyleri
    olmadıkları bir yerken
  268. nasıl görüneceğini düşünün.
  269. Bir sonraki İklim Değişikliği
    Konferansı'nda
  270. milyonların sesini duymuş
  271. ve asıl değişim adına
    kollarını sıvamış insanlar
  272. bir araya geldiğinde dünyanın
    nasıl olacağını düşünün.
  273. Anlarsınız ya,

  274. coğrafya derslerinde
  275. iklim krizinin bizler gibi
    kaybedecek hiçbir şey olmadığını
  276. ancak kazanacak çok şey olduğunu
    anlamış insanlar tarafından
  277. tam vaktinde davranılarak aşılmış
  278. bir zorluk olarak öğretildiği
  279. bir dünyanın hayalini kuruyorum.
  280. Öyleyse neden denemeyelim?

  281. Kimse bizim için
    geleceğimizi kurtarmayacak.
  282. Bu bir davetten daha fazlası.
  283. Bu emri yayın.
  284. Teşekkür ederim.

  285. (Alkışlar)