Madaling intindihin ang oras sa maliliit na piraso.
Pero kapag titignan na sa malaki,
halos imposible nang maunawan.
Kaya magsimula tayo sa maliit
sa minuto, oras, araw.
Maaaring nagastos mo ang huling 24 na oras sa pagtulog at pagtrabaho,
na may kape na nandiyan.
Pakibawasan ang panonood ng TV.
Ngayon, tignan natin ang 2013: hindi alam ng marami,
ang tanod ni Hitler ay namatay sa edad na 96
habang sa Hunyo, si Edward Snowden ay nagsimula ng iskandalo sa NSA.
Babalik pa sa nakaraan, ang ika-21 na siglo ay medyo bata pa at naimpluwensiya
ng pag-atake noong 9/11 na naging dahilan sa ikatlong digmaan sa Iraq.
Ay, at ang Facebook at smartphones ay nauso.
Pero tayo ay nagsisimula pa lang:
Balik pa tayo sa nakaraan!
Ang ika-20 na siglo ay may sariling kaguluhan din.
Pagkatapos ng dalawang mapanirang Digmaang Pandaigdig,
Ang Malamig na Digmaan ay nagtuloy hanggang sa buong ikalawang kalahati nito.
Ang karaniwang habambuhay ng tao ay tinatakpan halos lahat ng ito
pati na rin ang kapanganakan ng internet at simula ng Panahon ng Impormasyon.
Ang pinakamatandang buhay na tao sa mundo ay kasalukuyang si Misao Okawa,
na pinanganak sa 1898, ibig sabihin ang kanyang pagsilang ay mas malapit pa sa
pamumuno ni Napoleon sa Europa kaysa sa ngayon.
Ang huling 500 na taon ng kasaysayan ng tao
ay nagdala ng maraming pagbabago sa ating buhay:
Ang Industriyalisasiyon ay nagbangon sa bagong mga ideya tulad ng komunismo,
mga magsasaka ay naging trabahador at ang kaalaman ay naging mas madaling ipamahagi.
Ang teorya ng ebolusyon ay nagbago sa pagtingin natin sa sarili at sa mundo.
Lahat sa kaunting daang taon!
Ang ika-15 na siglo ay puno ng pangyayari:
Ang "pagdiskubre" ni Colombus sa Amerika at ang pagbagsak ng Constantinople
ay nagmarka ng katapusan ng Gitnang Panahon.
Ang mga tao sa dito ay nakikipagdigmaan dahil sa teritoryo at relihiyon
pero ang Itim na Salot ay mas mabisa kaysa sa digmaan,
pumapatay ng bawat ikatlong Europeano sa anim na taon.
Sa Karaniwang Panahon, tignan natin