Polish subtítols

← „Najgorsza” zakonnica w historii - Theresa A. Yugar

Obtén el codi d'incrustació
24 llengües

Showing Revision 13 created 03/15/2020 by Rysia Wand.

  1. Juana Ramírez de Asbaje zasiadła
    przed zespołem znakomitych teologów,
  2. prawników i matematyków.
  3. Wicekról Nowej Hiszpanii zaprosił ich,
    żeby ocenili wiedzę tej młodej kobiety,
  4. zadając jej możliwie
    najtrudniejsze pytania.
  5. Juana na każde z nich
    odpowiadała prawidłowo,
  6. od skomplikowanych równań matematycznych
    po dociekania filozoficzne.
  7. Obserwatorzy porównali tę scenę
  8. do "królewskiego okrętu wojennego
    odpierającego atak kilku czółen".
  9. Kobieta, którą poddano temu przesłuchaniu,
    urodziła się w połowie XVII wieku.

  10. Wówczas Meksyk od ponad stu lat
    był kolonią hiszpańską,
  11. dążącą do złożonego,
    wielowarstwowego systemu klasowego.
  12. Dziadkowie Juany od strony matki
    urodzili się w Hiszpanii,
  13. dzięki czemu należeli w Meksyku
    do najbardziej poważanej klasy.
  14. Jednak Juana była nieślubnym dzieckiem
    a jej ojciec, hiszpański kapitan wojskowy,
  15. zostawił jej matkę, Doñę Isabel,
    by sama wychowała Juanę i jej siostrę.
  16. Na szczęście przyzwoite
    zasoby finansowe dziadka
  17. zapewniły rodzinie wygodne życie.
  18. Doña Isabel była dla swoich córek
    przykładem silnej kobiety,
  19. która z powodzeniem zarządzała
    jedną z dwóch posiadłości ojca,
  20. pomimo braku wykształcenia
    i wbrew ówczesnej nienawiści do kobiet.
  21. Być może dzięki temu precedensowi
    Juana była tak pewna siebie.

  22. W wieku trzech lat w tajemnicy
    poszła za siostrą do szkoły.
  23. Kiedy później dowiedziała się,
    że studia są tylko dla mężczyzn,
  24. błagała matkę, żeby pozwoliła jej
    studiować w przebraniu.
  25. Nie otrzymawszy zgody, Juana znalazła
    ukojenie w prywatnej bibliotece dziadka.
  26. Jako młoda dziewczyna opanowała
    dysputy filozoficzne, łacinę
  27. i język Azteków, nahuatl.
  28. Nad wiek rozwinięty intelekt Juany

  29. przyciągnął uwagę
    dworu królewskiego w Meksyku.
  30. W wieku 16 lat
  31. została przyjęta przez wicekróla
    i jego żonę jako dwórka.
  32. Na dworze jej sztuki teatralne i wiersze
    raz budziły podziw, a raz oburzenie.
  33. Jej prowokacyjny wiersz "Głupcy"
  34. bezecnie krytykował seksistowskie,
    obłudne zachowania mężczyzn,
  35. którzy deprawują kobiety,
    jednocześnie obwiniając je o niemoralność.
  36. Choć kontrowersyjne,
    jej dzieła wzbudzały podziw
  37. i liczne oświadczyny.
  38. Jednak Juana bardziej ceniła sobie
    wiedzę od małżeństwa.
  39. W ówczesnym patriarchalnym społeczeństwie
  40. tylko w jednym miejscu mogła to znaleźć.
  41. Kościół, choć nadal pod wielkim wpływem
    inkwizycji hiszpańskiej,

  42. pozwoliłby Juanie zachować
    niezależność i szacunek
  43. pomimo panieństwa.
  44. W wieku 20 lat wstąpiła
    do klasztoru Hieronimitów św. Pauli
  45. i przyjęła nowe imię:
    Sor Juana Inés de la Cruz.
  46. Przez lata Sor Juana
    była uważana za skarb kościoła.

  47. Pisała dramaty, komedie i traktaty
    na tematy filozoficzne i matematyczne.
  48. Tworzyła też muzykę sakralną oraz poezję.
  49. Zgromadziła wielkie zbiory biblioteczne
  50. i była często odwiedzana
    przez prominentnych uczonych.
  51. Pełniąc rolę klasztornego
    skarbnika i archiwisty,
  52. chroniła też majątek
    swoich siostrzenic i sióstr
  53. przed tymi, którzy chcieliby go pozyskać.
  54. Jenak otwartość Sor Juany doprowadziła ją
    do konfliktu z jej dobroczyńcami.

  55. W 1690 roku biskup opublikował
    jej prywatną krytykę cenionego kazania.
  56. W tej publikacji
  57. namawiał Sor Juanę, by raczej
    poświęciła się modlitwie niż debacie.
  58. Odpowiedziała na to,
    że Bóg nie dałby kobietom intelektu,
  59. gdyby nie chciał, aby go wykorzystały.
  60. To przykuło uwagę
    konserwatywnego arcybiskupa Meksyku.
  61. Sor Juanę powoli obdzierano
    ze zdobytego poważania
  62. i zmuszono do sprzedaży
    swoich dzieł i porzucenia pisania.
  63. Wściekła na taką cenzurę, ale również
    niechętna, by porzucić kościół,
  64. z rozgoryczeniem odnowiła swoje śluby.
  65. W ostatnim akcie buntu
    podpisała się pod nimi własną krwią:
  66. "Ja, najgorsza ze wszystkich".
  67. Pozbawiona stypendium, Sor Juana
    poświęciła się pracy charytatywnej.

  68. W 1695 roku zaraziła się od sióstr,
    którymi się opiekowała i zmarła.
  69. Sor Juana jest obecnie uznawana
    za pierwszą feministkę obu Ameryk.
  70. Jest tematem niezliczonych powieści,
    filmów dokumentalnych oraz oper.
  71. Jej wizerunek jest widoczny
    na banknocie o nominale 200 peso.
  72. Jak powiedział noblista Octavio Paz:
  73. "Nie wystarczy powiedzieć,
    że dorobek Sor Juany to produkt historii.
  74. Należy dodać, że historia
    jest dziełem jej dorobku".