ოთხ მეცხრედს უნდა დავუმატოთ თერთმეტი მეთორმეტედი.
მიღებული პასუხი გავამარტივოთ და ჩავწეროთ როგორც შერეული წილადი.
მოცემული გვაქვს ორი წილადი, რომლთა მნიშვნელები განსხვავებულია.
წილადების შეკრებისას, უნდა დავუკვირდეთ მნიშვნელებს.
თუ ისინი ერთმანეთის ტოლია, შეგვიძლია პრიდაპირ შევკრიბოთ,
მაგრამ თუ განსხვავებულია, უნდა ვიპოვოთ საერთო მნიშვნელი.
უნდა ვიპოვოთ ისეთი რიცხვი, რომელიც ცხრაზეც გაიყოფა და თორმეტზეც.
სწორედ ის იქნება ჩვენი საერთო მნიშვნელი.
მოგვიანებით ვნახავთ, თუ რატომ უნდა იყოფოდეს ეს რიცხვი ორივეზე.
დავფიქრდეთ, რა რიცხვი შეიძლება იყოს ის.
12-ისა და 9-ის უმცირესი საერთო ჯერადის საპოვნელად ორი გზა არსებობს.
ერთ-ერთი გზაა, რომ შევხედოთ ცხრის ჯერადებს და ვნახოთ, რომელი გაიყოფა 12-ზე.
ამგვარად, ვიწყებთ ცხრით--- მოდით, აქვე გავაკეთოთ.
გვაქვს ცხრა,მაგრამ ის არ იყოფა 12-ზე.
18 არ იყოფა 12-ზე, არც 27 არ იყოფა 12-ზე.
შემდეგ მოდის 36, რომელიც იყოფა 12-ზე. თორმეტჯერ სამი 36-ის ტოლია.
გამოდის, 36 არის 9-ის და 12-ის ჯერადი. ჩვენი საერთო მნიშვნელი უკვე ვიპოვეთ.
მოდით, ოთხი მეცხრედი ჩავწეროთ, როგორც რაღაც რიცხვი შეფარდებული 36-ზე.
თერთმეტი მეთორმეტედიც უნდა ჩავწეროთ, როგორც რაღაც რიცხვი შეფარდებული 36-ზე
ცხრა რომ გადავაქციოთ 36-ად, უნდა გავამრავლოთ ოთხზე..
ცხრა გამრავლებული ოთხზე უდრის 36-ს.
მარტო მნიშვნელს ვერ გავამრავლებთ ოთხზე, მრიცხველიც უნდა გავამრავლოთ.
თუ მრიცხველს გავამრავლებთ ოთხზე, მივიღებთ ოთხჯერ ოთხს, ანუ 16-ს.
მივიღეთ, რომ ოთხი მეცხრედი იგივეა, რაც თექვსმეტი ოცდამეთექვსმეტედი.
თუ გავამრტივებთ, რათა მივიღოთ 4/9, მრიცხველიც და მნიშვნელიც უნდა გავყოთ ოთხზე
აქაც იგივეს ვაკეთებთ.
36 ტოლია თორმეტჯერ სამის, ანუ 12 უნდა გავამრავლოთ სამზე, რათა მივიღოთ 36.
თუ მნიშვნელი შევცვალეთ,მრიცხველიც უნდა გავამრავლოთ იგივე რიცხვზე.
თერთმეტჯერ სამი უდრის 33-ს, ანუ მრიცხველი მივიღეთ 33.
ახლა ჩვენს ორივე წილადს ერთი და იგივე მნიშვნელი აქვს, ორივეს მნიშვნელი არის 36.
მზად ვართ მათ შესაკრებად.
აქ გვექნება 36, იმიტომ რომ 36-ის რაღაც ნაწილს ვიღებთ.
ხოლო მრიცხველი იქნება 16-ს პლუს 33. მოდით, დავწეროთ.
16-ს პლუს 33--- ექვსს პლუს 33 არის 39, კიდევ პლუს 10, გამოვიდა 49.
ჯამი მივიღეთ 49/36. შეგვიძლია ამის გამარტივება?
49 არის შვიდის კვადრატი, ანუ მისი გამყოფებია 1, 7 და 49.
ამას ბევრი გამყოფი აქვს, მაგრამ 7-ზე არ იყოფა. წილადის გამარტივება შეუძლებელია.
მიღებული წილადი არაწესიერია, რადგან მრიცხველი მეტია მნიშვნელზე.
მოდით, ჩავწეროთ როგორც წესიერი წილადი.
ამისათვის უნდა ვიპოვოთ 36 რამდენჯერ მოთავსდება 49-ში.
ის მხოლოდ ერთხელ მოთავსდება და ნაშთი გვრჩება 49-ს გამოკლებული 36, ანუ 13.
ჩვენი პასუხია ერთი მთელი და 13/36.
შეგვეძლო ხელითაც გაგვეკეთებინა.
36 49-ში მოთავსდება ერთჯერ, ერთჯერ 36 არის 36.
ცხრას გამოკლებული ექვსი არის სამი, ოთხს მინუს სამი არის ერთი.
ნაშთი დაგვრჩა 13. ჩვენი პასუხია ერთი მთელი და ცამეტი ოცდამეთექვსმეტედი.