YouTube

Teniu un compte YouTube?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Belarusian subtítols

← «Найгоршая» манахіня ў гісторыі - Тэрэза А. Югар

Obtén el codi d'incrustació
22 llengües

Showing Revision 7 created 12/04/2019 by Hanna Baradzina.

  1. Хуана Рамірэс дэ Асбахэ сядзела перад
    калегіяй аўтарытэтных тэолагаў,
  2. юрыстаў і матэматыкаў.
  3. Віцэ-кароль Новай Гішпаніі запрасіў іх
    праверыць веды маладой жанчыны,
  4. задаючы самыя складаныя пытанні, якія
    яны толькі змаглі знайсці.
  5. Але Хуана паспяхова адказвала на
    кожны выклік ‒
  6. ад складаных ураўненняў да
    філасофскіх пытанняў.
  7. Пазней назіральнікі параўнаюць
    гэтую сцэну
  8. з «каралеўскім галеонам, які
    прабіваецца праз пару каноэ».
  9. Жанчына, якая сутыкнулася з
    такім допытам, нарадзілася

  10. ў сярэдзіне 17-ага стагоддзя.
  11. У той час Мексіка ўжо больш за стагоддзе
    была гішпанскай калоніяй,
  12. што прывяло да складанай і
    стратыфікаванай класавай сістэмы.
  13. Бабуля і дзядуля Хуаны па матчынай лініі
    нарадзіліся ў Гішпаніі,
  14. што рабіла іх членамі самага паважанага
    класа ў Мексіцы.
  15. Але Хуана нарадзілася па-за шлюбам, і
    яе бацька ‒ гішпанскі ваенны капітан ‒
  16. пакінуў яе маці, Донью Ізабэль,
    выхоўваць Хуану і яе сясцёр у адзіночку.
  17. На шчасце, умераныя даходы яе дзядулі
  18. забяспечвалі сям'і камфортнае існаванне.
  19. А Донья Ізабэль падавала добры
    прыклад сваім дачкам,
  20. паспяхова кіруючы адным з
    двух маёнткаў бацькі,
  21. нягледзячы на неадукаванасць
    і мізагінію таго часу.
  22. Магчыма, менавіта гэты прыклад і
    надаў Хуане ўпэўненасць на ўсё жыццё.

  23. У трохгадовым узросце яна таемна хадзіла
    ўслед за старэйшай сястрой у школу.
  24. Калі яна пазней даведалася, што
    вышэйшая адукацыя даступна
  25. толькі для мужчын,
    яна ўмольвала маці дазволіць ёй
  26. употай наведваць заняткі.
  27. Атрымаўшы адмову, Хуана знайшла
    суцяшэнне ў прыватнай бібліятэцы
  28. свайго дзядулі.
  29. У раннім падлеткавым узросце яна засвоіла
    філасофскія дыскусіі, латынь
  30. і ацтэкскую мову Нахуатль.
  31. Не па гадах развіты інтэлект Хуаны
    прыцягнуў увагу

  32. каралеўскага двара ў Мехіка,
  33. і, калі ёй было шаснаццаць,
  34. Віцэ-кароль і яго жонка зрабілі
    яе сваёй фрэйлінай.
  35. Там яе п'есы і вершы па чарзе захаплялі
    і абуралі каралеўскі двор.
  36. Яе правакацыйны верш
    «Дурныя мужчыны»
  37. ганебным чынам раскрытыкаваў
    сэксісцкія падвойныя стандарты,
  38. асуджаючы мужчын,
  39. якія разбэшчваюць жанчын і пры гэтым
    абвінавачваюць іх у амаральнасці.
  40. Нягледзячы на супярэчлівасць, яе
    дзейнасць ўсё роўна выклікала
  41. захапленне прыхільнікаў,
    і шматлікія прапановы шлюбу.
  42. Але Хуану больш цікавілі веды
    чым шлюб.
  43. У патрыярхальным грамадстве таго часу
  44. было толькі адно месца, дзе яна
    магла іх знайсці.
  45. Царква, усё яшчэ пад апантаным
    уплывам гішпанскай інквізіцыі,

  46. магла дазволіць Хуане захаваць
    незалежнасць і павагу,
  47. застаючыся незамужняй.
  48. У 20 гадоў яна ўступіла ў
    Іераніміцкі манастыр Санта-Паўла
  49. і ўзяла новае імя:
    Сястра Хуана Інес дэ ла Крус.
  50. На працягу многіх гадоў сястра Хуана
    лічылася каштоўным скарбам царквы.

  51. Яна пісала драмы, камедыі і трактаты
    па філасофіі і матэматыцы,
  52. у дадатак да рэлігійнай музыкі і паэзіі.
  53. Яна сабрала велізарную бібліятэку,
  54. і яе наведвалі многія
    выбітныя навукоўцы.
  55. Служачы скарбнікам манастыра
    і архіварыусам,
  56. яна таксама абараняла сродкі да
    існавання сваіх пляменніц і сясцёр
  57. ад мужчын, якія спрабавалі
    іх эксплуатаваць.
  58. Але яе просталінейнасць ў
    канчатковым рахунку прывяла

  59. да канфлікту з яе дабрадзейцамі.
  60. У 1690 г. біскуп апублікаваў прыватныя
    крытычныя заўвагі сястры Хуаны
  61. аб глыбокашаноўнай пропаведзі.
  62. У публікацыі
  63. ён настаўляў сястру Хуану прысвячаць
    сябе больш малітвам, а не разважанням.
  64. Яна парыравала, што Бог не даў
    бы жанчынам інтэлект,
  65. калі б ён не хацеў, каб яны
    выкарыстоўвалі яго.
  66. Спрэчка прыцягнула ўвагу
    кансерватыўнага Архібіскупа Мексікі.
  67. Паступова сястра Хуана была
    пазбаўленая свайго аўтарытэту
  68. і вымушаная прадаць свае кнігі
    і перастаць пісаць.
  69. Раз'юшаная такой цэнзурай, але не
    маючы жадання пакідаць царкву,
  70. яна з горыччу зноў пачала маліцца.
  71. Падчас свайго апошняга акта
    непадпарадкавання яна паставіла подпіс:
  72. "Я, горшая за ўсіх," уласнай крывёю.
  73. Пазбаўленая сродкаў сястра Хуана
    занялася дабрачыннасцю,

  74. і ў 1695 годзе яна памерла ад
    хваробы, якой заразілася
  75. падчас догляду за сваімі сёстрамі.
  76. На сённяшні дзень сястра Хуана
    прызнана першай феміністкай
  77. Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі.
  78. Яна аб'ект незлічоных дакументальных
    фільмаў, раманаў і опер,
  79. і яе партрэт намаляваны на мексіканскай
    банкноце ў 200 песа.
  80. Кажучы словамі нобелеўскага лаўрэата
    Актавіа Паса:
  81. «Недастаткова сказаць, што
    дзейнасць сястры Хуаны
  82. з'яўляецца прадуктам гісторыі;
  83. мы павінны дадаць, што гісторыя таксама
    з'яўляецца прадуктам яе дзейнасці».