YouTube

Teniu un compte YouTube?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Welsh subtítols

← Yr Arlywydd Obama yn Siarad mewn Gwasanaeth Coffa ar gyfer Nelson Mandela

Mae'r Arlywydd Obama yn cyflwyno sylwadau yng ngwasanaeth coffa cenedlaethol y cyn-arlywydd De Affrica Nelson Mandela. Rhagfyr 10, 2013.

Obtén el codi d'incrustació
31 llengües

Subtitles translated from anglès Showing Revision 4 created 03/04/2014 by ciansion4.

  1. [cymeradwyo]
  2. Diolch.
  3. [cymeradwyo]
  4. Diolch.
  5. [cymeradwyo]
  6. Diolch yn fawr i chi.
  7. [cymeradwyo]
  8. Diolch.
  9. [cymeradwyo]
  10. I Graça Machel a theulu Mandela;
  11. I'r Arlywydd Zuma ac aelodau y llywodraeth;
  12. i benaethiaid taleithiau a llywodraethau
  13. -- yn y gorffennol a'r presennol --
  14. gwesteion nodedig.
  15. Mae hi'n fraint unigol i mi fod gyda chi heddiw
  16. i ddathlu bywyd fel neb arall
  17. I bobl De Affrica
  18. [cymeradwyo]
  19. Pobl o bob tras a phob cherddediad mewn bywyd
  20. mae'r byd yn diolch i chi
    am rannu Nelson Mandela gyda ni
  21. Ei frwydr oedd eich brwydr
  22. ei lwyddiant oedd eich llwyddiant,
  23. fe gafodd eich urddas a'ch gobaith
  24. ei fynegi drwy ei fywyd a thrwy eich ryddid
  25. Eich democratiaeth
  26. yw ei rodd annwyl i chi
  27. Mae hi'n anodd canu clodydd i unrhyw ddyn
  28. i gyflwyno mewn geiriau
  29. nid dim ond y ffeithiau a'r dyddiadau sy'n ffurfio bywyd
  30. ond y gwir wrth hanfod person
  31. y llawenydd preifat a'r galaru
  32. y momentau distaw a nodweddion unigryw
  33. sydd yn goleuo enaid rhywun
  34. Anoddach o'r hanner yw gwneud hynny i gawr yn hanes
  35. a symudodd gwlad tuag at gyfiawnder
  36. a thrwy'r broses symud biliynau o amgylch y byd
  37. Wedi'i eni yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf
  38. wedi ennyn diddordeb drwy orchymynnion o bŵer
  39. bachgen a'i fagwyd yn bugeilio gwartheg
  40. a'i ddysgu gan yr hynaf o blith ei lwyth y Mambu
  41. Roedd Madiba i dyfu
    i fod yn waredwr mawr olaf yr 20fed Ganrif.
  42. Fel Gandhi, roedd i arwain mudiad o wrthwynebiad
  43. mudiad
    a oedd ar y dechrau heb prin unrhyw obaith o lwyddo
  44. Fel Dr. King, roedd i roi llais pwerus
  45. i hawliau'r gorthrwm rai
  46. a'r anghenrhaid moesol i gael tegwch hiliol
  47. Roedd i ddioddef carchariad caled
  48. a ddechreuodd yng nghyfnod Kennedy a Khrushchev
  49. ac a ymestynnodd i ddyddiau olaf y Rhyfel Oer
  50. Wrth gerdded o'r carchar heb fyddin arfog
  51. byddai -- fel Abraham Lincoln --
  52. yn dal y wlad gyda'i gilydd
  53. pan oedd yn bygwth torri'n ddarnau
  54. ac fel sylfaenwyr America byddai'n sefydlu
  55. trefn gyfansoddiadol
    i sicrhau rhyddid i genedlaethau i ddod
  56. Ymrwymiad i ddemocratiaeth a rheolaeth y gyfraith
  57. a gafodd ei gadarnhau nid yn unig gan ei etholiad
  58. ond drwy ei barodrwydd i adael y swyddfa ar ôl dim ond un tymor
  59. O ystyried llwybr ei fywyd
  60. amrediad ei lwyddiannau
  61. yr addoliad a oedd mor haeddiannol ohono
  62. mae'n demtasiwn -- dwi'n credu --
    i gofio Nelson Mandela fel eicon
  63. yn gwenu ac yn ddigynnwrf
  64. wedi'i ddatgysylltu o faterion coegwych y bobl lai
  65. ond gwthwynebodd Madiba ei hun
  66. ddelwedd mor ddi-fywyd
  67. [cymeradwyo]
  68. Yn hytrach,
  69. Mynnodd Madiba rannu gyda ni
    ei amheuon a'i ofnau
  70. ei gamgymeriadau ynghyd â'i lwyddiannau
  71. "Dydw i ddim yn sant", dywedodd
  72. "os nac ydych yn ystyried sant
    fel pechadur sy'n dal i drio."
  73. Oherwydd ei fod yn gallu cydnabod ei amherffeithrwydd
  74. oherwydd ei fod yn gallu bod â chymaint o hiwmor
  75. hyd yn oed yn ddrygiog,
    er gwaethaf y beichiau trwm a'i cariodd
  76. yr oeddem yn ei garu cymaint.
  77. Nid oedd yn benddelw wedi'i wneud o farmor,
    roedd yn ddyn o gig a gwaed
  78. yn fab ac yn ŵr
  79. yn dad ac yn ffrind
  80. a dyna pam ein bod wedi dysgu cymaint oddi wrtho
  81. a dyna pam y gallwn ddal i ddysgu oddi wrtho
  82. Oherwydd nid oedd unrhywbeth a gyflawnodd yn anochel
  83. yn llwybr ei fywyd gwelwn ddyn
  84. a enillodd ei le yn y llyfrau hanes drwy ymaflyd
  85. a chraffter a dyfalbarhad a ffydd
  86. Mae'n dweud wrthym beth sydd yn bosib
  87. nid yn unig yn nhudalennau ein llyfrau hanes
  88. ond yn ein bywydau ni hefyd
  89. Dangosodd Mandela i ni nerth gweithredu
  90. o gymryd risgiau ar ran ein syniadau
  91. Efallai fod Mandela yn iawn
    ei fod wedi "etifeddu gwrthryfelgarwch balch,
  92. synnwyr ystyfnig o degwch"; gan ei dad
  93. ac rydym yn gwybod iddo rannu gyda miliynau o Dde-Affricanwyr du a thywyll eu croen;
  94. "y dicter a anwyd gan fil camwedd
  95. mil amharch
  96. mil o fomentau na chafwyd eu cofio
  97. yr awydd i frwydro'r system a garcharodd
  98. fy mhobl", ddywedodd o
  99. Ond fel cewri eraill cynnar yr ANC
  100. y Zulus a'r Tambos,
  101. [cymeradwyo]
  102. Fe ddisgyblodd Madiba ei ddicter
  103. a sianelu ei awydd i frwydro i sefydliadau
  104. a phlatfformau a strategaethau ar gyfer gweithredu
  105. fel y gallai dynion a merched sefyll
  106. dros yr urddas a gawn gan Dduw
  107. Yn fwy na hyn, derbyniodd ganlyniadau ei weithredoedd
  108. gwybod bod sefyll i fyny yng ngwyneb buddiannau pwerus ac anghyfiawnder gyda phris
  109. "Rydw i wedi ymladd yn erbyn dominyddiaeth y gwyn
    Rydw i wedi ymladd yn erbyn dominyddiaeth y du."
  110. [cymeradwyo]
  111. "Rydw i wedi gofalu'n dyner am y ddelfryd o ddemocratiaeth a chymdeithas rydd
  112. ble gall pawb fyw efo'i gilydd mewn harmoni a chyfleodd cyfartal
  113. mae'n ddelfryd yr ydw i'n gobeithio byw i'w chyrchu ac i'w chyrraedd
  114. ond os daw i hynny mae hi'n ddelfryd
    yr ydw i'n barod i farw drosti."
  115. [cymeradwyo]
  116. Dysgodd Mandela i ni rym gweithredu
  117. ond dysgodd i ni hefyd rym syniadau
  118. pwysigrwydd rhesymu a dadlau
  119. yr angen i astudio nid yn unig yr rhai yr ydych yn cytuno â hwy
  120. ond hefyd y rhai nad ydych yn cytuno â hwy
  121. Deallai na allai syniadau gael eu dal gan furiau carchar
  122. na'u diffodd gan fwled saethwr cudd
  123. Trödd ei achos llys yn gyhuddiad o apartheid
  124. oherwydd ei huodledd a'i angerdd
  125. ond hefyd oherwydd ei hyfforddiant fel hyrwyddwr
  126. Defnyddiodd ddegawdau o garchar i finiogi ei ddadleuon
  127. ond hefyd i ymledu ei syched am wybodaeth
    i eraill yn y mudiad
  128. a dysgodd iaith
    ac arferion ei orthrymwyr
  129. fel y gallai un diwrnod fynegi iddynt hwy
  130. sut oedd eu rhyddid hwy yn ddibynnol ar ei ryddid o
  131. [cymeradwyo]
  132. Dangosodd Mandela nad yw gweithredu a syniadau yn ddigon
  133. dim ots pa mor gywir
  134. mae'n rhaid iddynt hefyd gael ei naddu yn y cyfreithiau a'r sefydliadau
  135. Roedd yn ymarferol, yn ceisio ei gredoau
  136. yn erbyn arwyneb caled amgylchiad a hanes
  137. Wrth ei brif egwyddorion, safai fel y graig
  138. a dyna pam y gallai wrthod eraill rhag cael eu rhyddhau'n ddiamod
  139. gan atgoffa'r gyfundrefn apartheid
  140. na allai "carcharorwyr ymuno â chytundeb";
  141. Ond fel y dangosodd drwy drafodaethau caled
  142. i drosglwyddo pŵer a llunio deddfau newydd
  143. Nid oedd arno ofn cyfaddawdu er mwyn cyrraedd nod uwch
  144. Ac oherwydd nad oedd ddim ond yn arweinydd mudiad ond yn wleidydd galluog
  145. roedd y cyfansoddiad a ddilynnodd yn deilwng o'r ddemocratiaeth aml-hiliol hon
  146. yn driw i'w weledigaeth i amddiffyn y lleiafrifoedd
  147. ynghyd â hawliau y mwyafrif
    a rhyddid gwerthfawr pob un yn Ne Affrica
  148. Ac yn olaf deallodd Mandela
  149. y clymau sydd yn rhwymo'r enaid ddynol
  150. Mae yna air Ne Affrica,
  151. Ubuntu
  152. [cymeradwyo]
  153. Gair sydd yn darlunio rhodd fwyaf Mandela
  154. ei ymwybyddiaeth ein bod oll wedi ein rhwymo gyda'n gilydd mewn ffyrdd
  155. sydd yn ddiethr i'r llygad
  156. fod ymdeimlad o un yn perthyn i ddynoliaeth
  157. ein bod yn llwyddo ein hunain
    drwy rannu ein hunain gyda eraill
  158. a gofalu am y rhai o'n hamylch
  159. Ni wyddwn fyth faint o'r synnwyr hwn oedd yn rhan gynhenid ohono
  160. neu faint gafodd ei fagu mewn cell unig a thywyll
  161. Ond rydym yn cofio'r arwyddion -- yn fawr a'n fach --
  162. yn cyflwyno ei garcharwyr fel ymwelwyr anrhydeddus mewn urddfreiniad
  163. cymryd cic mewn gwisg springbox;
  164. troi galar ei deulu yn alwad i wynebu HIV-AIDS
  165. sy'n dangos dyfnder ei empathi a'i ddealltwriaeth
  166. Nid yn unig iddo ymgorffori ubuntu, dysgodd filiynnau
  167. i ganfod y gwirionedd ynddynt eu hunain
  168. Cymerodd ddyn fel Madiba i ryddhau
  169. nid yn unig carcharor ond y carcharwr hefyd
  170. [cymeradwyo]
  171. i ddangos bod rhaid i chi ymddiried
  172. yn eraill iddynt hwy ymddiried ynoch chi
  173. i ddysgu bod cymodi ddim yn fater o anwybyddu'r gorffennol creulon
  174. ond modd o ddod yn wyneb ag ef gyda chynhwysiad a haelioni a gwirionedd
  175. Newidiodd gyfreithiau
  176. ond hefyd fe newidiodd galonnau
  177. Ar gyfer pobl De Affrica
  178. ar gyfer y rhai a ysbrydolodd o amgylch y byd
  179. mae marwolaeth Madiba yn gyfnod o alaru
  180. ac yn amser i ddathlu ei fywyd arwrol
  181. Ond credaf y dylai hefyd ein hysgogi ynom ni oll
  182. gyfnod i adlewyrchu arnom ein hunain gyda gonestrwydd
  183. beth bynnag yw ein gorsaf neu'n sefyllfa
  184. rhaid i ni holi: "Pa mor dda ydw i wedi gweithredu
  185. ei wers o yn fy mywyd fy hun?";
  186. Mae'n gwestiwn yr wyf yn gofyn i mi fy hun
  187. fel dyn ac fel arlywydd
  188. Gwyddom fod De Affrica wyn,
  189. yr Unol Daleithiau wedi goresgyn canrifoedd o ddarostyngiad hiliol
  190. Fel yr oedd yn wir yma, roedd angen aberth
  191. aberth nifer anrhifadwy o bobl
  192. -- yn wybyddus ac yn anwybyddus --
  193. i weld yn gwawrio ddiwrnod newydd
  194. Mae Michelle a minnau yn fuddiolwyr o'r frwydr honno
  195. [cymeradwyo]
  196. Ond yn America ac yn Ne Affrica
    ac yng ngwledydd ar draws y byd
  197. ni allwn adael i gynnydd gelu'r ffaith
  198. fod ein gwaith ddim eto ar ben
  199. Efallai nad yw'r brwydrau sy'n dilyn llwyddiannau cyrraedd cydraddoldeb ffurfiol
  200. neu gydnabod hawliau dyniol wedi eu llenwi gyda chymaint o ddrama a chlirder moesol
  201. â'r rhai a ddaeth o'u blaennau
  202. ond nid ydynt yn llai pwysig
  203. Oherwydd o amgylch y byd heddiw
  204. rydym yn dal i weld plant yn dioddef o newyn ac afiechyd
  205. rydym yn dal i weld ysgolion di-raen
  206. rydym yn dal i weld pobl ifanc heb gyfleodd ar gyfer y dyfodol
  207. O amgylch y byd heddiw
  208. mae dynion a merched yn dal i gael eu carcharu oherwydd eu daliadau gwleidyddol
  209. ac yn dal i gael eu herlyn am eu golwg
  210. sut maent yn addoli, a phwy maent yn eu caru
  211. ac mae hynny'n digwydd heddiw
  212. [cymeradwyo]
  213. Ac felly mae'n rhaid i ninnau hefyd frwydro am gyfiawnder
  214. Mae'n rhaid i ninnau hefyd frwydro am heddwch
  215. Mae yna ormod o bobl sydd yn derbyn yn hapus
  216. rhodd werthfawr Madiba sef cymodi hiliol
  217. ond yn dal i wrthod yn gryf unrhyw ddiwygiadau pitw
  218. a fyddai'n herio eiddo cronig ac anghydraddoldeb cynyddol
  219. Mae yna ormod o arweinwyr sy'n honni undod
  220. gyda brwydr Madiba am ryddid
  221. ond sydd ddim yn goddef unrhywun ond eu pobl eu hunain
  222. [cymeradwyo]
  223. Ac mae yna ormod ohonom
  224. gormod ohonom ar yr ymylon
  225. yn gartrefol yn ein hunanfoddhad neu'n sinigiaeth
  226. pan mae angen i'n lleisiau gael eu clywed
  227. Mae'r cwestiynau yr ydym yn eu hwynebu heddiw
  228. sut i annog cydraddoldeb a chyfiawnder;
  229. sut i warchod rhyddid a hawliau dynol;
  230. sut i ddiweddu cyflafan a rhyfel sectyddol
  231. does dim atebion hawdd i'r cwestiynau hyn
  232. Ond nid oedd atebion hawdd
  233. o flaen y plentyn hwnnw a anwyd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf
  234. Mae Nelson Mandela yn ein hatgoffa ei bod
  235. hi wastad yn ymddangos yn amhosib nes y caiff ei gyflawni
  236. Mae De Affrica yn dangos bod hynny'n wir
  237. Mae De Affrica yn dangos y gallwn newid
  238. y gallwn ddewis byd sydd ddim wedi'i ddiffinio gan ein gwahaniaethau
  239. ond gan y gobeithion sydd gennym yn gyffredin
  240. gallwn ddewis byd sydd heb ei ddifinio gan gyflafan
  241. ond gan heddwch a chyfiawnder a chyfleoedd
  242. [cymeradwyo]
  243. Welwn ni fyth
  244. yr un fath â Nelson Mandela eto
  245. Ond gadewch i mi ddweud [wrth] bobl ifanc Affrica
  246. a phobl ifanc ar draws y byd
  247. y gallwch chi, hefyd, wneud gwaith ei fywyd o yn waith eich bywyd chithau
  248. Dros dri deg mlynedd yn ôl, tra'n dal yn fyfyriwr
  249. dysgais am Nelson Mandela
  250. a'r brwydrau oedd i'w gweld yn y wlad brydferth hon
  251. ac fe gynhyrfodd rywbeth ynof
  252. fe wnaeth fy neffro i'm cyfrifoldebau
  253. -- i eraill a mi fy hun --
  254. ac fy ngosod ar lwybr annhebygol
  255. sydd wedi arwain at fan hyn heddiw
  256. ac er y syrthiaf yn fyr o esiampl Madiba o hyd
  257. mae'n fy ngwneud i eisiau bod yn well dyn
  258. [cymeradwyo]
  259. Mae'n siarad
  260. gyda beth sydd orau ynom ni
  261. Ar ôl i'r gwaredwr mawr hwn gael ei roi i orffwys
  262. a phan fyddwn yn dychwelyd i'n dinasoedd a'n pentrefi
  263. ac ymuno unwaith eto â'n trefn ddyddiol
  264. gadewch i ni chwilio am ei gryfder o
  265. gadewch i ni chwilio am fawr ei ysbryd
  266. rhywle ynom ni'n hunain
  267. a phan fo'r nos yn cau
  268. pan fo anghyfiawnder yn pwyso'n drwm ar ein calonnau
  269. pan fo ein cynlluniau mwyaf trwyadl yn ymddangos tu hwnt i'n gafael
  270. gadewch i ni feddwl am Madiba
  271. a'r geiriau a ddaeth â chysur iddo ef
  272. o fewn pedwar mur ei gell:
  273. "Nid oes ots pa mor gul yw'r adwy,
  274. mor drwm yw'r cosbau ar y sgrôl
  275. Myfi yw meistr fy ffawd fy hun,
  276. Myfi yw capten fy enaid i."
  277. Yn doedd yr enaid yn ysblennydd?
  278. Byddwn yn ei golli'n fawr
  279. Bendith Duw fo ar yr atgof o Nelson Mandela
  280. Bendith Duw fo ar bobl De Affrica
  281. [cymeradwyo]