Chúng ta đã mất rất nhiều thời gian ở trường để học viết chính tả.
Và bọn trẻ bây giờ cũng đang mất thời gian học chính tả như chúng ta.
Vì lẽ đó, tôi muốn nêu ra với mọi người một vấn đề.
Chúng ta có cần học cách viết chính tả mới?
Tôi tin rằng chúng ta nên làm như thế.
Tốt hơn thế, ta nên đơn giản hóa những gì đã học.
Cả vấn đề và câu trả lời đều không mới lạ trong tiếng Tây Ban Nha.
Chúng đã và đang được tranh luận trong suốt hàng thế kỷ qua.
Từ năm 1492, trong quyển sách ngữ pháp tiếng Tây Ba Nha đầu tiên,
tác giả Antonio de Nebrija đã đưa ra một quy luật rõ ràng và đơn giản:
"Vì thế, chúng ta phải viết như những gì chúng ta phát âm,
và phát âm chúng như cách ta viết".
Mỗi âm đều tương ứng với một chữ cái,
mỗi chữ cái tương ứng với một âm,
và những chữ cái không tương ứng với bất kỳ âm nào sẽ bị loại bỏ.
Quy luật này, theo phương pháp ngữ âm,
nói rằng từ ngữ cần được viết như cách phát âm,
cả hai phải và không phải là gốc của chính tả như chúng ta thực tập hiện nay.
Vì tiếng Tây Ban Nha khác với tiếng khác
như tiếng Anh, Pháp...
luôn chống lại mạnh mẽ việc cách viết chữ khác
với cách ta phát âm chúng.
Nhưng nay ta cũng không còn theo cách viết dựa theo ngữ âm
vì vào thể kỉ 18, khi ta tiêu chuẩn hóa cách viết,
một quy luật khác đã dẫn đường cho một phần lớn của quyết định này.
Quy luật đó là từ nguyên học,
bảo rằng ta phải viết như những từ
đã được viết trong ngôn ngữ nguyên thủy,
trong tiếng Latin, Hy Lạp.
Đó là lý do ta có H câm, chỉ viết mà không phát âm.
Và khác với mọi người vẫn thường nghĩ, âm B và V trong tiếng TBN
không có phát âm khác nhau.
Đó là cách ta có những âm G,
mà đôi khi phát âm hơi thở ra như từ "gente",
có lúc âm nghe trơn truộc như từ "gato".
Tương tự là các âm C, S và Z,
ba chữ khi ở một vài vị trí thì lại thành một âm,
nơi khác thì hai âm, nhưng không bao giờ là ba âm.
Tôi không nói điều gì mà bạn chưa
biết từ kinh nghiệm bản thân.
Chúng ta đều đi học,
chúng ta đều dành một lượng lớn thời gian cho việc học,
một lượng lớn thời gian dùng bộ não dể uốn nắng khi còn bé
để viết chính tả.
trong việc ghi nhớ các quy tắc chính tả và những ngoại lệ.
Chúng ta hay được nghe nói nhiều cách, trực tiếp hay gián tiếp,
rằng trong chính tả
có một điều gì rất căn bản đối với sự trưởng thành của ta.
Nhưng tôi có cảm giác
rằng những giáo viên không tự hỏi tại sao việc đó quan trọng đến vậy.
Thêm nữa, họ không hỏi câu hỏi trước đó,
Mục đích của việc đánh vần là gì?
Đánh vần có mục đích gì?
Sự thực là khi có ai đó hỏi họ câu hỏi này,
câu trả lời đơn giản hơn và ít quan trọng
hơn là ta thường nghĩ.
Chúng ta sử dụng đánh vần để thống nhất cách chúng ta viết,
cho mọi người cùng viết giống nhau.
Và để cho chúng ta hiểu nhau dể hơn khi ta đọc.
Nhưng trai nguoc voi những khía cạnh khác của ngôn ngữ,
như việc chấm câu, chẳng hạn,
trong chính tả ta không có thể hiện tính cách cá nhân.
Trong cách chấm câu thì có.
Với dấu chấm, tôi có thể thay đổi ý nghĩa một cụm từ.
Với cách chấm câu,
tôi có thể áp đặt một nhịp điệu đặc biệt cho những gì tôi viết,
nhưng tôi không thể làm vậy với việc đánh vần.
Đối với chính tả chỉ có đúng hoặc sai,
tùy theo việc nó có tuân thủ với các quy luật hiện hành.
Vậy thì có hợp lý hơn không khi ta đơn giản hóa các qui tắc hiện hành
để có thể dễ dàng hơn để dạy, học, và sử dụng chính tả một cách chính xác?
Có phải sẽ hợp lý hơn không nếu ta đơn giản các qui luật hiện hành
để dành tất cả thời gian
chúng ta cống hiến ngày hôm nay để dạy chính tả,
ta có thể cống hiến cho các vấn đề khác về ngôn ngữ
mà sự phức tạp của chúng thật sự xứng đáng với thời gian và công sức?
Điều tôi đề nghị không phải là bãi bỏ chính tả,
và để mọi người muốn viết cách nào tùy họ.
Ngôn ngữ là công cụ sử dụng phổ biến,
vì vậy tôi thấy rằng
trên cơ bản ta phải sử dụng nó theo các tiêu chuẩn chung.
Nhưng tôi cũng thấy quan trọng việc
những tiêu chuẩn chung phải càng đơn giản càng tốt,
vì khi ta đơn giản việc chính tả,
ta không làm giảm chất lượng.
khi chính tả được đơn giản,
chất lượng ngôn ngữ không bị ảnh hưởng chút nào.
Tôi đang làm việc mỗi ngày với văn học TBN Thời Vàng Son,
Tôi đọc Garcilaso, Cervantes, Góngora, Quevedo,
những người đôi khi viết"hombre' thiếu H,
đôi khi viết "escribir" với V,
điều đó rõ ràng một cách tuyệt đối với tôi
rằng sự khác biệt giữa những văn bản đó và chúng ta là một tục lệ,
hay đúng hơn là thiếu tục lệ trong thời kỳ của họ.
Nhưng không thiếu chất lượng.
Nhưng để tôi quay lại với các bậc thầy,
vì họ là nhân vật chính trong câu chuyện này.
Trước đó, tôi đã đề cập một chút về việc khăng khăng thiếu suy nghĩ
mà những thầy cô quấy nhiễu ta
về chuyện chính tả.
Nhưng sự thực là vì cách ta xử lý những việc trong cuộc sống,
nên điều này hoàn toàn hợp lý .
Trong xã hội chúng ta,
chính tả được xem là chỉ số đặc quyền
tách biệt người có văn hóa với người thô bạo, người có học với người vô học,
tùy vào ngữ cảnh khi viết.
Một người có thể kiếm được việc làm hay không
vì viết đầy đủ hay thiếu một chữ H
Một người có thể trở thành đối tượng bị nhạo báng công khai
khi đặt sai chỗ của chữ B.
Vì vậy, trong ngữ cảnh này,
tất nhiên là có lý để dành thời gian cho việc chính tả.
Nhưng chúng ta không nên quên
rằng trải qua lịch sử dài của ngôn ngữ chúng ta,
luôn có các giáo viên
hoặc là những người liên quan tới việc bắt đầu học viết
đã đề xuất việc cải tổ chính tả,
đã nhận ra rằng trong cách ta đánh vần
đôi lúc là một chướng ngại trong việc truyền tải kiến thức.
Ví dụ, nói về trường hợp của chúng ta,
ông Sarmiento, cùng với Andrés Bello, dẫn đầu cải cách chính tả lớn nhất
trong tiếng Tây Ban Nha,
xãy ra giữa thế kỷ 19 ở Chile.
Vậy tại sao ta không tiếp tục nhiệm vụ của các bật thầy nầy
và bắt đầu cải tiến việc đánh vần của chúng ta?
Tại đây, trong nhóm thân mật này có 10,000 người của chúng ta,
tôi muốn đưa ra
một số thay đổi mà tôi thấy có lý để ta bắt đầu thảo luận.
Hãy bỏ chữ H câm,
ở những chỗ mà ta viết âm H nhưng không phát âm,
cứ để trống khỏi viết gì.
(Vỗ tay)
Tôi khó mà tưởng tượng lý do cảm tưởng nào
có thể biện minh được những rắc rối gây ra bởi âm H câm.
B và V, như ta đã nói,
chưa bao giờ được phân biệt trong tiếng Tây Ban Nha,
(Vỗ tay)
Hãy chọn một cái, cái nào cũng được. Chúng ta có thể thảo luận về nó.
Mỗi người sẽ có sở thích của mình và đưa ra lập luận.
Hãy giữ cái này, loại bỏ cái kia
G và J, hãy tách biệt vai trò của chúng
G nên giữ âm thanh trơn rõ, như trong "gato", "mago" và "águila"
và J nên giữ là âm thanh có hơi ra,
như trong"jarabe," "jirafa," "gente," "argentino."
Trường hợp của C, S và Z thật là thú vị,
vì nó chỉ ra rằng những nguyên tắc ngữ âm chỉ là một cách hướng dẫn,
nhưng không phải là nguyên tắc tuyệt đối.
Trong một số trường hợp, sự khác biệt khi phát âm cần được giải quyết.
Như tôi đã nói trước đây, C,S và Z,
đôi chỗ phù hợp với một âm, đôi khi hai âm.
Nếu chúng bỏ bớt đi từ ba chữ cái đến hai là điều tốt nhất.
Đôi với một số người, những thay đổi này có vẻ hơi quá khích.
Chúng thực sự là không.
Học Viện Hoàng Gia Tây Ban Nha, và tất cả học viện ngôn ngữ,
cũng tin rằng chính tả cần được sửa đổi,
ngôn ngữ liên quan đến lịch sử, truyền thống và phong tục,
nhưng đồng thời cũng là công cụ thực dụng trong cuộc sống hàng ngày,
và đôi khi sự dính liền nầy với lịch sử, truyền thống và phong tục
trở thành một trở ngại cho việc sử dụng chúng hiện tại.
Thật vậy, điều này giải thích thực tế
rằng ngôn ngữ chúng ta khác với các ngôn ngữ các nước láng giềng,
trong lịch sử đã được chúng ta tự sửa đổi
Ví dụ, từ "ortographia" thành "ortografía,
Từ "theatro" sang "teatro", Từ "quantidad" đến "cantidad"
Từ "symbolo" đến "símbolo".
Và một số âm câm của H đã từ từ được lén lút gỡ bỏ.
Trong Tự điển của Học viện Hoàng gia,
"arpa" và "armonía" có thể viết có hoặc không có H.
và mọi người đều ổn.
Hơn nữa tôi thấy rằng
đây là một thời điểm đặc biệt thích hợp để có cuộc thảo luận này.
Ta thường được nghe rằng ngôn ngữ luôn thay đổi bất ngờ
từ dưới lên trên,
rằng những người dùng là những người kết hợp từ ngữ mới
và thay đổi ngữ pháp.
Và người có quyền - đôi khi là học viện,
hoặc một tự điển, hay là một bộ hành chính,
chấp nhận và kết hợp chúng một thời gian lâu sau khi dùng.
Điều này chỉ đúng đối với một số tần lớp của ngôn ngữ
Điều này đúng khi nói về từ ngữ, trên cấp độ chữ.
Nó không đúng ở cấp độ ngữ pháp,
Và gần như, tôi sẽ nói là, điều đó không đúng khi nói về chính tả,
mà trong lich sử đã thay đổi từ trên đi xuống.
Các qui chế luôn luôn đã được thiết lập
và đề xuất thay đổi bởi những tổ chức.
Tại sao tôi nói đây là một thời điểm đặc biệt thích hợp?
Cho tới hôm nay,
văn viết luôn có nhiều hạn chế và riêng tư hơn lời nói.
Nhưng trong thời của chúng ta, thời đại của mạng xã hội,
một cuộc cách mạng đang xảy ra.
Trước đây chưa từng có nhiều người viết như bây giờ.
Chưa bao giờ có rất nhiều người viết cho rất nhiều người đọc.
Và ở trong mạng xã hội, lần đầu tiên,
ta thấy sự sử dụng chính tả một cách sáng tạo đại quy mô,
nơi mà ngay cả những người có trình độ học vấn cao với sự đánh vần hoàn hảo,
khi sử dụng mạng xã hội,
họ hành xử như phần đông người sử dụng mạng xã hội vẫn hành xử.
Nghĩa là, họ ít kiểm tra lỗi chính tả
và họ dành ưu tiên cho tốc độ và hiệu quả trong giao tiếp.
Hiện tại, ta thấy đó sự sử dụng hỗn loạn, cá nhân hóa.
Nhưng tôi nghĩ chúng ta phải chú ý tới họ
vì có thể họ sẽ cho ta biết
rằng một kỷ nguyên tạo ra vị thế mới cho viết lách,
tìm kiếm những qui tắc mới cho việc viết văn.
Tôi nghĩ ta sẽ sai lầm nếu từ chối, bỏ qua họ.
vì chúng ta xem họ như
triệu chứng của phân rã văn hóa của thời đại chúng ta.
Không, tôi nghĩ rằng ta phải quan sát, tổ chức và phân phối họ
trong sự hướng dẫn thích ứng hơn với nhu cầu của thời đại chúng ta.
Tôi có thể dự đoán một số phản đối.
Sẽ có những người nói rằng
nếu chúng ta đơn giản hóa việc đánh vần chúng ta sẽ mất nguồn gốc.
Nói đúng ra, nếu chúng ta muốn để bảo tồn nguồn gốc,
ta sẽ không đạt đươc bằng chính tả.
Chúng ta phải học tiếng Latin, tiếng Hy Lạp, tiếng Ả Rập.
Với cách viết đơn giản, ta sẽ giữ lại được nguồn gốc
ở những nơi chúng ta đang giữ bây giờ, trong từ điển từ nguyên.
Còn một phản đối thứ hai sẽ đến từ những người nói rằng:
"Nếu đơn giản hóa chính tả,
ta sẽ không phân biệt được
những nghĩa khác biệt trong cùng một từ."
Đó là sự thật, nhưng nó không phải là một vấn đề.
Ngôn ngữ của ta có từ đồng nghĩa, có những từ có nhiều hơn một ý nghĩa,
Nhưng chúng ta không nhầm lẫn
"banco" nơi chúng ta ngồi với "banco", nơi chúng ta gửi tiền,
Hay "traje" mà chúng ta mặc với những thứ ta "trajimos."
Ở phần lớn các trường hợp, ngữ cảnh sẽ xua tan nhầm lẫn.
Nhưng có một phản đối thứ ba.
Đối với tôi, đây là điều dễ hiểu nhất, thậm chí là cảm động nhất,
là những người nói: "Tôi không muốn thay đổi.
Tôi đã được nuôi dạy như thế này, Tôi đã quen làm theo cách này,
Khi đọc một chữ được viết tắt,
tôi thấy nhức mắt lắm."
(Cười )
Phản đối này, đều có một phần nào trong tất cả chúng ta.
Tôi nghĩ chúng ta nên làm gì?
Nên làm những việc luôn được làm như những trường hợp nầy.
thay đổi những gì đang tiến tới,
trẻ em được dạy quy tắc mới.
Những ai không muốn thích nghi vẫn có thể viết như thói quen,
và hy vọng, thời gian sẽ hàn gắn các quy tắc mới đúng chỗ.
Mọi cuộc cải cách chính tả thành công mà ảnh hưởng đến thói quen khó bỏ
đều nhờ có sự thận trọng, thỏa thuận, kiên nhẫn và khoan dung.
Đồng thời, ta không thể cho phép sự gắn bó với các tục lệ cũ
cản trở chúng ta tiến lên phía trước.
Lời tri ân tốt nhất mà chúng ta có thể trả cho quá khứ
Là để cải thiện những gì nó đã cho chúng ta.
Vì vậy, tôi tin rằng ta phải đạt được một thỏa thuận,
các học giả phải đạt được thỏa thuận,
và tẩy xóa những quy tắc chính tả của chúng ta,
tất cả thói quen ta theo vì truyền thống, ngay cả khi chúng đã vô dụng.
Tôi tin rằng nếu chúng ta làm điều đó trong lỉnh vực
nhỏ nhưng rất quan trọng trong ngôn ngữ
chúng ta sẽ để lại một tương lai tốt hơn cho
các thế hệ kế tiếp
(Vỗ tay)