Bu, Joanna.
Joanna, Polonya'da bir üniversitede çalışıyor.
Bir cumartesi sabahı saat 3'te kalktı,
sırt çantasını topladı
ve bin kilometreden fazla yol aldı,
sadece bir yabancıyla siyasi bir tartışma yapmak için.
Adı Christof ve Almanya'da bir müşteri yöneticisi.
İkisi daha önce hiç tanışmadılar.
Sadece Avrupa siyaseti, göçmenlik veya Rusya'yla ilişkiler hakkında,
ne olursa olsun tamamen karşıt görüşte olduklarını biliyorlardı.
Neredeyse bir gün boyunca tartıştılar.
Daha sonra Joanna bana bir parça sinir bozucu bir e-posta yolladı.
"Bu gerçekten çok iyiydi, her bir dakikasından zevk aldım!"
(Gülüşmeler)
Bunlar da Birleşik Krallık'tan Tom ve Almanya'dan Nils.
Onlar da birbirine yabancıydı
ve ikisi de kendi yerel futbol takımlarının destekçileriydi,
tahmin edebileceğiniz üzere Borussia Dortmund ve Tottenham Hotspurs.
Futbolun kökenlerinin icat edildiği Cambridge'teki bir sahada,
tam bu noktada tanıştılar.
Futbol üzerine değil,
Brexit üzerine tartıştılar.
Bu çekişmeli konu hakkında birkaç saat tartıştıktan sonra
onlar da oldukça beklenmedik bir e-posta yolladılar.
"Pek hoştu ve ikimiz de çok zevk aldık."
(Gülüşmeler)
Bu yüzden 2019 ilkbaharında
33 ülkeden 17 binden fazla Avrupalı
siyasi bir tartışma yapmak için kaydoldu.
Binlercesi, farklı düşünen bir yabancıyla buluşmak için sınırları aştılar
ve hepsi "Avrupa Tartışıyor" adında bir projenin parçasıydı.
Farklı düşünceleri olan insanlar arasında siyaset konuşmak
gerçekten zor bir hâle geldi,
sadece Avrupa'da da değil.
Aileler bölünüyor, arkadaşlar artık birbirleriyle konuşmuyor.
Kendi baloncuklarımızda kalıyoruz.
Bu sözde filtre balonu sosyal medya tarafından sağlamlaşıyor
ama temelde dijital bir ürün değiller.
Filtre balonu her zaman vardı.
Zihinlerimizdeydi.
Birçok araştırmanın da defalarca gösterdiği gibi
biz, örneğin, kendi görüşlerimizle çelişen şeyleri görmezden geliyoruz.
Bu yüzden yalan haberleri düzeltmek kesinlikle gerekli
ancak bölünmüş bir toplumun
kendini etraflıca düşünmesini sağlamak için yeterli değil.
Neyse ki en azında bir araştırmaya göre
yeni bir bakış açısı kazanmanın basit bir yolu olabilir:
Sizin düşüncenize sahip olmayan biriyle yüz yüze kişisel bir tartışma yapmak.
Dünyayı yeni bir şekilde,
başkasının gözlerinden görmenizi sağlıyor.
Almanya'daki en büyük dijital haber ajanslarından biri olan
"ZEIT ONLINE"ın editörüyüm.
"Avrupa Tartışıyor" hâline gelen şeye
aslında mütevazı bir başmakale egzersizi olarak başladık.
Birçok gazeteci gibi
biz de Trump ve Brexit'ten etkilenmiştik
ve Almanya da özellikle göç sorunundan dolayı bölünüyordu.
2015 ve 2016 yıllarında bir milyondan fazla mültecinin gelişi
bir şekilde tartışmalara neden olmuştu.
2017'deki yaklaşan kendi seçimimizi düşündüğümüzde ise
siyaseti ele alış şeklimizi kesinlikle değiştirmemiz gerektiğini biliyorduk.
Dijital birer inek olduğumuzdan dolayı
birçok oldukça garip dijital ürün fikirleri bulduk,
bir tanesi siyaset için olan bir Tinder yaratmaktı --
(Gülüşmeler)
siyasi karşıtlıkları olanlar için bir çöpçatanlık platformu,
farklı düşünen insanları bir araya getirmeye yardımcı olacak bir araç.
Denemeye karar verdik
ve teknoloji kurtlarının "uygulanabilir asgari ürün" dediği şeyi çıkardık.
Gerçekten basitti.
"Deutschland spricht" yani "Almanya Tartışıyor" olarak adlandırdık
ve bunu 2017 Mayıs'ında yapmaya başladık.
Gerçekten basitti.
Ağırlıklı olarak buradaki herkesin
çevrim içi anketler yapmak için kullandığı bir araç olan Google Formları kullandık.
İçeriğimizdeki her şeyde bunun gibi basit sorular sorduk:
"Almanya çok fazla mülteci aldı mı?"
Evet veya hayıra tıklıyorsunuz.
Bunlar gibi daha fazla sorular sorduk: "Batı, Rusya'ya adil davranıyor mu?"
veya "Eşcinsel çiftlerin evlenmesine izin verilmeli mi?"
Eğer tüm bu sorulara cevap verdiyseniz size bir soru daha soruyorduk:
"Sizinle aynı fikirde olmayan bir komşunuzla buluşmak ister misiniz?"
(Gülüşmeler)
Bu, herhangi bir bütçesi olmayan basit bir deneydi sadece.
100 kadar insanın kayıt olmasını bekliyorduk
ve onları elle, çiftler halinde eşleştirmeyi planlamıştık.
Bir gün sonra 1000 kişi kayıt oldu.
Birkaç hafta sonra ise farklı düşünen biriyle buluşmak için
12 bin Alman kayıt oldu.
Bu yüzden bir sorunumuz vardı.
(Gülüşmeler)
Mükemmel Tinder eşleşmelerini bulacak hızlı bir algoritma oluşturduk,
soruları olabildiğince farklı cevaplayan
ve olabildiğince yakın yaşayan insanlar gibi.
E-posta aracılığıyla onları tanıştırdık.
Tahmin edebileceğiniz üzere birçok endişemiz vardı.
Gerçek hayatta kimse buluşmaya gelmeyebilirdi.
Gerçek hayatta tüm tartışmalar berbat olabilirdi
veya veri tabanımızda baltalı bir katilimiz olabilirdi.
(Gülüşmeler)
Fakat 2017 Haziran'ının bir pazar gününde
çok güzel bir şey oldu.
Binlerce Alman çiftler hâlinde buluştu
ve olaysız bir şekilde siyaset hakkında tartıştılar.
Anno gibi.
Anno, eşcinsel evliliğe karşı, veya eskiden karşı olan, eski bir polis
ve Anne, başka bir kadınla birlikte yaşayan bir mühendis.
Farklı düşüncelere sahip oldukları tüm konular hakkında saatlerce konuştular.
Bir noktada, Anno'nun bize daha sonra söylediği üzere,
Anne'nin, eşcinsel evlilik hakkındaki sözlerine kırıldığını fark etmiş
ve kendi varsayımlarını sorgulamaya başlamış.
Üç saat boyunca konuştuktan sonra
Anne, Anno'yu yaz partisine davet etmiş
ve bugün, yıllar sonra,
ara sıra buluşuyorlar ve hâlâ arkadaşlar.
Algoritmamız, örneğin, bu mahkeme memurlarını eşleştirdi.
O aynı zamanda Almanya'daki sağcı popülist parti AfD'nin sözcüsü
ve bu avukat ise hamile kadınların sözcüsüydü.
Eskiden Yeşil Parti'nin aktif bir üyesiydi.
Bu profesörle öğrencisini bile eşleştirdik.
(Gülüşmeler)
Bu, bir algoritma.
(Gülüşmeler)
Ayrıca kayınpederle kendi gelinini eşleştirdik
çünkü açıkça görülüyor ki yakın yaşıyorlar ama gerçekten farklı düşünceleri var.
Dolayısıyla genel bir kural olarak
gözlem yapmadık, kayıt etmedik, tartışmaları belgelendirmedik
çünkü insanların herhangi bir şekilde davranmasını istemedik.
Fakat bir istisna yaptım.
Ben de katıldım.
Prenzlauer Berg adındaki trendi Berlin semtimde
Mirko'yla tanıştım.
Bu, Mirko'yla konuşan ben. Mirko resimde olmak istemedi.
Genç bir bitki operatörü
ve sakal ile bir bereyle birlikte
bölgedeki tüm hippiler gibi görünüyordu.
Saatlerce konuştuk ve onun harika bir insan olduğunu keşfettim.
Çoğu konu hakkında oldukça farklı düşüncelerimiz olmasına rağmen --
belki kadın hakları dışında,
bu konudaki düşüncelerini pek anlayamadım --
gerçekten hoştu.
Tartışmamızdan sonra Mirko'yu Google'da aradım
ve gençliğinde neo-Nazi olduğunu buldum.
Onu aradım ve sordum:
"Hey, bana neden söylemedin?"
O da şöyle cevap verdi:
"Bilirsin işte, sana söylemedim çünkü bunu aşmak istiyorum.
Artık bu konu hakkında konuşmak istemiyorum."
Bunun gibi bir geçmişi olan insanların asla değişmeyeceğini düşünürdüm
bu yüzden bize binlerce e-posta ve ayrıca selfie gönderen
birçok katılımcının yaptığı gibi
ben de varsayımlarımı tekrardan düşünmek zorunda kaldım.
Herhangi bir şiddet kayıtlara geçmedi.
(Gülüşmeler)
Bazı çiflerin evlenip evlenmediği hakkında bir fikrimiz yok.
(Gülüşmeler)
Fakat en azından gerçekten heyecanlıydık ve tekrardan yapmak istiyorduk,
özellikle de 2.0 versiyonunu,
katılımcıların çeşitliliğini genişletmek istedik
çünkü açıkçası ilk turda katılımcılar çoğunlukla bizim okuyucularımızdı.
Bu yüzden rekabeti benimsedik
ve diğer basın kuruluşlarının da katılmalarını istedik.
Slack aracılığıyla iş birliği yaptık
ve 11 ana Alman medya kuruluşları arasındaki bu iş birliği
Almanya'da kesinlikle bir ilkti.
Sayı iki katını da aştı, bu sefer 28 bin kişi başvurdu
ve Almanya cumhurbaşkanı --
onu burada, resmin tam ortasında görebilirsiniz --
destekçimiz oldu.
Böylelikle binlerce Alman farklı düşünen başka biriyle konuşmak için
2018 yazında tekrardan buluştu.
Bazı çifleri ise Berlin'e özel bir etkinliğe davet ettik.
O etkinlikte, "Almanya Tartışıyor"un en sevdiğim sembolu olan
bu resim çekilmişti.
Otobüs şoförü ve boks antrenörü Henrik'i
ve bir çocuk yardım merkezinin müdürü Engelbert'i görüyorsunuz.
Sorduğumuz tüm 7 soruya farklı cevap verdiler.
Daha önce hiç tanışmamışlardı
ve gerçekten de şiddetli bir tartışma yaptılar
ve yine de birbirleriyle anlaşıyor gibi görünüyorlardı.
Bu yüzden bu sefer, tartışmanın katılımcılar üzerinde
herhangi bir etkisinin olup olmadığını da öğrenmek istedik.
Bu nedenle araştırmacılardan katılımcıları incelemesini istedik.
Katılımcıların üçte ikisi
partnerlerinin tutumları hakkında bir şeyler öğrendiğini söyledi.
Yüzde 60'ı bakış açılarının bir noktada birleştiği görüşündeydi.
Araştırmacılara göre topluma karşı güven seviyesi de
bu etkinlik sonrasında yükselmiş görünüyordu.
Yüzde 90'ı tartışmadan hoşlandığını söyledi.
Yüzde 10'u tartışmadan hoşlanmadığını söyledi,
yüzde 8'i, basitçe söylemek gerekirse, partnerleri gelmediği için böyle söyledi.
(Gülüşmeler)
"Almanya Tartışıyor"dan sonra birçok uluslararası medya kuruluşu bize ulaştı
ve bu sefer de ciddi ve güvenli bir platform kurmaya karar verdik.
"Ülkem Tartışıyor" olarak adlandırdık.
Bu kısa zamanda, "Ülkem Tartışıyor"
şimdiden bir düzineden fazla yerel ve ulusal etkinlik için kullanıldı,
Belçika'da "Het grote gelijk" veya Finlandiya'da "Suomi puhuu"
ve Birleşik Krallık'ta "Britanya Tartışıyor" gibi.
Birleşik Krallık'taki "Financial Times"tan Finlandiya'daki "Helsingin Sanomat"a kadar
15 uluslararası medya ortaklığı ile birlikte,
başta da bahsettiğim gibi, "Avrupa Tartışıyor"u da çıkardık.
Binlerce Avrupalı siyaset hakkında tartışmak için bir yabancıyla buluştu.
Şu ana kadar 150'den fazla global medya kuruluşu bize ulaştı
ve belki de bir gün yüz binlerce katılımcıyla
"Dünya Tartışıyor" gibi bir şey olacak.
Ancak önemli olan açıkçası rakamlar değil.
Burada önemli olan
iki insanın başka birisi dinlemeden yüz yüze saatlerce konuşmak için buluşup
değişmeleridir.
Toplumumuzun değişmesi de öyle.
Yavaş yavaş, tartışa tartışa değişiyorlar.
Burada önemli olan
başka biri dinlemeden
bir yabancıyla birlikte
nasıl bu yüz yüze tartışmalarını yapılacağını öğrenmek.
Sadece siyaset için olan Tinder tarafından tanıştırıldığımız
bir yabancıyla birlikte değil,
aynı zamanda bir bardaki, bir spor salonundaki
veya bir konferanstaki bir yabancıyla da.
Bu yüzden lütfen biriyle buluşun
ve tartışın
ve bundan çok zevk alın.
Teşekkür ederim.
(Alkış)
Vay be!
(Alkış)