Dutch subtítols

← Het verband tussen klimaatverandering, gezondheid en armoede

Obtén el codi d'incrustació
41 llengües

Showing Revision 35 created 06/15/2020 by Kees Kruyswijk.

  1. Ik arriveerde in de VS vanuit Kingston
    op Jamaica in de zomer van '68.
  2. We zaten met z'n zessen opeengepakt
    in een flatje met twee slaapkamers
  3. in een blok met drie etages
    zonder lift in Brooklyn.
  4. In het blok woonde een aantal kinderen.
  5. Sommigen spraken Spaans, anderen Engels.
  6. In het begin mocht ik niet met hen spelen,
  7. want, zeiden mijn ouders,
    "Hun zijn te wild."
  8. (Gelach)

  9. Dus ik mocht alleen
    uit het raam naar ze kijken.

  10. Rolschaatsen was één
    van hun favoriete bezigheden.
  11. Ze hingen graag achteraan de stadsbus
  12. en lieten dan de achterbumper los
  13. aan het eind van de straat,
  14. precies voor mijn huis.
  15. Op een dag was er een nieuw meisje bij.
  16. Zoals altijd hoorde ik iedereen lachen
    terwijl ze riepen ze: "Mira, mira!
  17. Mira, mira!"
  18. Dat is: 'Kijk, kijk!' in het Spaans.
  19. De kinderen grepen de achterbumper vast
    aan het begin van de straat
  20. maar toen ze lachend naar beneden rolden
    en "Mira, mira, mira, mira," riepen,
  21. stopte de bus plotseling.
  22. De ervaren kinderen
    lieten snel de bumper los,
  23. maar het nieuwe meisje
    sloeg achterover tegen het wegdek.
  24. Ze bewoog niet.
  25. De volwassenen snelden toe
    om hulp te bieden.

  26. De buschauffeur ging kijken
    wat er was gebeurd
  27. en ging een ambulance bellen.
  28. Ze bloedde aan haar hoofd.
  29. Haar ogen bleven dicht.
  30. We wachtten op de ambulance
  31. en wachtten --
  32. en iedereen zei:
    "Waar blijft de ambulance?
  33. Waar blijft de ambulance?"
  34. Uiteindelijk kwam de politie.
  35. Een oudere, zwarte Amerikaanse man zei:
    "D'r komt helemaal geen ambulance."
  36. Hij zei het nogmaals luid tegen de agent.
  37. "Jij weet best dat er geen ambulance komt.
  38. Ze sturen hier nooit ambulances heen."
  39. De agent keek naar mijn buren,
    die gefrustreerd raakten.
  40. Hij tilde het meisje in de politieauto
  41. en reed weg.
  42. Ik was toen tien jaar.

  43. Ik wist dat dit niet deugde.
  44. Ik wist dat we meer konden doen.
  45. En dit is wat ik kon: dokter worden.
  46. Ik werd internist
  47. en ik wijdde me in mijn carrière toe
    aan de zorg voor achtergestelde mensen,
  48. kwetsbare groepen,
  49. zoals de buren die ik had
    toen ik in Amerika was komen wonen.
  50. In de eerste jaren van mijn opleiding,
    in de jaren 80, zag in Harlem

  51. een verbijsterende toename
    van hiv bij jonge mannen.
  52. Toen ik later naar Miami verhuisde,
  53. merkte ik dat ook vrouwen
    en kinderen hiv kregen,
  54. voornamelijk arme zwarte
    en getinte mensen.
  55. Binnen een paar jaar groeide
    een infectie in een beperkte populatie
  56. uit tot een wereldwijde epidemie.
  57. En weer ontstond bij mij
    de drang om iets te doen.
  58. En met de inspanningen van activisten
    en voorlichters en onderwijsmensen
  59. en artsen zoals ik
    die de ziekte behandelen,
  60. ontdekten we gelukkig
    dat we iets konden doen.
  61. Er werd enorm veel voorlichting gedaan
    om de verspreiding van hiv tegen te gaan
  62. en voor de rechtsbescherming
    van mensen die de ziekte hadden.
  63. Er was politieke bereidheid om te zorgen
  64. dat wereldwijd zoveel mogelijk patiënten,
  65. ongeacht hun financiële middelen,
  66. aan medicijnen konden komen.
  67. En binnen twintig jaar
    waren er nieuwe behandelingen
  68. waardoor deze levensbedreigende infectie
    een gewone chronische ziekte werd,
  69. zoals diabetes.
  70. Nu bestaat er uitzicht op een vaccin.
  71. In de laatste vijf tot zeven jaar

  72. is mij een andere epidemie opgevallen
    onder patiënten in Florida,
  73. en die lijkt wel op het volgende:
  74. Anna Mae uit Opa-Locka, gepensioneerd
    en levend van een vast inkomen,
  75. liep binnen voor een herhaalrecept.
  76. Zij had een paar chronische aandoeningen:
    hoge bloeddruk, diabetes,
  77. een hartconditie en astma,
  78. en daarbij chronische
    obstructieve longziekte --
  79. COPD.
  80. Als patiënt volgde zij altijd
    mijn aanwijzingen op,
  81. dus ik was verbaasd dat zij
    voor nieuwe COPD-medicijnen kwam --
  82. eerder dan anders.
  83. Tegen het einde van ons gesprek
  84. gaf ze mij ter ondertekening
    een formulier van haar energieleverancier.
  85. Ze had een betalingsachterstand.
  86. Op dat formulier kon een arts een ernstige
    medische conditie omschrijven,
  87. waarvoor apparatuur nodig was
    die zou stilvallen
  88. als de stroom bij de patiënt
    zou worden afgesloten.
  89. "Mevrouw Anna Mae," zei ik,
  90. "U hebt geen apparatuur
    voor ademondersteuning.
  91. Dit wordt vast afgewezen."
  92. Toen ik doorvroeg,
    bleek dat ze haar airconditioning
  93. vanwege de warmte dag en nacht aanliet
    om goed te kunnen ademen.
  94. Ze moest meer astma-inhaler kopen
    en daardoor had ze te weinig geld over
  95. om al haar rekeningen te betalen --
    dus stapelden die op.
  96. Ik vulde het formulier in,
  97. maar omdat dit afgewezen kon worden,
  98. stuurde ik haar ook
    naar het maatschappelijk werk.
  99. En dan had je Jorge,

  100. een hele lieve, vriendelijke man,
  101. die aan onze kliniek
  102. vaak fruit had gegeven
    van zijn straathandeltje in Miami.
  103. Hij vertoonde tekenen
    van verslechterende nierfunctie
  104. wanneer hij dagen achter elkaar
    op straat in de hitte had gewerkt
  105. als gevolg van dehydratie --
  106. waarbij er niet genoeg bloed
    naar de nieren stroomde.
  107. Zijn nieren werkten steeds veel beter
    als hij een paar dagen vrij nam.
  108. Maar wat kon hij doen
    zonder verdere inkomstenbron?
  109. Zoals hij zei: "Regen of zonneschijn,
    hitte of kou: ik moet werken."
  110. Maar het meest schrijnende geval
    was wel Sandra Faye Twiggs

  111. uit Fort Lauderdale, die COPD had.
  112. Zij was gearresteerd na een vechtpartij
    met haar dochter om een ventilator.
  113. Toen ze vrijkwam
  114. en terugkwam in haar flatje,
  115. hoestte ze aan één stuk door
  116. en stierf drie dagen later.
  117. Wat mij verder is opgevallen:

  118. de allergieseizoenen
    beginnen weken eerder,
  119. de nachten worden warmer,
  120. de bomen groeien sneller
  121. en muggen die gevaarlijke ziekten
    als Zika en dengue overdragen,
  122. worden gezien op plaatsen
    waar ze voorheen niet voorkwamen.
  123. Arme woonwijken worden chiquer
    met de klimaatverandering.

  124. Dat komt doordat rijkere mensen
    naar armere wijken verhuizen
  125. die hoger liggen
  126. en minder snel overstromingsschade
    hebben bij klimaatverandering.
  127. Zoals bij mijn patiënt Madame Marie,
    die gestrest en bang binnenkwam
  128. omdat ze uit haar flat was gezet
    in Little Haiti in Miami,
  129. die plaats moet maken voor een luxe
    appartementencomplex,
  130. waarvan de ontwikkelaars wisten
    dat Little Haïti niet zou overstromen
  131. omdat het drie meter boven zeeniveau ligt.
  132. Er is een onmiskenbare, consistente
    trend tot opwarming gaande.

  133. Een noodsituatie groter dan hiv/aids
    is zich al aan het ontwikkelen, lijkt het.
  134. En bij die patiënten van mij
    met hun lage inkomen kon je al zien
  135. hoe dat eruit zou gaan zien.
  136. De nieuwe epidemie heet klimaatverandering
  137. en heeft een scala aan gevolgen
    voor de volksgezondheid.
  138. Klimaatverandering raakt ons
    vooral op vier manieren.
  139. Direct, door de hoge temperaturen,
    extreem weer en vervuiling;
  140. door de toename van ziektes;
  141. door de verstoring van onze
    voedsel- en watervoorziening;
  142. en door de verstoring
    van ons emotioneel welzijn.
  143. In de geneeskunde gebruiken we
    ezelsbruggetjes als geheugensteun,
  144. en dit acroniem, 'heatwave',
  145. staat voor de acht belangrijke gevolgen
    van klimaatverandering voor de gezondheid.
  146. H: heat illnesses -- warmte-aandoeningen.

  147. E: exacerbatie van hart- en longziekten.

  148. A: astma -- verergering daarvan.

  149. T: traumatische verwondingen,

  150. vooral opgelopen bij extreem weer.
  151. W: via water en voedsel
    verspreide ziekten.

  152. A: allergieën die ernstiger worden.

  153. V: door vectoren overgedragen ziekten,
    zoals Zika, dengue en Lyme.

  154. En E: toename van emotionele stress.

  155. Arme, kwetsbare mensen ervaren al
    de effecten van klimaatverandering.

  156. Zij zijn als de bekende
    kanarie in de kolenmijn.
  157. Hun ervaringen fungeren
    als orakelspreuken of profetieën.
  158. Een signaal om er acht op te slaan
  159. dat we onze wereld iets aandoen
    dat hén het eerst zal raken.
  160. Maar op den duur zijn wij aan de beurt.
  161. Als we samen optreden --

  162. artsen, patiënten en andere
    professionals in de zorg --
  163. zullen we oplossingen vinden.
  164. Dat hebben we gedaan met de hiv-crisis.
  165. Toen was het dankzij het activisme
    van patiënten met hiv,
  166. die medicijnen eisten en beter onderzoek,
  167. en de medewerking
    van artsen en wetenschappers,
  168. dat we de epidemie
    hebben kunnen beheersen.
  169. En daarna, dankzij internationale
    gezondheidsorganisaties,
  170. ngo's, politici en
    farmaceutische bedrijven,
  171. kwamen hiv-medicijnen
    beschikbaar voor arme landen.
  172. Er is geen reden waarom we dit
    samenwerkingsmodel niet zouden gebruiken
  173. bij de tijdige aanpak van de gevolgen
    voor de gezondheid van de opwarming.
  174. De klimaatverandering is al een feit

  175. en brengt al schade toe aan gezondheid
    en woningen van arme mensen.
  176. Net zoals mijn patiënt Jorge
  177. moeten de meesten van ons werken
  178. bij regen en zonneschijn,
  179. in de kou en in de hitte.
  180. Maar samen kunnen deze patiënten
    en hun dokters, hand in hand,
  181. met eenvoudige hulpmiddelen
  182. zo veel doen om de klimaatverandering
    minder schadelijk te laten zijn
  183. voor ons allemaal.
  184. Omwille van deze mensen
    heb ik een organisatie van clinici opgezet

  185. voor het tegengaan van klimaatverandering.
  186. Wij focussen op het effect
    van klimaatverandering op gezondheid,
  187. leren op te komen voor patiënten
    met klimaatgerelateerde ziekten
  188. en stimuleren praktische oplossingen.
  189. Een recente Gallup-studie liet zien:
    drie van de meest gerespecteerde beroepen

  190. zijn verplegers, artsen en apothekers.
  191. Als gerespecteerde leden
    van de samenleving
  192. kunnen we extra invloed uitoefenen
    op het beleid inzake klimaatverandering
  193. en op de politiek.
  194. We kunnen zoveel doen.
  195. Als clinici kunnen we
    dankzij onze vele patiëntencontacten
  196. dingen eerder signaleren dan anderen.
  197. Dit plaatst ons in een ideale positie
    om bij veranderingen voortrekkers te zijn.
  198. We kunnen over klimaatgerelateerde ziekten
    op de opleidingen lesgeven

  199. en bij onze patiënten data vergaren
    over klimaatgerelateerde condities
  200. door te zorgen voor declaratiecodes
    voor op de facturen.
  201. We kunnen klimaatgerelateerd
    gezondheidsonderzoek doen.
  202. We kunnen onderwijs geven
    over groene praktijken binnenshuis.
  203. We kunnen de energiebehoefte
    van patiënten onderbouwen.
  204. We kunnen ze helpen
    met veiligheid in huis.
  205. We kunnen ze helpen de nodige
    apparatuur in huis te halen
  206. wanneer de condities verslechteren.
  207. We kunnen de wetgever
    over de resultaten informeren
  208. en we kunnen de klimaatgerelateerde
    ziekten van onze patiënten behandelen.
  209. Maar bovenal kunnen we de patiënten helpen
    zich mentaal en fysiek voor te bereiden
  210. op de komende uitdagingen
    op gezondheidsgebied,
  211. met hulp van een medisch model
  212. waarin economische en sociaal-juridische
    aspecten worden meegenomen.
  213. Dat zou betekenen dat Sandra
    Faye Twiggs met haar COPD,

  214. die overleed nadat ze vrijkwam
    uit de gevangenis
  215. na een vechtpartij met haar dochter
    om een ventilator,
  216. had geweten dat ze door de hitte
    in haar flat zo ziek en opvliegend was
  217. en een huis had gezocht
    dat beter gekoeld kon worden.
  218. En beter nog, haar flat
    zou nooit zo heet zijn geweest.
  219. Van arme mensen heb ik geleerd dat
    onze levens niet alleen kwetsbaar zijn,

  220. maar ook verhalen van veerkracht,
    vernieuwing en overlevingsdrang.
  221. Zoals die wijze oude man
    die op luide toon de agent de waarheid zei
  222. op die zomeravond:
  223. "D'r komt helemaal geen ambulance",
  224. en hem dwong dat kleine meisje
    zelf naar het ziekenhuis te brengen.
  225. En zal ik je wat vertellen?

  226. Luister goed.
  227. Als er een medische reactie komt
    op de klimaatverandering,
  228. zal dat niet zijn:
    'Gewoon op de ambulance wachten!'
  229. Er zal wat gaan gebeuren
    omdat wij clinici het voortouw nemen.
  230. Wij maken zoveel herrie
  231. dat het probleem niet genegeerd
    of verkeerd begrepen kan worden.
  232. Het gaat beginnen met de verhalen
    die onze patiënten vertellen
  233. en de verhalen die wij
    namens hen vertellen.
  234. We gaan doen wat goed is
    voor onze patiënten, zoals altijd,
  235. maar ook wat goed is voor ons milieu,
  236. voor onszelf
  237. en voor alle mensen op deze aarde --
  238. voor allemaal.
  239. Dank je wel.

  240. (Applaus en gejuich)